UNESCO ile Yaşatılanlar

Şuhut Keşkeği; göce, nohut ve etin toprak çömlekte uzun süre pişirilmesiyle hazırlanır. Kemikler ayrıldıktan sonra Afyon Kaymağı eklenir ve karışım tahta kepçeyle özleştirilir. Sicilde düğün, bayram, adak ve hayır yemeklerinde yapıldığı belirtilir. Bu toplu hazırlama ve paylaşma geleneği, UNESCO’nun Tören Keşkeği Geleneği kaydıyla ilişkilidir.

Afyon Kaymaklı Ekmek Kadayıfında gözenekli ekmek ıslatılır ve şerbeti çekinceye kadar pişirilir. Sicil, tatlının sıra yemekleri ve özel gün sofralarındaki yerini de anlatır. Afyonkarahisar’ın kaymaklı tatlı geleneğinin örneklerindendir.

Sultandağı Gılli Kirazı, yörede yetiştirilen ve olgunlaştığında sapıyla elle toplanan bir kirazdır. Afyonkarahisar’ın gastronomi çevresindeki meyve üretimini temsil eder; yetiştirme ve hasat bilgisi bu bağın temelidir.

Sultandağı Kirazı, uygun anaçlara aşılanan 0900 Ziraat çeşidinden elde edilir. Saplı ve elle hasat, meyvenin korunmasına yönelik üretim bilgisinin parçasıdır. Afyonkarahisar’ın bölgesel gıda üretimi kapsamında yer alır.

Emirdağ Güvecinde kuzu eti önce kapalı çömlekte pişirilir, sebzeler daha sonra eklenir. Taş fırında çömleğin yerinin değiştirilmesi ve etin pişmesinin izlenmesi, Afyonkarahisar çevresinin güveç yapımındaki deneyimini gösterir.

Afyon Lokumu, şeker ve nişastanın pişirilmesiyle hazırlanır; dolgu, çeşni ve biçimine göre farklı çeşitleri bulunur. Pişirme sırasında esnekliği ve kıvamı kontrol edilir. UNESCO’nun Afyonkarahisar tanıtımında lokum, şehrin tanınan ürünleri arasında yer alır.

Afyon İlibada Sarmasında labada yaprakları düğü ve göceli içle muska biçiminde sarılır. Yörede yetişen yaprağın tahılla birleştirilmesi ve küçük üçgenler halinde sarılması, Afyonkarahisar mutfağının bitki ve tahıl kullanımına örnektir.

Afyon Çullama Köftesi önce haşlanır, ardından un ve yumurtaya bulanarak kızartılır. Haşlama ile kaplamalı kızartmanın birlikte kullanılması, Afyonkarahisar’ın köfte çeşitleri arasındaki ayırt edici hazırlık yöntemidir.

Afyon Ağzıaçığı, peynirli veya kıymalı dolguyla hazırlanan bir hamur işidir. Hamurun kenarları pilelenirken ortası açık bırakılır. Katlama ve biçimlendirme yöntemi, Afyonkarahisar’ın yerel hamur işi geleneğini yansıtır.

Afyon Bükmesinde hamur katlarına haşhaşlı harç sürülür. Dolgu konulan parçalar kapatılarak biçimlendirilir. Afyonkarahisar mutfağında haşhaşın hamur işlerinde kullanımını gösteren ürünlerdendir.

Afyon Kebabında taş fırında pişen pide et suyuyla ıslatılır ve üzerine pişmiş dana eti yerleştirilir. Pidenin hamurlaşmadan suyunu çekmesi gözetilir. Yemek, Afyonkarahisar mutfağında ekmek ile etin birlikte sunulmasına örnektir.

Afyon Patlıcan Böreğinde kızartılıp doğranan patlıcan, yumurta ve kıymayla birleştirilerek fırınlanır. Sicilde özel gün ve davetlerde ikram edildiği belirtilir; şehir gastronomisiyle bağı hem hazırlama yöntemi hem sofra geleneğidir.

Afyon Velense Hamur Aşında küçük kareler halinde kesilip kurutulan hamur, yemek hazırlanırken haşlanır. Taziye, sünnet düğünü ve çeşitli aile törenlerinde ikram edilmesi sicilde anlatılır. Afyonkarahisar’ın davet yemekleri arasındadır.

Emirdağ Dolgulu Köftesinde oyulan dış harca soğanla kavrulmuş kuyruk yağı konur ve köfteler haşlanır. Harcın dağılmadan doldurulup kapatılması, Afyonkarahisar çevresinin dolgulu köfte yapım bilgisini gösterir.

Emirdağ Yumurtalı Pidesinin kenarları tereyağını ve yumurtayı tutacak biçimde katlanır. Pide önce tereyağıyla, ardından yumurta eklenerek pişirilir. Afyonkarahisar çevresindeki fırın ve pide kültürünün örneklerindendir.

Afyon Manda Yoğurdu, kaymak üretiminden ayrılan manda sütünün mayalanmasıyla hazırlanır. Kaymak ve yoğurt üretiminin birbirini izlemesi, Afyonkarahisar’da sütün farklı ürünlere değerlendirilmesini gösterir.

Emirdağ Koyun Yoğurdunda maya, kaymak tabakasını bozmadan sütün kenarından verilir. Mayalanma sırasında kabın hareket ettirilmemesi gözetilir. Ürün, Afyonkarahisar çevresinin koyun sütünü işleme bilgisiyle ilişkilidir.

Afyon Göce Köftesinde düğü ve göceyle hazırlanan küçük köftelerin ortasına parmakla basılır. Haşlanan köfteler sarımsaklı yoğurt ve salçalı sosla sunulur. Şehrin tahıl esaslı yemekleri ve yoğurtlu sunum geleneği içinde yer alır.

Sandıklı Kapama Yemeğinde et, tencerenin içine ters çevrilen bir tasın altında pişer; bulgur tasın çevresine eklenir. Sicilde bayram ve özel davetlerde ikramı anlatılan yemek, Afyonkarahisar çevresinin ortak sofra kültüründendir.

Sandıklı Haşhaş Ezmesi, temizlenen haşhaş tohumlarının kavrulup ezilmesiyle elde edilir. Afyonkarahisar’ın haşhaş üretimi ile yerel mutfağını bir araya getiren işlenmiş ürünlerdendir.

Sandıklı Kürek Helvasında çövenli şeker ağdası tahinle kürek kullanılarak karıştırılır ve yoğrulur. Lifli yapının oluşması kıvamın izlenmesine bağlıdır. Afyonkarahisar çevresinin helvacılık ustalığını temsil eder.

Sandıklı Saç Etinde kuzu eti ve sebzeler sac içinde taş fırında pişirilir. Fırın sıcaklığının dengelenmesi ve karıştırma sırasının gözetilmesi önemlidir. Ürün, Afyonkarahisar çevresinin fırın yemekleri arasında değerlendirilir.

Şuhut Patatesinin üretiminde ön filizlendirme, boğaz doldurma ve yumruları zedelemeden hasat etme aşamaları bulunur. Afyonkarahisar’ın gastronomi çevresiyle bağlantısı, yöredeki tarımsal gıda üretimi üzerinden kurulur.

Afyon Hurma Baklavası, cevizli hamura hurmayı andıran bir biçim verilerek hazırlanır. Sıcak tatlıya soğutulmuş şerbet dökülür. Afyonkarahisar’ın şerbetli hamur tatlıları arasında yer alır.

Afyon Mercimekli Pilavında haşlanmış yeşil mercimek bulgurla pişirilir ve üzerine haşhaş yağı eklenir. Sicilde taziye, doğum, düğün ve sıra yemeklerinde sunulduğu belirtilir. Şehrin toplu yemek ve paylaşma geleneğiyle ilişkilidir.

