Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Peynir ve şekerli iç harcı, ustalık gerektiren hazırlanışıyla Gaziantep’e özgü börektir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Şekerli Peynir Böreği / Antep Şekerli Peynir Böreği nedir?
Gaziantep Şekerli Peynir Böreği / Antep Şekerli Peynir Böreği, Gaziantep’e özgü üretim yöntemiyle hazırlanan; peynir ve şekerin birlikte kullanıldığı bir börektir. Hazırlanmasında ustalık becerisi önemli yer tutar.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Peynir ve şekerin birlikte kullanımı
İç harçta 1000–1200 g peynir ile 350–500 g beyaz toz şeker kullanılır. İnce doğranan veya iri rendelenen peynir, sadeyağ ya da tereyağı ve şekerle karıştırılır; ardından yumurta eklenir.
Bulamaçlı yüzey şekillendirmesi
Daire biçiminde açılan hamurun üzerine bulamaç sürülür. Bulamaçlı yassı hamur, iki elin parmak uçlarıyla önce bir yönde, sonra çapraz yönde sıra hâlinde bastırılarak şekillendirilir.
Elips form ve harcın kapatılması
Uzun ve elips biçiminde açılan hamurun ortasına ortalama 75 g iç harç konur. Hamurun kenarları içe kıvrılıp uçları birleştirilerek iç harcın dışarı akmaması sağlanır.
Üretim nasıl yapılır?
İç harcın hazırlanması
İç harç için 1000–1200 g peynir, 350–500 g beyaz toz şeker, 3–4 yumurta ve 50–60 g sadeyağ veya tereyağı kullanılır; 250–300 g Antep fıstığı içi isteğe bağlı olarak eklenebilir. Peynir ince doğranır veya iri rendelenir; sadeyağ ya da tereyağı ve şekerle karıştırıldıktan sonra yumurta eklenir. İç harcın bileşenleri börek yapılmadan hemen önce karıştırılır; her börek için ortalama 75 g iç harç kullanılır.
Hamurun yoğrulması ve dinlendirilmesi
Börek hamuru için ortalama 50 kg buğday unu, 35 litre su, 40 g tuz ve 500 g yaş ekmek mayası kullanılır; bu bileşenler oransal olarak azaltılıp artırılabilir. Yaş ekmek mayası bir miktar ılık suda eritilir ve un, su, tuz karışımına eklenir; hamur elle veya yoğurma makinesinde yaklaşık 10 dakika yoğrulur. Yoğrulan hamurun üzeri temiz ve nemli bezle örtülür ve mevsim koşulları dikkate alınarak genellikle 30–40 dakika bekletilir.
Hamurun açılması ve bulamaçla şekillendirilmesi
Her börek için yaklaşık 50 g hamur kullanılır; hazırlanan hamurdan yaklaşık 150 g ağırlığında yumaklar yapılır ve börek hazırlığı için yan yana dizilir. Hamur yumağı elle genişletilip inceltilerek yaklaşık 20 cm çapında daire şeklinde açılır ve üzerine bulamaç sürülür. Bulamaç, ortalama 500 g yaş ekmek mayası, 1 litre su ve 150 g beyaz toz şekerle hazırlanır; içindeki mayanın ortam sıcaklığında etkinleşip bulamacı ekşitmemesi için soğuk tutulur ve gerektiğinde buz parçaları eklenebilir. Bulamaç sürülen hamurun yüzeyi, parmak uçlarıyla önce bir yönde ve ardından çapraz yönde bastırılarak şekillendirilir.
Doldurma ve fırınlama
Yaklaşık 150 g ağırlığındaki hamur üç eşit parçaya ayrılır ve her parça unlanmış tezgâhta elle açılır. Elips biçiminde açılan hamurun ortasına ortalama 75 g iç harç konur; kenarlar içe kıvrılıp uçlar birleştirilir. İç harcı yerleştirilen börekler fırında 10–15 dakika pişirilir. Sicil metni, yumurta eklenen karışımın fırına alındığını da belirtirken, iç harçlı böreğin 10–15 dakika fırınlanmasını ayrıca tarif eder.
Nasıl servis edilir?
Gaziantep Şekerli Peynir Böreği / Antep Şekerli Peynir Böreği sıcak veya oda sıcaklığında servis edilir. Ürün bütün olarak ya da dilimlenmiş biçimde sunulabilir.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Ürünün coğrafi sınırı Gaziantep ilidir ve Gaziantep ile bilinirlilik ve ün bağı bulunur. Börek, Gaziantep iliyle özdeşleşen ve yörenin kültürel birikimiyle günümüze ulaşan bir üretim olarak tanımlanır. Üretimin her aşamasının ustalık becerisi gerektirmesi nedeniyle, tüm üretim aşamalarının Gaziantep ili sınırları içinde gerçekleştirilmesi zorunludur.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil ve işaretleme
Ürün, mahreç işareti olarak 6 Ağustos 2021 tarihinde 822 tescil numarasıyla kaydedilmiştir. Coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 8 Temmuz 2020 tarihinden itibaren korunur. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde ürün ibaresi ile mahreç işareti amblemi yer alır; bunun mümkün olmadığı durumlarda ibare ve amblem işletmede kolayca görülebilecek biçimde bulundurulur.
Denetim mercii ve sıklığı
Denetimler, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi koordinatörlüğünde; Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve Gaziantep Esnaf ve Sanatkârları Odaları Birliğinden birer üyenin katıldığı, en az üç kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetim yılda en az bir kez yapılır; şikâyet üzerine veya gerekli görülen hâllerde ek denetim gerçekleştirilebilir.
Denetimin kapsamı ve raporlanması
Denetim mercii, coğrafi işaretin kullanım biçimini, bileşen listesini ve üretim metoduna uygunluğu kontrol eder. Tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gereken tedbirler denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim raporları, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca her yıl Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Uzman desteği ve hakların korunması
Denetim mercii, denetim sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek ve tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, coğrafi işaretten doğan hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.