Yaşayan kültürel miras
UNESCO ile Yaşatılanlar
Bir ürünün ardındaki tarifi, ustalığı ve paylaşma geleneğini; onu yaşatan şehirlerle birlikte keşfedin.
UNESCO bağlantılı kültürel miras seçkisi
UNESCO ürünü değil, yaşayan kültürü görünür kılar
Coğrafi işaret bir ürünün adı, yöresi ve üretim standardıyla ilgilidir. UNESCO kaydı ise o ürünün çevresindeki daha geniş hikâyeye bakar: bilgiye, ustalığa, birlikte üretmeye ve paylaşmaya.
Bu sayfadaki ürünler iki nedenle yer alır: Ya UNESCO’nun tanıdığı bir gelenekle doğrudan eşleşir ya da UNESCO Gastronomi Şehri olan Afyonkarahisar, Gaziantep veya Hatay’ın ürün kataloğunda bulunur.
Türkiye’nin UNESCO Gastronomi Şehirleri
Yaratıcı Şehirler Ağı, bir yemeği tek başına seçmez; gastronomiyi kültürün ve sürdürülebilir şehir yaşamının parçası yapan kentleri bir araya getirir.
Afyonkarahisar
Kaymak, lokum, et ürünleri ve hamur işleriyle güçlü bir üretim kültürüne sahip.
48 coğrafi işaret kaydı
Gaziantep
Baharat, tahıl, kuruyemiş ve ortak sofra kültürü şehrin gündelik hayatının merkezinde.
103 coğrafi işaret kaydı
Hatay
Anadolu, Akdeniz ve Orta Doğu mutfaklarının buluştuğu çok katmanlı bir yemek kültürünü yaşatıyor.
66 coğrafi işaret kaydı
Mutfak ve sofra kültürleri
Bu eşleştirmelerde ürün adı, üretim yöntemi veya paylaşma geleneği UNESCO kaydıyla açıkça buluşur.
Türk kahvesi kültürü
Burada korunan yalnız kahve değil; cezvede pişirme, küçük fincanda sunma ve kahve etrafında kurulan sohbet geleneğidir.
Tören keşkeği geleneği
Keşkek, düğün ve bayram gibi günlerde aynı kazanın başında buluşmayı anlatır. Buğdayla etin birlikte pişirilmesi kadar ortak emek de geleneğin parçasıdır.
Geleneksel zeytin yetiştiriciliği
Deliceyi aşılamaktan hasat zamanını seçmeye kadar kuşaktan kuşağa aktarılan zeytin bilgisi, kırsal yaşamı ve dayanışmayı ayakta tutar.
Tüm 38 ürünü göster
Lavaş ve yufka yapma-paylaşma kültürü
İnce ekmeğin hazırlanması çoğu yerde imece işidir: hamur açılır, sacda ya da tandırda pişirilir ve sofrada paylaşılır.
Çay kültürü
Çayın demlenmesi ve ince belli bardakta ikramı, gündelik hayatın en tanıdık misafirperverlik işaretlerinden biridir.
Mesir Macunu Festivali
Manisa’da baharat ve bitkilerle hazırlanan mesir macunu, festival günü halka saçılarak paylaşılır; tarif ile şehir hafızası aynı gelenekte buluşur.
Geleneksel ustalıklar
Coğrafi işaretler yalnız yiyecekleri değil, el emeğiyle biçimlenen yerel üretimleri de korur. Bu örneklerde UNESCO bağı doğrudan ustalığın kendisinden gelir.
Geleneksel çini ustalığı
Çini; biçim verme, desenleme, boyama, sırlama ve fırınlamayı aynı atölye kültüründe buluşturur. Ustalık, görerek ve birlikte çalışarak aktarılır.
İpekçilik ve geleneksel ipek üretimi
Dut yaprağından kozaya, kozadan ipliğe uzanan emek; yetiştiricinin ve dokuma ustasının bilgisini birbirine bağlar.
Sedef kakma ustalığı
Sedef parçaları kesilir, ahşaba açılan yuvalara yerleştirilir ve yüzey elde tamamlanır. İncelik, malzeme bilgisi ve sabır bu ustalığın özüdür.
Nasıl doğruluyoruz?
Eşleştirmeler UNESCO’nun Türkiye Somut Olmayan Kültürel Miras listesi, Yaratıcı Şehirler Ağı kayıtları ve coğrafi işaret sicilindeki ürün tanımları birlikte okunarak hazırlanır. Katalog geliştikçe bağlantılar da gözden geçirilir.