Afyon Övmesinde patatesli hamur, ön hamurla mayalandırılır; haşhaşlı karışım sürülüp katlanarak fırınlanır. Patates ve haşhaşın aynı hamur işinde kullanılması, Afyonkarahisar’ın yerel malzemelerle gelişen fırıncılık kültürünü gösterir.

Dinar Taptama Köftenin kıymalı ve bulgurlu harcı avuç içinde oval biçimlendirilir. Sicilde yağda kızartma ve sacda pişirme seçenekleri bulunur. Ürün, Afyonkarahisar çevresinin el ile biçimlendirilen köfte çeşitlerindendir.

Sandıklı Leblebisinde nohutlar tavlama, dinlendirme ve kabuk çıkarma aşamalarından geçer. Kabukların kavak ağacından mafrakla taneler kırılmadan çıkarılması, yerel leblebicilik bilgisinin somut bir örneğidir.

Afyonkarahisar Tırnak Pidesi, ön hamurla mayalanır ve parmak uçlarıyla bastırılıp çekilerek biçimlendirilir. Yüzeyindeki tırnak izleri bu el işçiliğinin sonucudur. Afyonkarahisar’ın ekmek ve fırıncılık kültüründe yer alır.

Afyonkarahisar Haşhaşlı Katmerinde yağ ve haşhaş ezmesi sürülen hamur şeritler halinde kesilir, katlanır ve yeniden açılır. Katmer kızgın sacda iki yüzü pişirilerek hazırlanır.

Bolvadin Mantısında kare hamur parçaları içi boş kapatılıp önce fırınlanır. Kavurma ve su eklenerek pişirilen mantı yoğurtla sunulur. Bu hazırlama biçimi, Afyonkarahisar çevresinin mantı ve fırın yemeği çeşitliliğini gösterir.

Sandıklı Alacaşında mercimek ve bulgur farklı aşamalarda pişirilerek birleştirilir. Yüzeyde oluşan kıvam bozulmadan servis edilir. Yemek, Afyonkarahisar çevresinin tahıl ve bakliyatı birlikte kullanan mutfağında yer alır.

Bolvadin Fırın Eti, et ve sebzelerin güveçte odun ateşli taş fırında pişirilmesiyle hazırlanır. Sicil, yöre halkının hazırladığı malzemeleri pişirilmek üzere fırına götürmesini anlatır. Bu uygulama, Afyonkarahisar’ın ortak fırın kullanımına dayanan yemek kültürünü gösterir.

Afyonkarahisar Nişan Kurabiyesi, yarım küre biçimindeki hamurun yer fıstığıyla süslenmesiyle hazırlanır. Nişan, kına gecesi ve düğün sofralarında yer alması sicilde belirtilir. Şehir gastronomisiyle ilişkisi, bu aile törenlerindeki ikram geleneğidir.

İscehisar Mermer Kebabında köfteler ısıtılıp yağlanan, gıdaya uygun mermer yüzeyinde pişirilir. Adındaki mermer, ürünün kendisi değil pişirme yüzeyidir. Afyonkarahisar çevresinin farklı pişirme yöntemleri arasında değerlendirilir.

Afyonkarahisar Haşhaş Ezmesi, temizlenen tohumların kavrulup soğutulması ve ezilmesiyle hazırlanır. Öğütme iriliği kullanım amacına göre değişebilir. Ürün, haşhaşın kahvaltıdan hamur işlerine uzanan yerel kullanımını gösterir.

Sandıklı Haşhaşlı Tahinli Pidesinde ekşi mayalı hamura haşhaşlı ve tahinli iç sürülür. Katlanıp dinlendirilen hamur yeniden açılarak taş fırında pişirilir. Afyonkarahisar çevresinin haşhaşlı hamur işleri arasında yer alır.

Afyon Dana Tandırda incik eti uzun süre kapalı tencerede pişirilir ve et suyuyla ıslatılmış pideyle sunulur. Sicilde nişan, kına gecesi ve düğün sofralarındaki yeri anlatılır. Ürün, şehrin et yemekleri ve davet geleneğiyle ilişkilidir.

Afyon Tandır Çorbası, pişmiş ve liflerine ayrılmış etin yoğurtlu terbiyeyle birleştirilmesiyle hazırlanır. Nişan, kına gecesi ve düğünlerde sunulması sicilde belirtilir. Afyonkarahisar’ın özel gün sofralarındaki çorba geleneğine örnektir.

Afyon Sakala Çarpan Çorbasında mercimek ve erişte bir araya gelir; üzerine naneli tereyağı gezdirilir. Sicil, çorbanın nişan, kına gecesi ve düğün sofralarında yer aldığını belirtir.

Nuribey Mor Mozaik Kestane Kabağında olgunluk, bitkinin kuruması ve kabuğun durumu izlenerek hasat yapılır. Sapta olgunlaştırma ve günleme, yerel yetiştirme bilgisinin parçalarıdır. Afyonkarahisar’ın gastronomi çevresiyle bağı, bölgesel gıda üretimidir.

Karacalar Üzümü, sulamasız bağlarda yetiştirilir. Hasatta salkımların pus tabakası korunur ve zedelenmiş taneler ayrılır. Afyonkarahisar çevresindeki bağcılık, hasat ve meyve muhafaza bilgisinin örneklerindendir.

Afyon Palize, nişasta ve şekerin suyla pişirilmesiyle hazırlanır; ceviz ve pekmezle soğuk sunulur. Sicilde lohusa ziyaretleri, nişan, kına ve düğünlerde ikramı anlatılır. Şehrin ziyaret ve kutlama sofralarında yer alan tatlılardandır.

Antep Yuvarlamasının küçük köfteleri pirinç ve etle hazırlanır. Köfteler avuç içinde yuvarlanır ve etle nohutun bulunduğu yemeğe eklenir. Köftelerin küçük ve düzenli biçimlendirilmesi yerel mutfak becerisinin önemli bir parçasıdır.

Antep Tırnaklı Pidesinde hamur hazırlama, açma, tırnaklama ve pişirme ayrı ustalık alanlarıdır. Sicil, çırakların ustaları izleyerek işi öğrenmesini de anlatır. Pide, Gaziantep’in fırıncılık kültürü ve meslek bilgisinin aktarımıyla ilişkilidir.

Antep Fıstık Ezmesi, ince çekilmiş fıstığın şerbetle karıştırılması ve soğutularak yoğrulmasıyla hazırlanır. Gaziantep’te fıstığın şekerleme üretimindeki kullanımına örnektir.

Antep Lahmacununda et ve sebzeler zırhla kıyılır. Harç ince açılmış hamura yayılır ve taş fırında pişirilir. Zırhla kıyma ve ince hamur açma, ürünün ayırt edici hazırlık aşamalarıdır.

Antep Firiği, başak yeşilken toplanan buğdayın ateşle işlenmesi ve temizlenmesiyle hazırlanır. Daneyi yakmadan kabuğunu ayırmak ve is aromasını oluşturmak beceri gerektirir. Gaziantep’in tahıl işleme kültürünün belirgin örneklerindendir.

Antep Katmerinde ince açılmış hamura Antep fıstığı, kaymak, şeker ve sadeyağ konur. Hamur zarf biçiminde katlanır. İnce hamur açma tekniği ve fıstık kullanımı, ürünü Gaziantep’in tatlı kültürüne bağlar.

Antep Bulgurunda temizlenmiş buğday pişirilerek hedik haline getirilir; bu, bulgur üretiminin ara aşamasıdır. Ürünün şehir gastronomisiyle bağı, buğdayın işlenerek mutfakta kullanılan bir tahıl ürününe dönüştürülmesidir.

