Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’te şekersiz hazırlanan sütlacın üzerine şekerli zerde yerleştirilerek iki renkli tatlı oluşturulur. Zerdenin rengi yörede haspir denilen aspir çiçeğinden gelir; katmanlı sunum geleneksel olarak bayram sofralarında yer alır.
UNESCO ilişkisiGaziantep gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Sütlü Zerdesi/Gaziantep Astarlı Sütlacı nedir?
Gaziantep Sütlü Zerdesi / Gaziantep Astarlı Sütlacı, Türk mutfağının geleneksel tatlarından sütlaç ve zerdenin birlikte sunulması ile hazırlanan tatlıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İki renkli astar
Sütlaç alt katmanı ile zerde üst katmanı iki renkli sunum oluşturur. Astarlı adı bu kat düzeniyle ilişkilidir.
Haspirli zerde ve şekersiz alt kat
Sütlaca şeker eklenmez; şeker zerde reçetesindedir. Haspir, kurutulmuş aspir çiçeği taç yapraklarıdır; alt katmanın şekersizliği bitmiş tatlının şekersiz olduğu anlamına gelmez.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Sütlaç bileşenleri
Alt kat için 1 litre süt, 50–70 g pirinç ve isteğe bağlı 5–10 g gül suyu kullanılır. Bu katmana şeker eklenmez.
Alt katın hazırlanması
Pirinç üzerini aşacak kadar suyla haşlanır. Süt kaynatılır; haşlanmış pirinç kaynayan süte eklenip pişirilir. İsteğe bağlı gül suyu eklenir ve bir süre kaynatıldıktan sonra porsiyonlara bölünerek soğutulur.
Zerde bileşenleri
Zerde için 40–60 g pirinç, 250–400 g şeker, 2–3 g haspir ve 1 litre su verilir. Haspir kurutulmuş aspir çiçeği taç yapraklarıdır.
Üst katın hazırlanması ve birleştirme
Pirinç suyla pişirilir; şeker eklenip 5 dakika kaynatılır. Ilık sudan geçirilip süzülmüş haspir eklenir. Soğumuş sütlacın üzerine iki ölçü sütlaca bir ölçü zerde gelecek biçimde dökülür. Bu oran ayrı hazırlanmış iki bileşenin sunum düzenidir.
Yöresiyle bağı nedir?
Gaziantep Sütlü Zerdesi / Gaziantep Astarlı Sütlacı geleneksel üretim yöntemi, ustalık becerisi gerektirdiğinden yöreyle ün bağı vardır. Bu sebeple, üretimin tüm aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
610 tescil numaralı Gaziantep Sütlü Zerdesi / Gaziantep Astarlı Sütlacı mahreç işareti olarak 26 Kasım 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Gaziantep Sütlü Zerdesi / Gaziantep Astarlı Sütlacı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Gaziantep Sütlü Zerdesi / Gaziantep Astarlı Sütlacı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetimler, Gaziantep’i Geliştirme Vakfı koordinatörlüğünde; Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden 1 personel, Gaziantep Büyükşehir Belediyesinden 1 personel, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden 1 personelden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetim mercii denetimlerde; üretim metodunda belirtilen yöntemleri, kullanılan malzeme oranlarının ve Gaziantep Sütlü Zerdesi / Gaziantep Astarlı Sütlacı ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler.
Sicildeki denetim düzeni
Yılda bir kez düzenli olarak yapılacak denetimler, şikâyet veya şüphe üzerine her zaman gerçekleştirilebilir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Gaziantep Astarlı Sütlacında şekersiz sütlaç alt katmanı, haspirli zerdeyle tamamlanır. İki karışım ayrı hazırlanır ve üst üste yerleştirilir. Ürün, Gaziantep’in katmanlı sütlü tatlı geleneğindendir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
