Coğrafi işaretli ürün · Balıkesir
Edincik Zeytini, bilimsel sınıflandırmada *Olea europaea* türü içinde yer alan Edincik Su Zeytin çeşidi ağaçlarının meyvesidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Edincik Zeytini nedir?
Edincik Zeytini, bilimsel sınıflandırmada *Olea europaea* türü içinde yer alan Edincik Su Zeytin çeşidi ağaçlarının meyvesidir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Coğrafi çevre ve ürün niteliği ilişkisi
Daki toprak yapısının pH aralığı 5.45–7.87 orta derecede asidik-hafif alkalidir.
Görünüm ve fiziksel özellikler
Kabuğu çok ince olmasından dolayı fiziksel darbelere karşı oldukça hassastır. Bu kapsamda tanktaki zeytinler ağırlıkça %6 oranında deniz tuzu ve % 0,5 oranında sitrik asit içeren fermantasyon salamurası içerisinde doğal fermantasyona bırakılır. Tahtaların üzerlerine ağırlıkları 25 ile 35 kilogram arasında değişen doğal granit baskı taşları konur. İri zeytinlerde ağırlığının %30’u, ince zeytinlerde ağırlığın %25’i oranında ağırlık konularak zeytinlerin salamura suyunun yüzeyine çıkmaları engellenir.
Diğer ayırt edici nitelikler
Edincik Zeytini, yoğun olarak Balıkesir ili Bandırma ilçesinin Edincik Mahallesinde yetişir. Edincik Zeytini ağacının gelişimi orta kuvvettedir ve orta büyüklükte, yayvan ve yuvarlak bir taç oluşturur. Ağacın dallanması ise orta sıklıkta ve yaprak yoğunluğu orta düzeydedir. Ağaç dallarının rengi yaşa göre değişir. İki ve daha yaşlı dallar bej-yeşil renkli, genç dallar yeşil-gri renklidir. Yaprakları uzun, dar ve eliptiktir. Yaprakların üst tarafı puslu yeşil-gri, alt tarafı ise hafif tüylü gri-yeşil renklidir. Yaprak orta damarı belirgin beyaz bir hat halinde olup, yaprak ayası orta damara göre simetriktir. Edincik Zeytinin gelişimi orta kuvvette olup verimi orta düzeydedir. Edincik Zeytinin en önemli ayırt edici özelliği yüksek oranda su içermesidir. Meyveleri yumuşaktır ve yağ oranı oldukça düşüktür.
Topraklar tuzsuz killi tınlı-killidir. Bölge topraklarının taşlık bir yapıda olması, taşların yaz dönemi güneş ışınlarını yansıtarak zeytin ağacının yetiştiği toprakların ısınmasını asgari düzeyde tutarak ağaçların rutubetli kalmasına ve meyvelerin istenilen iriliğe ulaşmasına neden olur. Edincik Zeytini fenolik maddelerden oleuropein, tirozol ve hidroksitirozol açısından, uçucu bileşenlerden ise etil asetat, 3-metil-1-butanol ve mekuinol açısından zengindir. Edincik Zeytini fenolik madde ve uçucu bileşenleri Fenolik maddeler (mg/kg) Değer Oleuropein 3,5–5,0 Tirozol 4,0–5,0 Hidroksitirozol 6,0–8,0 Uçucu bileşenler (%) Etil asetat 1,5–25,0 3-metil-1-butanol 4,0–14,0 Mekuinol 7,0–18,0. Tatlandırma: Fermantasyon süresince salamuranın tuzluluk ve asitlik oranları kontrol edilir.
Tablo-2: Edincik Zeytini fenolik madde ve uçucu bileşenleri
Tabloyu görüntüle · 7 kayıt
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Fenolik maddeler (mg/kg) | Değer |
|---|---|
| Oleuropein | 3,5-5,0 |
| Tirozol | 4,0-5,0 |
| Hidroksitirozol | 6,0-8,0 |
| Uçucu bileşenler (%) | |
| Etil asetat | 1,5-25,0 |
| 3-metil-1-butanol | 4,0-14,0 |
| Mekuinol | 7,0-18,0 |
Edincik Zeytini Nasıl Yetiştirilir?