Antep Köy Kahkesinde kırılmış nohutla hazırlanan mayanın köpüğü ön maya yapımında kullanılır. Birbirini izleyen mayalama aşamaları yerel fırıncılık bilgisini gösterir. Kahke, Gaziantep’in hamur işi kültürü içinde yer alır.

Antep Şiveydizi, et ve nohutla birlikte taze soğan ve sarımsak kullanılarak hazırlanır. Yoğurtlu karışım yemek suyuyla ılıştırılarak eklenir; servis naneli yağla tamamlanır.

Antep Muskası, pestil şeritlerinin fıstıklı harçla muska biçiminde sarılmasıyla hazırlanır. Üzüm şırasını pestile dönüştürme ve fıstıklı dolgu hazırlama, Gaziantep’in meyve işleme ve tatlıcılık kültürünü bir araya getirir.

Antep Kuruluk Patlıcanında meyveler oyulur, iplere dizilir ve askılarda kurutulur. Sebzenin dolmalık olarak saklanmasını sağlayan bu işlem, Gaziantep mutfağının kurutmalık hazırlama bilgisidir.

Gaziantep Yeşil Zeytin Böreğinde doğranmış zeytin; kıyma, ceviz, soğan ve yeşilliklerle iç harca katılır. Zeytinin börek dolgusunda kullanılması, Gaziantep mutfağının yerel malzemeleri birleştirme biçimine örnektir.

Antep Kurabiyesi sadeyağ, şeker, un ve irmikle hazırlanır. Ay biçimindeki sade türün birleşme yerine de fıstık konur. Hamurun kıvamı ve biçimlendirilmesi, Gaziantep’in kurabiyecilik ustalığıyla ilişkilidir.

Antep Meyan Şerbetinde su, meyan lifleri üzerinden geçirilerek özüt elde edilir. Köpürtme, köpük ayırma ve dinlendirme aşamaları bulunur. Ürün, Gaziantep’in yerel şerbet hazırlama kültürüne örnektir.

Antep Oğuzeli Narı, tatlı taneleri ve olgun meyvesinin biçimiyle tanımlanan yerel bir nardır. Gaziantep’in gastronomi çevresindeki meyvecilik üretimini temsil eder. Sofralık bu ürün, nar ekşisiyle aynı ürün olarak değerlendirilmez.

Nizip Nanesi taze dallardan çoğaltılır; kırım denilen hasatta bitki kökü sökülmeden biçilir. Sulama ve hasat zamanı bitkinin gelişimi izlenerek belirlenir. Gaziantep mutfağının aromatik bitki üretimiyle bağlantısını gösterir.

Antep Pekmezinde üzümün suyu çıkarılır, kaynatılır ve tortusundan ayrılır. Fartçılık ve tortlama gibi yerel işlem adları sicilde açıklanır. Ürün, Gaziantep’in üzüm değerlendirme ve şıra işleme kültüründedir.

Araban Sarımsağında üreticiler sonraki dikim için kendi hasatlarından tohumluk başlar ayırır. İri dış dişlerin seçilmesi ve saklanması yerel çoğaltım bilgisidir. Gaziantep’in gastronomi çevresiyle bağı, mutfak hammaddesi üreten bu tarımsal gelenektir.

Antep Urmu Dut Şurubunda meyve işlenir ve posa süzülerek konsantre hazırlanır. Meyvenin ayıklanması ve süzme işlemleri üretim becerisinin parçalarıdır. Gaziantep’in meyveden içecek hazırlama kültürü içinde yer alır.

Gaziantep Sarımsak Aşında sarımsak, et ve nohutla pişirilir; yoğurtlu karışım yemek suyuyla ılıştırılarak eklenir. Yoğurdun kesilmeden yemeğe katılması ve yağlı son sos, şehrin yoğurtlu yemek hazırlama bilgisini gösterir.

Gaziantep Sarımsak Kebabında iki sarımsak yarımı arasına kıyma konularak şiş hazırlanır. Mangalda pişirmenin ardından kap içinde terletme uygulanır. Bu iki aşama, Gaziantep’in sebzeli kebap kültürünün bir örneğidir.

Nizip Patlıcanında bir sonraki üretim için yetiştirilen meyvelerden tohum ayrılır ve saklanır. Yerel üretim materyalinin bu şekilde sürdürülmesi, Gaziantep’in gastronomi çevresindeki sebzecilik bilgisini gösterir.

Gaziantep Astarlı Sütlacında şekersiz sütlaç alt katmanı, haspirli zerdeyle tamamlanır. İki karışım ayrı hazırlanır ve üst üste yerleştirilir. Ürün, Gaziantep’in katmanlı sütlü tatlı geleneğindendir.

Oğuzeli Nar Ekşisinde nar taneleri preslenir; suyu süzülüp yoğunlaştırılır ve tortusundan ayrılır. Meyvenin yemeklerde kullanılan ekşiye dönüştürülmesi, Gaziantep mutfağının meyve işleme bilgisidir.

Gaziantep Kuymağında yağla kavrulan un soğutulur, şekerli veya pekmezli suyla yeniden pişirilir. Pürüzsüz kıvam sürekli karıştırmayla sağlanır. Gaziantep’in unlu tatlı ve kuymak hazırlama kültüründe yer alır.

Antep Menengiç Kahvesi, menengiç meyvesinin kurutulup kavrulması ve macun kıvamına getirilmesiyle hazırlanır. Gaziantep’in yerel içecek kültürüne dahildir; adı nedeniyle Türk kahvesi kültürü kaydıyla aynı ürün olarak eşleştirilmez.

Gaziantep Nohut Dürümünde pişirilmiş nohut, dürümün temel dolgusudur. Sicil, nohutun yalnız suyla veya isteğe bağlı ilikli kemikli etle hazırlanmasına izin verir. Şehir gastronomisiyle ilişkisi yerel dürüm hazırlama ve sunma biçimidir.

Gaziantep Küşleme Kebabında yumuşak et parçaları köşeli şişlere geçirilir ve alevsiz közde çevrilerek pişirilir. Közün harını ve etin pişmesini yönetme becerisi, Gaziantep’in kebap ustalığının bir parçasıdır.

Gaziantep Malhıtalı Köftesinde pişmiş mercimeğin sıcaklığıyla ince bulgur şişirilir. Soğan, yeşillik ve yağlı karışım farklı aşamalarda katılır. Gaziantep’in bakliyat ve bulgurla hazırlanan köfte kültürünü gösterir.

Gaziantep Öz Çorbada pişmiş buğday ezilip süzülerek özü ayrılır. Bu öz, et veya tavuk suyu ve yoğurtlu karışımla pişirilir. Şehrin tahıl işleme ve yoğurtlu çorba hazırlama bilgisinin örneklerindendir.

Gaziantep Firikli Acur Dolmasında oyulan acurlar firikli içle doldurulur ve tencerede pişirilir. Dolgunun şişmesine yer bırakılması ve acurların dağılmadan pişirilmesi gözetilir. Firik ile sebzenin birleşimi yerel dolma kültürünü yansıtır.

Oğuzeli Kurutmalığı patlıcan, kabak veya biberden hazırlanabilir; her sebzenin kuruma özelliği ayrıdır. Açık ortamda kurutma bilgisi, Gaziantep çevresinde sebzelerin daha sonra kullanılmak üzere hazırlanmasına dayanır.

Gaziantep Simit Kebabında ince bulgur, zırh kıyması ve baharatlarla yoğrulup şişe geçirilir. Buradaki simit adı ince bulguru anlatır. Bulgurun kebap harcında kullanılması, Gaziantep mutfağının ayırt edici hazırlama biçimlerindendir.

Gaziantep Firik Pilavında firik, bulgurdan önce pişirmeye alınır. Sicil etli ve etsiz hazırlama biçimlerini ayırır. Farklı tahılların pişme sırasını gözetmek, şehrin pilav yapım bilgisinin bir parçasıdır.

