Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’e özgü bu çorba, süzgeçten geçirilmiş buğday özü ile hazırlanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Öz Çorba/Antep Öz Çorba nedir?
Gaziantep Öz Çorba / Antep Öz Çorba; dövme (aşurelik buğday), süzme yoğurt, tavuk suyu ya da kemikli et suyu, Antep fıstığı ve bademle hazırlanan bir çorbadır. Ürün, Gaziantep iliyle sınırlandırılmış bir mahreç işaretidir.
Çorbanın belirleyici hazırlık unsuru, pişirilip ezildikten sonra süzgeçten geçirilen dövmeden elde edilen buğday özüdür. Buğday özü, yoğurtlu karışım ile fıstık ve bademli tamamlayıcıların bir araya geldiği yapının temelini oluşturur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Süzgeçten geçirilen buğday özü
Çorba için kullanılan dövme, süzgeçten geçirilerek ezilmiş hâlde kullanılır. Pişen buğday ezilir veya mutfak robotundan geçirilir, ardından süzülür; kabukları süzgeçte kalır ve elde edilen kısım buğday özü olarak adlandırılır.
Yoğurtlu çorba bileşimi
Süzme yoğurt, tavuk suyu ya da kemikli et suyu ve dövme çorbanın temel bileşenleridir. Yoğurt ve yumurtalı karışım hafif ateşte sürekli aynı yönde karıştırılarak kaynama noktasına yaklaştırılır, ardından buğday özü ile et veya tavuk suyuna yavaşça eklenir.
Fıstık ve bademli tamamlayıcı
Çorbada coğrafi işaret olarak tescilli Antep fıstığı ile badem kullanılır. Fıstık ve badem haşlanıp soğutulur, dış kabukları soyulur; sadeyağ veya tereyağında hafif pembeleşinceye kadar kavrulduktan sonra çorbaya eklenir.
Hazırlama süreci nasıl ilerler?
Dövmenin ıslatılması ve pişirilmesi
4-5 porsiyonluk tarifte dövme 100-150 g kullanılır; bir gece önce yıkanır, üzerini bir parmak aşacak suyla gece boyunca bekletilir. Ertesi gün ıslanma suyu süzülen dövme tencereye alınır, 5-6 bardak suyla kaynatılır ve kaynamaya başladığında köpüğü alınır. Buğday şişince 1 tatlı kaşığı tuz eklenir; buğday iyice pişip suyu azalıncaya kadar kaynatma sürdürülür.
Buğday özünün hazırlanması
Pişen buğday biraz soğuduktan sonra ezilir veya mutfak robotundan geçirilir ve süzgeçten geçirilir. Kabukların süzgeçte kalmasıyla elde edilen iyice pişmiş buğday kısmı buğday özü adını alır. Buğday özü, 5-6 bardak kemikli et suyu veya tavuk suyuyla sürekli karıştırılarak kaynatılır.
Yoğurtlu karışımın çorbaya eklenmesi
4-5 porsiyonluk tarifte süzme yoğurt 480-500 g, yumurta 1 adet ve kemikli et suyu veya tavuk suyu 1-1,5 lt olarak verilir. Ayrı bir tencerede süzme yoğurt, yumurta ve zeytinyağı iyice karıştırılır; karışım hafif ateşte sürekli aynı yönde karıştırılarak kaynama noktasına yaklaşıncaya kadar pişirilir. Yoğurtlu karışım, buğday özü ve et veya tavuk suyuna yavaş yavaş karıştırılarak eklenir. Çorba hafifçe kabarmaya başlayıncaya kadar kaynatılır ve sonra ateşten alınır.
Fıstık ve bademin hazırlanması
4-5 porsiyonluk tarifte soyulmuş Antep fıstığı içi 30-50 g, badem 15-20 g ve sadeyağ veya tereyağı sırasıyla 40-60 g veya 20-40 g olarak belirtilir. Antep fıstığı ve badem suda yaklaşık 5 dakika haşlanıp soğutulur. Dış kabukları soyulan fıstık ve badem, sadeyağda veya tereyağında hafif pembeleşinceye kadar kavrularak çorbaya eklenir.
Nasıl sunulur?
Tarçınlı yağ ile sunum
Kalan yağ, isteğe bağlı olarak tarçınla birlikte çorbanın üzerine gezdirilerek servis edilir.
Tüketim dönemi nedir?
Gaziantep Öz Çorba / Antep Öz Çorba her mevsim sıklıkla tüketilir.
Gaziantep iliyle bağı nedir?
Gaziantep Öz Çorba / Antep Öz Çorbanın Gaziantep iliyle ün bağı, üretiminin ustalık becerisi gerektirmesiyle ilişkilendirilir. Üretim aşamalarının tamamı, coğrafi sınır olarak belirlenen Gaziantep ili içinde gerçekleştirilmelidir.
Hangi durumlarda tüketilir?
Davet ikramı
Çorba özellikle davetlerde ikram edilir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı
Gaziantep Öz Çorba / Antep Öz Çorba, 666 numarayla 9 Şubat 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 29 Haziran 2020 tarihinden itibaren korunmaktadır.
İşaretin kullanımı
Gaziantep Öz Çorba / Antep Öz Çorba ibaresi ile mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Bu kullanım ürün veya ambalaj üzerinde mümkün olmadığında, ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek biçimde bulundurulur.
Denetim yapısı ve kapsamı
Denetimler, Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin koordinatörlüğünde; Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden birer uzmanla oluşturulan üç kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler yılda bir kez düzenli olarak yapılır; şikâyet veya gerekli görülen hâllerde her zaman denetim gerçekleştirilebilir. Denetimde kullanılan malzemelerin, üretim metodunun, ürün ibaresinin ve mahreç işareti amblemi kullanımının uygunluğu incelenir. Denetim mercii, denetim sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.