Killi tınlı.
Aşılama
Dikim; tüplü fidan yöntemi kullanılacak ise kök boğazı toprak seviyesinde olacak şekilde, aşılı fidan yöntemi kullanılacak ise aşı noktası toprak altında kalmayacak şekilde yapılır.
Fidan ve anaç seçimi
Dikim esnasında çukura temel gübreleme yapılır ve fidan çukura yerleştirilir. Fidanlar dikilmeden önce kök ve taç budaması yapılır ve dikim bittikten sonra can suyu verilir.
Yetiştirme alanı ve toprak hazırlığı
Zeytinlik kurulacak arazide taban suyu yüksekse ve su birikimi oluyorsa drenaj çukurları açılır.
Bahçe tesisi, ekim veya dikim
Dikim: Edincik Zeytini bahçesi, sulanabilir ve verimli alanlarda kurulmalıdır. Zeytin ağaçları dikim aralıkları sulama durumuna bağlı olarak 5–18 m arasında değişir. Sulanabilir alanlarda dikim aralıkları 5 × 5 m civarı olurken kurak alanlarda aralıklar 18 × 18m civarındadır.
Budama ve biçimlendirme
Budama: Budama; şekil, verim ve gençleştirme budaması olmak üzere üçe ayrılır. Edincik Zeytin ağaçları için genellikle gençleştirme budaması yapılır.
Bitki gelişimi ve çiçeklenme
Periyodisite gösteren Edincik Zeytini ağacının çiçeklenme dönemi 12 mayıs-12 haziran tarihleri arasında olup; yeşil olum dönemi ekim ayında, siyah olum dönemi ise 15 kasım-15 aralık tarihleri arasındadır.
Bakım, sulama ve gübreleme
Gübreleme: İlk gübreleme sürgün faaliyeti başlamadan yaklaşık bir ay önce yapılır. Azotlu gübrenin geriye kalan kısmı sulanmayan zeytinliklerde son yağışlar kesilmeden önce, sulama yapılan zeytinliklerde ise ilk su öncesi yapılır. Sulama: Edincik Zeytinin yetiştiği bölgelerde genellikle ağaçlar sulanmaz. Ancak yılık su ihtiyacı doğal yağışlarla karşılanamadığında yaz aylarında salma sulama veya damlama sulama yapılabilir.
Kurutma, tasnif ve depolama
Yeme olgunluğuna ulaşan zeytinler çizme makinesinde çizildikten sonra seçme-ayıklama işlemine tabi tutulur.
Üretime ilişkin tamamlayıcı bilgiler
Kasalara alınan zeytinler işletmeye sevk edilir. İşletmede elenerek boylarına ayrılan zeytinler fermantasyon tankına alınır. Tuz içeriğinin % 7–7,5 arasında, asit içeriğinin ise %0,8–1 arasında olması gerekir. Boylaması yapılan zeytinler havuzlara alınır. Salamura Suyu Hazırlığı: Zeytinlerin acısının alınıp işlenerek yenilebilmesi ve korunması için içme suyu, deniz tuzu, renk ve sertliğini koruması için sertleştirici fonksiyona sahip E509 kodlu gıda katkı maddesi ton başına 1–1,5 kg olacak şekilde kalsiyum klorür ve laktik asit (pH 4,50–4,80 aralığında) ile salamura çözeltisi oluşturulur. Salamura suyunun tuz oranı %8–10 olmalıdır. Baskı İşlemi: Havuzlara alınan zeytinlerin üzerlerine keten bezler serilir ve bezlerin üzerine tahta dizilir.
Paketleme ve piyasaya arz: Tatlandırma salamurasından çıkarılan zeytinler yıkandıktan sonra tekrar aynı oranlarda hazırlanan ambalaj salamuralı ya da salamurasız (vakum ambalaj ya da rafine bitkisel yağ ile yağlanarak korunan ambalajlarda) olarak Türk Gıda Kodeksine uygun plastik, cam ya da teneke ambalajlara konur. Zeytinlerin Olgunlaştırılması: Zeytinler fermantasyon suyu içerisinde yaklaşık 9 ay bekleyerek olgunlaşır. Zeytinler bu havuz içerisinde en az 8 ay fermente edilerek olgunlaşır.