Gaziantep Fasulyeli Kabak Dolmasında fasulye önceden pişirilir, doldurulmuş kabaklar tencerede açılan aralara yerleştirilir. İki bölümün aynı kapta dengeli pişirilmesi, Gaziantep’in sebzeli tencere yemeklerine özgü bir hazırlama becerisidir.

Gaziantep Tene Katmasının kıymasız ve kıymalı hazırlama biçimleri vardır. Kıymasız biçimde farklı yağlar kullanılabilir; kıymalı biçimde yağın yerini çok yağlı kıyma alır. Bu seçenekler, Gaziantep mutfağındaki aynı yemeği farklı malzemelerle hazırlama bilgisini gösterir.

Gaziantep Haveydi Köftesinde ıslatılmış ince bulgur, salça ve baharatlarla dinlendirilir. Yağda kavrulan soğan eklenerek harç yoğrulur ve biçimlendirilir. Şehrin bulgur köftesi kültüründeki ayrı bir hazırlama yöntemidir.

Gaziantep Yenidünya Kebabında çekirdeği çıkarılmış meyveyle kıyma dönüşümlü yerleştirilir. Sicil şişte ve tepside hazırlama biçimlerini tanımlar. Meyvenin kebapta kullanılması, Gaziantep mutfağındaki meyveli et yemeklerine örnektir.

Gaziantep Erik Tavasında et önceden pişirilir, erikler daha sonra eklenir. Meyvelerin bütünlüğünü korumak gözetilir. Gaziantep’in meyveyle eti aynı yemekte birleştiren mutfak geleneğindendir.

Gaziantep Alenaziğinde patlıcan közlenip soyulur ve ince doğranır. Et, kıyma veya kuşbaşı biçiminde şişte pişirilebilir. Közleme ve kebap hazırlığının bir arada kullanılması, şehrin yerel mutfak bilgisini gösterir.

Antep Dolmalık Biber Kurusunda temizlenen biberler ağızları aşağı bakacak biçimde iplere dizilir. Birbirlerine değmeden kurutulmaları gözetilir. Dolmalık sebzeyi saklamaya hazırlayan bu yöntem, Gaziantep’in kurutmalık kültüründendir.

Gaziantep Doğramada et ve nohut piştikten sonra patlıcan, domates ve diğer sebzeler eklenir. Ekşilik sumak ekşisi veya limon suyuyla sağlanabilir. Şehrin ekşili sebze ve et yemekleri arasında yer alır.

Gaziantep Lebeniye Çorbasında kavrulmuş kıyma, nohut ve pirinç kullanılır. Ayrı ısıtılan yoğurtlu karışım çorbaya yavaşça katılır. Gaziantep’in yoğurtlu çorba kültürüne örnektir.

Gaziantep Süzek Yapmasında bulgur ve koyun kıymasıyla hazırlanan yassı köfteler, kaynayan suyun üstündeki süzgeçte pişirilir. Köfteler suya değmez. Bu buharda pişirme düzeni, Gaziantep’in köfte yapım bilgisindeki farklı yöntemlerden biridir.

Gaziantep Yoğurtlu Patateste patates, önceden pişirilmiş et ve nohuda eklenir. Yoğurtlu karışım yemek suyuyla ılıştırılarak yemeğe katılır. Sebzeyi yoğurtla birleştiren bu hazırlık, şehrin yerel yemek kültüründedir.

Gaziantep Keme Kebabında keme mantarı çatlatılmadan delinir ve etle dönüşümlü şişe dizilir. Mantarı şişlemeye hazırlama becerisi ürünün belirgin özelliğidir. Gaziantep’in yerel malzemelerle gelişen kebap ustalığını gösterir.

Gaziantep Kabaklamada kabak, önceden pişirilmiş et ve nohuda eklenir; salça ve ekşiyle tamamlanır. Kabağın dağılmadan pişirilmesi gözetilir. Gaziantep’in ekşili tencere yemekleri arasında yer alır.

Gaziantep Alaca Çorbasında dövme, nohut ve mercimek farklı hazırlık aşamalarından geçer. Soğan, kuru biber ve tarhunla birlikte pişirilir. Şehrin tahıl ve bakliyatı değerlendiren çorba kültürünün örneklerindendir.

Antep Allı Yeşilli Dolmada farklı sebzeler pirinçli veya bulgurlu harçla doldurulur. Dolgu şişeceği için fazla sıkıştırılmaz; sebzeler kendi parçaları veya yapraklarla kapatılabilir. Gaziantep’in çeşitli sebzeleri aynı dolma geleneğinde kullandığını gösterir.

Gaziantep Yağlı Köftesinde ince bulgur, domates azar azar eklenerek yoğrulur. Domates bulunmadığında bulguru sıcak suyla yumuşatma seçeneği vardır. Malzemenin durumuna göre kıvamı ayarlamak, yerel bulgur köftesi bilgisinin parçasıdır.

Gaziantep Börek Çorbasında et ve nohutla hazırlanan çorba, kıymalı iç için hazırlanan hamur işleriyle tamamlanır. Çorba tabanı ile hamurlu parçaların ayrı hazırlanması, şehrin çorba ve hamur işi geleneklerini birleştirir.

Antep Sumağında salkımlar kurutulur, taneler saplarından ayrılır ve öğütülür. Eleme işlemiyle toz ürün elde edilir. Gaziantep mutfağındaki ekşi tatların hazırlanması, bu yerel baharat işleme bilgisine dayanır.

Gaziantep İçli Köftesinde bulgur ve yağsız kıymayla dış harç hazırlanır. Kavrulmuş kıymalı içe ceviz ve fıstık katılır. Dış harcı dağılmadan şekillendirme ve iç hazırlama, şehrin dolgulu köfte ustalığının parçalarıdır.

Gaziantep Mumbar Dolmasında bağırsak temizlenip yağlı yüzü içte kalacak şekilde doldurulur. Dolgunun pişerken genişlemesi gözetilir. Gaziantep’in sakatatı değerlendiren yemek kültüründeki özel hazırlama becerilerindendir.

Gaziantep Sebzeli Peynir Böreğinde mayalı hamur küçük parçalara ayrılarak iç harçla hazırlanır. Hamurun dinlendirilmesi ve yüzey bulamacının hazırlanması ayrı aşamalardır. Gaziantep’in peynirli börek ve fırıncılık kültürü içinde yer alır.

Gaziantep Şekerli Peynir Böreğinin peyniri, yağ ve şekerle börek yapılmadan hemen önce karıştırılır. İç harcın bekletilmemesi kıvam için önemlidir. Şehrin peyniri tatlı hamur işlerinde kullanmasına örnektir.

Gaziantep Cağırtlak Kebabında farklı sakatat parçaları yağla birlikte şişe dizilir. Sicil, parça ve yağ seçimlerini ayrı tanımlar. Ürün, Gaziantep’in sakatatı işleme ve mangalda pişirme kültüründendir.

Gaziantep Altı Ezmeli Kebap, sıcak ezmenin üzerinde sunulan şiş etle hazırlanır. Kuşbaşı ve kıyma biçimlerinin hazırlığı ayrıdır. Ürünün şehir gastronomisiyle bağı, kebabı sebzeli bir tabanla birleştiren sunumudur.

Gaziantep Maş Piyazında maş fasulyesi dağılmadan haşlanıp soğutulur; yeşillik, zeytinyağı ve ekşiyle harmanlanır. Tanelerin bütünlüğünü koruma, bu yerel bakliyat yemeğinin hazırlama bilgisidir.

Gaziantep Börk Aşında patlıcan parçaları önceden haşlanıp yıkanır; kıyma, pirinç, kuru biber ve ekşiyle pişirilir. Patlıcan parçalarının değerlendirilmesi, şehrin sebze kullanma kültürünün bir örneğidir.

