Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’e özgü, küçük kıymalı hamurları yoğurtlu etli çorbada pişen yöresel bir çorbadır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Börek Çorbası / Antep Börek Çorbası nedir?
Gaziantep Börek Çorbası / Antep Börek Çorbası; koyun eti, nohut, süzme yoğurt, yumurta ve kavrulmuş kıyma ile soğanla hazırlanan küçük hamurlardan oluşan bir çorbadır. Ürün, çorba niteliğinde bir yöresel yemektir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kıymalı küçük hamurlar
Çorbanın karakteristik bileşeni, börek adı verilen küçük hamurlardır. Bu hamurların içeriği, ince kıyılmış soğanla kavrulmuş koyun kıymasından hazırlanır ve karabiberle tamamlanır.
İki şekillendirme yöntemi
Börek hamurlarını şekillendirmek için sicilde birbirine benzeyen iki farklı yöntem tanımlanır. İlk yöntemde kıymalı yufka katlanıp küçük kareler hâlinde kesilir ve sıkılarak üçgen prizmalar biçiminde hazırlanır. İkinci yöntemde kavrulmuş ve soğutulmuş kıyma hamura yoğrulur; küçük küpler, içeri çökmüş küp şekere benzer biçimde sıkılır.
Naneli ve karabiberli yağ
Çorba, üzerine kızdırılmış yağ, nane ve karabiber eklenerek sunulur.
Üretim nasıl yapılır?
Et ve nohutlu temel karışım
Sicildeki tarif, 5-6 kişilik hazırlama için börek kısmında 150-200 g koyun kıyması ile 1,5-2 su bardağı un; çorba kısmında ise 300-500 g kuşbaşı koyun eti, ½-1 su bardağı nohut ve 2-4 su bardağı süzme yoğurt öngörür. Kuşbaşı et suyla kaynatılır, yüzeyde oluşan köpük alınır; bir gece önceden ıslatılan nohut ve tuz eklenerek nohut yumuşayıncaya kadar pişirilir.
Kıymalı iç harcın hazırlanması
Börek içi için soğan ince kıyılır ve kıyma geniş tavada yarım fincan suyla kavrulur. Kıyma suyunu çektikten sonra soğan, 1 yemek kaşığı tereyağı veya sadeyağ ile yarım tatlı kaşığı tuz eklenir; soğan şeffaflaşıp yumuşayıncaya kadar kavrulan harca karabiber katılır ve harç soğumaya bırakılır.
Hamurun dinlendirilmesi ve şekillendirilmesi
Un, tuz ve suyla hazırlanan sert hamur 15-20 dakika dinlendirilir ve iki parçaya bölünür. Birinci yöntemde kalınca açılan yufkalara kavrulmuş kıyma eşit biçimde yayılır, yufka ikiye katlanır, katlanarak kesilir ve hamurlar üçgen prizma biçiminde sıkılır. İkinci yöntemde soğutulmuş kıyma dinlendirilmiş hamura yoğrulur; hamur şerit hâline getirilip nohut büyüklüğünde kesilir ve parmaklar arasında şekillendirilir. Her iki yöntemde hazırlanan hamurlar, unlanmış tepside sertleşene kadar bekletilebilir veya üzerleri kızarmayacak şekilde 150-160 °C’de fırınlanarak kurutulabilir.
Çorbanın tamamlanması
Kurutulmuş kıymalı hamurlar, önceden pişirilmiş kuşbaşı et ve nohut karışımına eklenir; kısık ateşte hamurlar yumuşayıncaya kadar 15-20 dakika pişirilir. Süzme yoğurt yumurtayla karıştırılıp kısık ateşte sürekli karıştırılarak ılıtılır; kaynayan çorbanın suyuyla azar azar ısıtılan karışım çorbaya eklenir. Yoğurt eklendikten sonra çorba bir taşım daha kaynatılır, servis tabağına alınır ve üzerine kızdırılmış yağ, nane ile karabiber ilave edilir.
Nasıl servis edilir?
Gaziantep Börek Çorbası / Antep Börek Çorbası sıcak olarak servis edilir.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Çorba, Gaziantep yemek kültürü içinde yer alır ve Gaziantep’e özgü üretim yöntemiyle coğrafi sınır arasında ün bağı bulunur. Ürünün coğrafi sınıra özgü üretim metodunun korunması için tüm üretim aşamalarının Gaziantep ili sınırları içinde gerçekleştirilmesi gerekir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı
Gaziantep Börek Çorbası / Antep Börek Çorbası, mahreç işareti olarak 2 Temmuz 2021 tarihinde 793 numarayla tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 20 Temmuz 2020 tarihinden itibaren korunmak üzere tescil kapsamına alınmıştır.
İşaretleme kuralları
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde “Gaziantep Börek Çorbası / Antep Börek Çorbası” ibaresi ve mahreç işareti amblemi yer alır. İbarenin ve amblemin ürün ya da ambalaj üzerinde kullanılamadığı durumlarda bunların işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulması gerekir.
Denetim yapısı ve ölçütleri
Denetimler, Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin koordinatörlüğünde; Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odası Birliğinden birer uzman üyenin oluşturduğu üç kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetim yılda bir kez düzenli olarak yapılır; ihtiyaç veya şikâyet hâlinde her zaman denetim gerçekleştirilebilir. Denetimde üretim metoduna, ürünün görünümüne ve sunumuna, ayrıca ürün ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımına uygunluk kontrol edilir. Denetim mercii, denetim sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da uzman gerçek ve tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.