Edincik Zeytini Nasıl Hasat Edilir?
Olgunlaşma ve hasat
Yeşil sofralık zeytin hasadı ekim ayının ilk haftasında; siyah sofralık zeytin hasadı ise ekimin son haftası ile kasımın ilk haftası arasında başlar. Olgun meyve eti yumuşak olduğundan hasat, nakil ve işlemede zedelenme önlenir. Zeytinler elle veya mekanik yöntemlerle toplanır ve boylarına göre ayrılır.
Yeşil ve siyah sofralık zeytinin olgunlaştırılması
Yeşil zeytinlerin acılığı fermantasyonla giderilir ve ürün fermantasyon suyunda yaklaşık dokuz ay olgunlaştırılır. Siyah zeytinler fermantasyon havuzunda en az sekiz ay bekletilir; havuzdaki su haftada bir dolaştırılır.
Ambalajlama
Fermantasyonu tamamlanan zeytinler salamuralı olarak ambalajlanır. Uygulanan ambalajlama ve ısıl işlem türüne göre sicilde belirtilen tuz ve pH sınırlarına uyulur.
Edincik Zeytini Ne Zaman Yetiştirilir ve Hasat Edilir? Nasıl Muhafaza Edilir?
Üretim zamanı
Periyodisite gösteren Edincik Zeytini ağacının çiçeklenme dönemi 12 mayıs-12 haziran tarihleri arasında olup; yeşil olum dönemi ekim ayında, siyah olum dönemi ise 15 kasım-15 aralık tarihleri arasındadır. Zeytin ağaçları dikim aralıkları sulama durumuna bağlı olarak 5–18 m arasında değişir. Sulanabilir alanlarda dikim aralıkları 5 × 5 m civarı olurken kurak alanlarda aralıklar 18 × 18m civarındadır.
Hasat zamanı
Hasat ve Sofralık Siyah Zeytin Hazırlığı: Siyah sofralık zeytin üretiminde hasat, ekim ayının son haftası ile kasım ayının ilk haftası başlar.
Edincik Zeytini Coğrafi Sınır İçerisinde Gerçekleşmesi Gereken Üretim, İşleme ve Diğer İşlemler
Bu ürün menşe adı olarak tescillidir. Ürünün üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinin tamamı belirlenen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmelidir.
Killi tınlı.
Tescil ve Denetim Bilgileri
1556 tescil numaralı Edincik Zeytini menşe adı olarak 07.03.2024 tarihinde tescil edilmiştir.
Denetimler, Bandırma Ticaret Odasının koordinasyonunda sicilde belirtilen kurumlar, alan uzmanları ve yerel temsilcilerin katılımıyla oluşturulan komisyonlar tarafından gerçekleştirilir. Ürünün tescilde belirtilen özelliklere uygunluğu sicilde belirtilen dönemlerde kontrol edilir; ayrıca şikâyet hâlinde denetim yapılır.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Hizmet satın alabilir.
Tablo-1: Edincik Zeytinine ait bazı özellikler
Tabloyu görüntüle · 7 kayıt
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | En az | En çok | |
|---|---|---|---|
| Meyve eni (mm) | 14 | 21 | |
| Meyve boyu (mm) | 18 | 26 | |
| 100 meyve ağırlığı (g) | 250 | 600 | |
| Nem oranı (%) | 50 | 74 | |
| Yağ oranı (%) | 13 | 24 | |
| Tuz değeri (%) | – | Siyah Sofralık MAP: 8 K: 8 P: 6 S:4 | Yeşil Sofralık MAP: 7 K: 7 P: 6 S:4 |
| pH değeri | – | Siyah Sofralık MAP: 4.5 K: 4.5 P: 4.5 S:8 | Yeşil Sofralık MAP: 4.3 K: 4.3 P: 4.3 S:8 |