Gaziantep Arap Köftesinde bulgurlu ve etli harç küçük köfteler halinde hazırlanır. Köfteler önce haşlanır, ardından sadeyağda kızartılır. Ardışık iki pişirme yöntemi, şehrin köfte çeşitliliğini gösterir.

Gaziantep Dolangel Tatlısında ince yufka ile süt, irmik ve kaymakla hazırlanan dolgu bir araya gelir. Yufkanın inceliği ve iç harcın kıvamı ayrı ayrı hazırlanır. Gaziantep’in yufkalı tatlı ustalığı içinde yer alır.

Gaziantep Pirpirim Aşında taze veya kurutulmuş semizotu kullanılabilir. İki biçimin temizleme ve hazırlama işlemleri farklıdır. Yerel bitkinin taze ve kuru olarak değerlendirilmesi, Gaziantep mutfağındaki saklama ve pişirme bilgisini gösterir.

İslahiye Biberinde yeni sezonun tohumu, önceki yılın ürününden ayrılır ve saklanır. Bu tohum sürekliliği, Gaziantep çevresinin biber yetiştirme bilgisidir. Şehir gastronomisiyle bağlantısı tarımsal üretim ve yerel hammadde üzerinden kurulur.

Gaziantep Ekşili ve Akıtmalı Ufak Köftede ince bulgurla et yoğrulup küçük köfteler hazırlanır. Sicil buharda veya suda pişirme seçeneklerini ayırır. Ürün, Gaziantep’in küçük köftelerle hazırlanan yemek geleneğindendir.

Gaziantep Çağla Aşında çağla önceden haşlanır ve etle nohudun bulunduğu yemeğe eklenir. Yoğurtlu terbiye kesilmeden karıştırılır. Çağlanın etli yemekte kullanılması, Gaziantep’in meyveli yemek kültürünü gösterir.

Gaziantep Sebzeli Kebapta zırhla hazırlanan etli ve sebzeli harç dinlendirilir. Şişe tutunacak biçimde elle sıkılarak yerleştirilir. Harcın kıvamı ve şişleme becerisi, Gaziantep’in kebap ustalığıyla ilişkilidir.

Antep Peynirli İrmik Helvasında tuzsuz peynir, şerbetini çekmiş irmiğe sonradan katılır. Peynir eriyip uzayana kadar karıştırılır. Gaziantep’in peynirli tatlılarında kullanılan bu teknik, yerel mutfak bilgisinin parçasıdır.

Gaziantep Yoğurtlu Taze Fasulyede fasulye, pişmiş et ve nohuda sonradan eklenir. Yoğurtlu karışım ayrı ılıştırılarak yemeğe katılır. Ürün, şehrin sebzeli ve yoğurtlu yemek kültürünü birleştirir.

Gaziantep Damat Dolmasında kabaklar oyulup kısa süre kızartılır ve içle doldurulur. Bir kabağın kapalı tabanı diğerinin ağzını kapatacak biçimde dizilir. Bu yerleştirme bilgisi, şehrin dolma hazırlama ustalığına örnektir.

Gaziantep Buhara Pilavında et, meyve ve kuruyemiş ayrı hazırlanır; tencerede katlar halinde dizilir. Dinlenen pilav servis tabağına ters çevrilir. Katmanların görünür olduğu sunum, Gaziantep’in pilav kültürünün örneklerindendir.

Antep Kübban Ekmeğinde hamurun mayalanması ortam koşullarına göre izlenir. Parçalar dinlendirildikten sonra elle daire veya oval biçimde açılır. Gaziantep’in fırıncılık bilgisinde hamur kıvamını gözlemle yönetmeye örnektir.

Gaziantep Maş Çorbasında maşın kabukları haşlama sırasında ayrılır. Tahıl, soğan ve biber daha sonra katılarak pişirilir. Maşın çorbalık hazırlanması, Gaziantep’in bakliyat işleme kültüründeki ayrı bir yöntemdir.

Antep Zahter Balının üretiminde arıların konaklayacağı alan ve çiçeklenme dönemi gözetilir. Sicil, zahterin aromasıyla bal arasında bağ kurar. Gaziantep’in gastronomi çevresindeki arıcılığı ve aromatik bitki varlığını temsil eder.

Gaziantep Acur-Biber Turşusunda sebzeler hazırlanıp sarımsakla kaplara yerleştirilir ve salamurayla örtülür. Kesme, yerleştirme ve tatlandırma bilgisi, şehrin sebzeleri turşu olarak değerlendirme kültüründendir.

Gaziantep Bülbül Yuvasının ince yufkası çubuğa sarılıp büzülür; uçları birleştirilerek halka yapılır. Sadeyağla taş fırında pişirilen tatlı, şehrin ince hamur açma ve biçimlendirme ustalığına örnektir.

Gaziantep Şöbiyeti, ince açılmış on iki kat yufkanın kare kesilip üçgen kapatılmasıyla hazırlanır. İçinde süt ve irmikten yapılan kaymak ile Antep fıstığı bulunur. Gaziantep’in kat kat hamur açmaya dayanan tatlıcılık kültüründendir.

Antep Haylan Kabağı Kurusunda kabaklar soyulur, içleri oyulur ve ağızları aşağı bakacak biçimde ipe dizilir. Birbirine değmeden kurutulan kabaklar dolma hazırlamak için saklanır. Yerel rüzgârlardan yararlanan bu yöntem Gaziantep’in kurutmalık üretimini örnekler.

Antep Karası Kuru Üzümü, Gaziantep’te yetiştirilen Horoz Karası çeşidinden elde edilir. Kurutmanın seyri hava koşullarına göre izlenir. Yerel üzümün kurutularak değerlendirilmesi, şehrin bağcılık ve gıda saklama kültürünün bir parçasıdır.

Antep Haylan Kabağı Dolması taze veya kurutulmuş kabakla yapılabilir. Taze kabak oyulup suda bekletilir; kuru kabak ise doldurulmadan önce haşlanır. Bu iki hazırlama biçimi, Gaziantep mutfağında aynı sebzenin taze ve saklanmış hâllerinin kullanımını gösterir.

Antep Koruk Ekşisinde olgunlaşmamış üzümün suyu çıkarılırken çekirdeklerin ezilmemesine dikkat edilir. Süzme ve durultmanın ardından güneşte koyulaştırılır. Gaziantep yemeklerine ekşilik veren bu ürün, üzümü farklı olgunluk aşamalarında değerlendirme bilgisini taşır.

Antep Muhammarasında biber, ceviz ve ıslatılıp sıkılmış peksimet bir araya gelir. Nar ekşisi ile limon suyu birlikte kullanılır. Malzemelerin kıvamlı bir karışıma dönüştürülmesi, Gaziantep’in biberli ve cevizli sofra hazırlıklarına örnektir.

Antep Sini Köftesinde bulgurlu dış harç ikiye ayrılır; kıymalı iç, tepside iki kat arasına yerleştirilir. İç harca Antep fıstığı veya ceviz eklenebilir. Şehrin bulgur köftesi ustalığı bu üründe tepsi yemeğine dönüşür.

Antep Yarım Tavada domates közlenip ezilirken et ayrı bir tavada pişirilir. Adı, hazırlığın bir bölümünün közde, diğer bölümünün tavada yapılmasına dayanır. Gaziantep mutfağındaki közleme ve et pişirme bilgisini aynı yemekte birleştirir.

Antep Şirin Tarhanası, üzüm şırasının şire toprağıyla durultulması ve ince bulgurla pişirilmesiyle hazırlanır. Kıvam alırken tahta kürekle karıştırılır. Gaziantep’in şıra işleme kültürüne ait bu tatlı ürün, yoğurtlu çorbalık tarhanadan farklıdır.

Gaziantep Omacı, kuru ekmeğin domates, peynir ve diğer malzemelerle yoğrulmasıyla hazırlanır. Gaziantep’in UNESCO’ya sunduğu 2024 izleme raporunda, bayat ekmeğin değerlendirilmesine örnek olarak anılır.

Gaziantep Ayvalı Ekşili Taraklıkta ayva, et piştikten sonra eklenerek dilimlerin bütün kalması gözetilir. Ekşilik nar ekşisi, limon veya korukla sağlanabilir. Gaziantep’in meyveli et yemekleri içinde yer alır.

Antep Zahter Çayında bitkinin yaprak, çiçek ve sürgünleri gölgede kurutulur; sıcak suyla demlenerek içecek hazırlanır. Gaziantep’in yerel bitkileri değerlendirme kültürüyle ilişkilidir. UNESCO çay kültürü kaydıyla aynı bitkisel içecek olarak sınıflandırılmaz.

Antep Biber Salçasında temizlenen biberler parçalanıp pulp hâline getirilir ve yoğunlaştırılır. Sicilde kısa ısıtma ve vakum altında koyulaştırma aşamaları tanımlanır. Gaziantep yemeklerinin temel malzemelerinden olan salça, şehrin biber işleme kültüründe yer alır.

Antep Malhıtalı Aşında kırmızı mercimek önce pişirilir, bulgur daha sonra eklenir. Ayrı tavada kavrulan soğanla tamamlanır. Gaziantep’in tahıl ve bakliyatı aynı yemekte kullanan mutfak geleneğini örnekler.

Antep Bakla Tavasında taze bakla ve sarımsak kullanılır. Yoğurtlu terbiye, sıcak yemek suyuyla ılıtıldıktan sonra yemeğe katılır. Bu işlem, Gaziantep’in yoğurtlu yemeklerinde kıvamı korumak için kullanılan mutfak bilgisidir.

Antep Simit Aşının ince bulguru salçalı suda pişirilir; kavrulmuş soğan ve biber ayrı hazırlanır. Buradaki simit, ince bulgurun yöresel adıdır. Yemek, Gaziantep’in bulgura dayalı gündelik mutfağıyla ilişkilidir.

Antep Sof Domatesinin üretiminde yerel tohumun sürdürülmesi önem taşır. Yetiştirildiği alanın dağlarla korunması, sicilde ürünün çevre koşulları arasında anlatılır. Gaziantep’in gastronomi çevresindeki yerel tarım ürünlerinden biridir.

Nizip Mızar Havucunda sonraki üretim için seçilen bitkiler tohumluğa bırakılır. Tohumların elde edilmesi ve hazırlanmış ekim yataklarına elle ekilmesi sicilde tanımlanır. Ürün, Gaziantep çevresindeki sebze yetiştirme bilgisini temsil eder.

Antep Pirinçli Böreğinin kıymalı soğanı ve aspirli pirinci ayrı hazırlanıp birleştirilir. Bu içle doldurulan hamur kızartılır. Gaziantep’in börek kültüründe pirinci dolgu olarak değerlendiren bir örnektir.

Antep Haylan Kabağı Reçelinde kabağın sert dış eti kullanılır, yumuşak iç bölümü ayrılır. Kabak kısa süre ön haşlamadan geçirilir; Antep fıstığı pişirmenin sonunda eklenir. Şehir mutfağında sebzenin tatlıya dönüştürülmesine örnektir.

Antep Susamlı Kıtır Helvada çövenli şeker ağdası beyazlatılıp yoğrulur ve kavrulmuş susamla birleştirilir. Karışım yayılıp kesilir. Tahinden yapılan helvadan farklı olan bu yöntem, Gaziantep’in şekerleme ustalığını gösterir.

Antep Leblebili Kıtır Helvada çövenli şeker ağdasına kavrulmuş susam ve leblebi katılır. Kıvamın izlenmesi ve karışımın biçimlendirilmesi ustalık gerektirir. Gaziantep’in kuruyemişleri şekerlemelerde değerlendiren üretim kültüründendir.

Antakya Kağıt Kebabının et ve sebze karışımı zırhla hazırlanır. Pişmiş kebap yufka ekmeği veya tırnak pide üzerinde sunulur. Hazırlama ve sunum biçimi, Antakya’nın yerel kebap kültürünü yansıtır.

Antakya Tuzlu Yoğurdu, yoğurdun karıştırılarak kaynatılması ve tuz eklenmesiyle hazırlanır. Yoğunlaştırma işlemi geniş kaplarda yapılır. Hatay’ın yerel süt işleme kültüründe yer alır.

Antakya Carra Peynirinde peynir ve çökelek katlar hâlinde toprak kaba sıkıca yerleştirilir. Ağzı kapatılan kap toprağa gömülerek en az dört ay olgunlaştırılır. Bu yöntem Hatay’ın yerel peynir yapımı ve saklama bilgisinin bir örneğidir.

Belen Kömürçukuru Pekmezinde üzüm suyu durultulup pişirilir; tahta araçlarla karıştırma ve çırpma, dinlendirmeyle birlikte kıvamı oluşturur. Hatay çevresinin bağcılığa dayanan pekmez yapım geleneğinde yer alır.

Kırıkhan Kavununun sicili Ananas ve Galia C8 çeşitlerinin yöredeki üretimini tanımlar. Yerel iklim, ürünün yetişme koşullarının parçasıdır. Hatay’ın gastronomi çevresiyle ilişkisi, bölgedeki meyve ve sebze yetiştiriciliğine dayanır.

Samandağ Biberi, yörede yetiştirilen acı bir biber popülasyonudur. Ürün özellikleri ve yetişme alanı sicilde birlikte tanımlanır. Hatay’ın acı biber üretimi ve biberin sofradaki yeriyle ilişkili yerel gıda ürünlerindendir.

Hatay Kabak Tatlısında kabak parçaları kireçli suda bekletilip yıkandıktan sonra şerbetle pişirilir. Bu hazırlık dış yüzeyin diriliğini korurken iç kısmın yumuşamasını sağlar. Hatay’ın meyve ve sebze tatlılarındaki kıvam bilgisini örnekler.

Hatay Ceviz Reçeli, henüz olgunlaşmamış cevizden yapılır. Soyma, suda acılığını giderme ve ön işlemlerden sonra şekerle pişirilir. Cevizi erken gelişme döneminde değerlendiren bu yöntem, Hatay’ın reçel yapım kültüründendir.

Antakya Künefelik Peyniri, ısıtıldığında uzayan yapısıyla künefe yapımında kullanılır. Telemenin süzülmesi, baskılanması ve fermantasyonu bu yapının oluşmasında rol oynar. Hatay’ın peynircilik ve tatlıcılık gelenekleri arasındaki bağı gösterir.

Antakya Kaytaz Böreğinde ince hamur büzülüp sarılır ve ortası bastırılarak iç harç için yer açılır. Sicilde geçmişte bayramlarla ilişkili olan böreğin zamanla gündelik tüketimde de yer aldığı anlatılır. Hatay’ın el ile biçimlendirilen hamur işleri arasındadır.

Hatay Oruğunda dış hamur oyularak iç harçla doldurulur ve uçları kapatılır. Sicilde tepsiye katlar halinde döşenen biçimi de tanımlanır. Bu farklı hazırlama biçimleri Hatay’ın dolgulu köfte geleneğini gösterir.

Hatay Kömbesi, baharatlı hamurun tahta kalıplarla biçimlendirilmesiyle hazırlanır. Sade, hurmalı ve cevizli çeşitleri bulunur. Kalıp ve dolgu seçenekleri Hatay’ın yerel hamur işi geleneğinin parçalarıdır.

Kırıkhan Siyah Havucunun sicili, yörede kullanılan yerli ve hibrit tohum seçeneklerini tanımlar. Bu nedenle ürünün bütünü tek bir yerel çeşit olarak adlandırılmaz. Hatay’ın gastronomi çevresinde sebze yetiştiriciliğini temsil eder.

Hatay Halhalı Zeytini yörede hilhale adıyla da bilinir. Geleneksel hazırlamada taneler taş veya ahşap tokmakla kırılır, suyu değiştirilerek acılığı giderilir. Yerel çeşidin çoğaltılması ve sofralık işlenmesi, UNESCO’nun geleneksel zeytin yetiştiriciliği kaydıyla ilişkili bilgi ve uygulamalardır; ürün ayrıca Hatay mutfağında yer alır.

Hatay Nar Ekşisinde tanelenen narın suyu sıkılıp süzülür ve bakır leğende kaynatılarak koyulaştırılır. Köpüğün alınması ve kıvamın seçilmesi üreticinin deneyimine dayanır. Hatay’ın yemeklere ekşilik veren yerel ürünlerindendir.

Altınözü Zeytinyağında Halhalı, Saurani, Sarı Haşebi ve Karamani zeytinleri değerlendirilir. Sicil, temizleme ve kırmadan sonra zeytin hamurunun kontrollü yoğrulmasını tanımlar. Yerel çeşitlerin yetiştirilmesi ve yağa işlenmesi, geleneksel zeytincilikle; yağın yöresel üretimi de Hatay’ın gastronomi çevresiyle ilişkilidir.

Hatay Beyaz Balkabağında üreticiler uygun meyvelerden sonraki ekim için tohum ayırır. Tohum seçimi ile yerel yetişme koşulları sicilde birlikte anlatılır. Ürün, Hatay’ın sebze yetiştiriciliği ve yerel gıda üretiminin bir parçasıdır.

Hatay Şeyh Mualla Yemeğinde patlıcanlar ve mercimekli harç katlar hâlinde yerleştirilip pişirilir. Sicilde gündelik sofraların yanında misafir ağırlama, düğün ve bayramlarda da sunulduğu belirtilir. Hatay’ın yemek ve ikram kültürüne ait bir örnektir.

Hatay Tepsi Oruğunda yoğrulmuş bulgurlu harç ikiye ayrılır ve iç harç tepside bu iki kat arasına konur. Dilimlenerek pişirilir. Hatay’ın oruk yapma ustalığının tepside hazırlanan biçimidir.

Hatay Humusunda nohut, tahin ve limon homojen bir püre hâline getirilir; kıvamı suyla ayarlanabilir. Zeytinyağı ve baharatla sunulan ürün, Hatay’ın bakliyatı ezme ve meze olarak değerlendiren sofra kültüründe yer alır.

Antakya Zılk Sarmasında yapraklar kısa ön haşlamadan geçirilir, kalın damarları ayrılır ve pirinçli harçla sarılır. Sicil, gündelik tüketimin yanında düğün, bayram ve misafir sofralarını da anlatır. Hatay’ın yaprak sarma ve ikram geleneğindendir.

Hatay Cevizli Biberinde temizlenen biberler ezilir ve diğer malzemelerle kıvamlı bir karışıma dönüştürülür. Közlenmiş biber kullanılması sicilde tavsiye edilir. Ceviz ve zeytinyağıyla sunulan bu meze, Hatay’ın biberli sofra hazırlıklarına örnektir.

Hatay Şiş Börek Çorbasında kıymalı küçük hamurlar pirinç ve tuzlu yoğurtla pişirilir. Hamurların küçük ve düzgün hazırlanması yerel ustalığın bir ölçüsüdür. Hatay’ın hamur işi ile yoğurdu çorbada birleştiren mutfak bilgisini yansıtır.

Antakya Külçesinin hamuruna rezene, çörek otu ve susam katılır. Mayalanan hamur zeytinyağıyla açılıp sarmal biçim verildikten sonra pişirilir. Hatay’ın baharatlı ve yağlı hamur işleri arasında yer alır.

Hatay Zahter Salatasında taze zahter yaprakları ayıklanır; soğan, maydanoz, nar ekşisi ve zeytinyağıyla hazırlanır. Yaprağın acılığını dengeleyen ön hazırlık sicilde anlatılır. Yerel aromatik bitkilerin sofrada değerlendirilmesi bakımından Hatay mutfağıyla ilişkilidir.

Hatay Tel Kadayıfı, akışkan hamurun sıcak sac üzerine ince teller hâlinde dökülmesiyle hazırlanır. Tellerin yapışmadan ve kızarmadan biçim alması ustalık gerektirir. Künefe ve başka tatlılarda kullanılan bu ürün Hatay’ın tatlıcılık üretiminde yer alır.

Hatay Tandır Kahkesinde yoğun hamur elle küçük halkalar hâline getirilir ve kontrollü biçimde pişirilir. Tatlı ve tuzlu çeşitleri bulunur. Hatay’ın el ile biçimlendirilen fırın ürünlerinden biridir.

Belen Tavada et ve sebzeler yağlanmış güveçte taş fırına verilir; pişerken kurumaması gözetilir. Yufka ekmeği veya tırnak pideyle sıcak sunulur. Hatay’ın fırın yemekleri ve sofra alışkanlıklarıyla ilişkilidir.

Antakya Simidinin hamuru halka yapılır, susamlandıktan sonra elle çekilip döndürülerek son biçimine getirilir. Sıcak simit tuz ve kimyona batırılarak tüketilebilir. Bu biçimlendirme ve sunum, Hatay’ın yerel fırıncılık kültürünü gösterir.

Hatay Biber Salçasında temizlenmiş biber şeritleri güneşte kurutulur; eşit kuruma için aralıklarla karıştırılır. Sicil, yöredeki sıcak ve rüzgârlı koşulları bu işlemle ilişkilendirir. Hatay’ın biberi saklanabilir bir yemek malzemesine dönüştürme bilgisidir.

Hatay Peynirli İrmik Helvasında kavrulan irmiğe peynir eklenir; tahta tokmakla dövülüp aynı yönde karıştırılır. Peynir helva içinde eriyip uzayan bir yapı oluşturur. Sıcak sunulan tatlı, Hatay’ın peynirli tatlı geleneğindendir.

Hatay Taş Kadayıfının akışkan hamuru sacda tek yüzünden pişirilir. Cevizli iç konup yarım ay biçiminde kapatılır ve şerbetle tamamlanır. Hatay’ın sacda hamur pişirme ile şerbetli tatlı yapımını birleştiren örneklerindendir.

Hatay Bakla Ezmesinde bakla yavaşça haşlanıp ahşap tokmakla ezilir. Sicil, hamam külhanında bakır carra içinde pişirme yöntemini ve tencere seçeneğini ayrı anlatır. Bu yerel hazırlama bilgisi Hatay’ın bakliyatlı meze kültüründe yer alır.

Hatay Yaprak Sarmasında taze ve salamura yaprak farklı ön işlemlerden geçirilir: taze yaprak yumuşatılır, salamura yaprağın fazla tuzu giderilir. Bu ayrım, Hatay mutfağında yaprağın taze ve saklanmış biçimlerini kullanma bilgisini gösterir.

Hatay Tuzlu Yoğurt Çorbasında pirinç piştikten sonra tuzlu yoğurt azar azar karıştırılarak eklenir. Sonunda yağda hafif ısıtılmış kuru nane kullanılır. Hatay’ın yerel süt ürününü sıcak yemekte değerlendiren mutfak geleneğindendir.

Hatay Aşur Yemeğinde et, buğday ve nohut pişirildikten sonra aşur döveceği denilen tahta tokmakla özdeşleştirilir. Sicil özellikle bayramlarda ve adaklarda hazırlandığını belirtir. Hatay’ın toplu yemek ve paylaşma kültürünü temsil eder.

Kırıkhan Havucunun üretiminde kaliteli köklerden tohumluk seçilir; olgunlaşan tohumlar aşamalı toplanıp gölgede kurutulur. Sicilde yerel ekotip ile Nantes çeşidi seçenekleri bulunur. Ürün, Hatay’ın sebze yetiştirme bilgisinin bir parçasıdır.

Hatay Bahtenis Dolmasında maydanozlu kıyma mekik biçiminde köfteler hâline getirilir. Patatesle birlikte salçalı sosta pişirilir. Adında dolma geçmesine rağmen iç doldurma yöntemiyle yapılmayan bu yemek Hatay’ın köfteli yemekleri arasındadır.

Hatay Pirzolalı Yaprak Sarmasında ince sarılan yapraklar pirzolalarla aynı tencerede pişirilir. Yaprak hazırlığı, sıkı sarma ve tencereye yerleştirme aşamaları önem taşır. Hatay’ın etle yaprağı aynı yemekte birleştiren mutfak bilgisini örnekler.

Hatay Ekşi Aşında bulgurlu dış harçla kıymalı ve cevizli küçük köfteler hazırlanır. Ağızları kapatılan köfteler çorbanın içinde pişirilir. Hatay’ın içli köfte ustalığının sulu yemekte kullanıldığı örneklerdendir.

Hatay Fellah Köftesinde bulgurlu harç küçük yuvarlaklar hâline getirilip ortalarına bastırılır. Haşlanan köfteler domatesli veya ıspanaklı sosla sunulur. Hatay’ın bulgurlu köfte çeşitliliğini gösterir.

Hatay Barburi Üzümü yerel Barburi çeşidinden elde edilir; çoğaltmada yöredeki sürgünlerden aşı kalemi alınır. Taneler dalda bekledikçe renk değiştirebilir. Hatay’ın gastronomi çevresindeki yerel bağcılık ürünlerindendir.

Hatay Zeytin Salatasının zeytinleri kırılıp suyu değiştirilerek acılığından arındırılır; salamura edilmişse fazla tuzu giderilir. Hazırlanmış zeytin diğer salata malzemeleriyle birleştirilir. Hatay’ın sofralık zeytini meze olarak değerlendirme kültürünü örnekler.

Hatay Ali Nazikte közlenmiş patlıcan zırhla ezilir ve yoğurtla taban hazırlanır. Üzerine sıcak et yerleştirilir; yanında pide veya lavaş sunulabilir. Hatay’ın közleme, et pişirme ve yoğurtlu sunum bilgisini birleştirir.

Hatay Ispanaklı Böreğinin hamuru oklava kullanılmadan, yağlanan parmak uçlarıyla ince açılır. Ispanaklı harçla sarılıp sarmal biçim verilir. Elle hamur açma ustalığı Hatay’ın börek kültürünün belirgin özelliklerindendir.

Hatay Halavet Kebabında sakatatın seçilmesi, temizlenmesi ve pişirmeye hazırlanması önemlidir. Sicil taş zeminli fırını tavsiye eder. Ürün, Hatay mutfağındaki sakatat değerlendirme ve kebap hazırlama bilgisini temsil eder.

Antakya Sakal Kaldıran Tatlısında kadayıf telleri bakır tepside tereyağıyla hafif kavrulur. Ocaktan alındıktan sonra tahin ve pekmez eklenir. Hatay’ın kadayıfı farklı tatlılarda değerlendiren mutfak geleneğindendir.

Antakya Ekmek Oruğunda ıslatılıp sıkılmış ekmek bulgur, salça ve baharatla yoğrulur. Dolgusuz, yassı parçalar kızartılır veya fırında pişirilir. Hatay’ın ekmeği yeniden değerlendiren oruk çeşitlerinden biridir.

Hatay Yoğurtlu Kebapta sarımsaklı yoğurtla karıştırılan pide parçaları tabanı oluşturur. Üzerine pişmiş bıçak kıyması ve biberli tereyağı eklenir. Hatay mutfağının ekmek, yoğurt ve eti aynı sunumda buluşturan yemeklerindendir.

Hatay Mahulta Çorbasında pişen karışım çırpılarak kıvamlandırılır. Soğanlı ve biberli sos ayrı hazırlanır; limon suyu pişmenin sonuna doğru eklenir. Börek veya katıklı ekmeklerle sunulabilen çorba Hatay’ın yerel sofra kültüründe yer alır.

Hatay Tepsi Kebabında et ve sebzeler zırhla hazırlanır. Harç bakır tepsiye veya toprak tavaya eşit yayılır; salçalı sos ve sebzelerle tamamlanır. Zırh kullanımı ve harcın hazırlanışı Hatay’ın kebap ustalığını gösterir.

Hatay Haytalısında pişirilen muhallebi soğutulup dinlendirilir ve küçük küpler hâlinde kesilir. Dondurma ve gül şerbetiyle sunulur. Hatay’ın soğuk tatlı kültürüne ait bu üründe bileşenler servis sırasında bir araya getirilir.

Hatay Sarma İçi, ince bulgurun salça, baharat, limon ve nar ekşisiyle elle yoğrulmasıyla hazırlanır. Marul veya asma yaprağı yanında sunulur. Hatay’ın bulgurlu sofra hazırlıklarından olan bu kısır, adına rağmen tencerede pişirilen bir sarma değildir.

Hatay Abugannuşta közlenen sebzeler soyulur ve bıçak ya da zırhla meze kıvamına getirilir. Sarımsak ezilerek eklenir. Hatay’ın sebzeleri közleyerek değerlendiren meze kültüründendir.

Hatay Haydaride sarımsaklı tereyağı ılıtıldıktan sonra yoğurt ve peynir karışımına katılır. Dereotu ve zeytinyağıyla tamamlanıp soğuk sunulur. Hatay’ın süt ürünleriyle hazırlanan mezeleri arasında yer alır.

Hatay Zahterli Kahkesinin hamurunda zahter, susam, salça ve baharatlar bulunur. Küçük parçalar avuç içinde biçimlendirilip fırınlanır. Yerel aromatik bitkilerin hamur işinde kullanılması Hatay’ın mutfak çeşitliliğini gösterir.

Antakya Kerebicinde yumuşak hamur parmakla oyulup doldurulur; kalıpla biçim verilebilir. Yanında çöven kökünden hazırlanan beyaz köpük sunulur. Yerelde kaymak da denilen bu köpük süt kaymağı değildir; ürün Hatay’ın tatlıcılık ustalığıyla ilişkilidir.

Hatay Keşşir Dolmasında sert mor havuçların içi oyularak dolguya hazırlanır. Sicil, havucu yumuşatıp oyma ile özel, gıdaya uygun araçla oyma yöntemlerini ayrı anlatır. Hatay mutfağında kök sebzenin dolmaya dönüştürülmesine örnektir.

Hatay Adesiye Yemeğinde kabak, sebzeler, nohut ve mercimek bir araya gelir. Pişerken karıştırılmaması kabağın bütünlüğünü korur. Hatay’ın sebze ve bakliyatı birlikte kullanan yemekleri arasındadır.

Hatay Müşebbek Tatlısının hamuru yıldız ağızlı kalıptan halka biçiminde sıkılır ve kızartılır. Yüzeyindeki kanallar bu biçimlendirmeyle oluşur; tatlı şerbete batırılarak tamamlanır. Hatay’ın kızartma hamur tatlılarındaki ustalığı örnekler.

Hatay Arap Kebabında kıyma ve soğan kavrulduktan sonra domates ve biber eklenir. Sicil tavada pişirme sırasını tanımlar. Yanında ekmek veya patatesli köfteyle sunulabilen yemek Hatay’ın yerel kebap çeşitlerindendir.