Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep mutfağına özgü, çağla, et ve nohutla hazırlanan iki çeşit yöresel yemektir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep/Antep Çağla Aşı nedir?
Gaziantep/Antep Çağla Aşı; badem çağlası (Prunus amygdalus Batsch), koyun veya kuzu eti ve nohut kullanılan bir yemektir. Yemek, yoğurtlu ve salçalı olmak üzere iki farklı çeşitte hazırlanır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Çağla, et ve nohut bileşimi
Badem çağlası, koyun veya kuzu eti ile nohut, yemeğin temel bileşenlerini oluşturur. Badem çağlası, Prunus amygdalus Batsch olarak belirtilmiştir.
Yoğurtlu ve salçalı çeşitler
Yoğurtlu çeşit, süzme yoğurtla hazırlanan terbiyesiyle ayrılır. Salçalı çeşit, domates ve biber salçası karışımı içeren biçimidir.
Çeşide özgü üst malzeme
Yoğurtlu çeşidin servisi, yağda kızdırılmış karabiber ve aspirle yapılır. Salçalı çeşidin servisinde ise yağda kızdırılmış karabiber ve nane kullanılır.
Nasıl hazırlanır?
Bileşenlerin seçimi
Yoğurtlu çeşit için 4-5 kişilik ölçüde 800-1000 g badem çağlası, 400-500 g kuşbaşı koyun veya kuzu eti, 1 su bardağı haşlanmış nohut, 500-600 g süzme yoğurt ve 1 yumurta kullanılır. Bu çeşitte ayrıca 1 yemek kaşığı buğday unu ya da 1 su bardağı süt, 3-4 yemek kaşığı tereyağı, zeytinyağı veya sadeyağ, 1 yemek kaşığı aspir, tuz, karabiber ve isteğe göre 3 dal taze sarımsak ile 1 küçük kuru soğan yer alır. Salçalı çeşit için 4-5 kişilik ölçüde 800-1000 g badem çağlası, 400-500 g kuşbaşı koyun veya kuzu eti, 1 su bardağı haşlanmış nohut, 1 yemek kaşığı domates ve biber salçası karışımı ile 1 orta boy kuru soğan kullanılır. Salçalı çeşitte 3-4 yemek kaşığı tereyağı, zeytinyağı veya sadeyağ, 1 yemek kaşığı nane, tuz, karabiber ve isteğe göre 2 diş sarımsak bulunur.
Çağlanın ön hazırlığı
Çağlalar boylamasına ikiye kesilir ve çekirdekleri çıkarılır. Hazırlanan çağlalar suda bir taşım kaynatılır ve süzülür.
Etli karışımın pişirilmesi
Yoğurtlu çeşit için et, 2 yemek kaşığı yağ ile mühürlenir; isteğe bağlı olarak kuru soğan eklenebilir. Nohut, tuz ve 5-6 bardak su ilavesiyle 40-45 dakika pişirilir. Haşlanmış çağlalar pişen karışıma eklenir ve pişirmeye devam edilir. İsteğe bağlı olarak taze sarımsak da ilave edilebilir. Salçalı çeşit için et 2 yemek kaşığı yağda mühürlenir; ince kıyılmış soğan ve isteğe bağlı sarımsak eklenerek kavrulur. Nohut, salça, tuz ve 5-6 bardak su ilavesiyle 40-45 dakika pişirilir.
Yoğurtlu terbiyenin tamamlanması
Yoğurtlu terbiye, süzme yoğurt, yumurta, un ya da sütün karıştırılmasıyla hazırlanır. Pişmekte olan yemeğin suyu karışıma azar azar eklenir ve yoğurdun kesilmemesi sağlanarak terbiye elde edilir. Terbiye yemeğin üzerine yavaş yavaş eklenir; yemek bir taşım kaynatıldıktan sonra ocaktan alınır.
Baharatlı yağın hazırlanması
Yoğurtlu çeşitte yağ kızdırılır, karabiber ve aspir eklenir; kızdırılan yağ yemeğin üzerine gezdirilir. Salçalı çeşitte yağ kızdırılır ve karabiber ile nane eklenir.
Nasıl servis edilir?
Sıcak servis ve pilav eşliği
Gaziantep/Antep Çağla Aşı genellikle pilav ile birlikte sıcak olarak servis edilir. Yemeğin üzerine kızdırılmış yağ gezdirildikten sonra servis sıcak olarak ve genellikle pilavla yapılır.
Çağla hangi dönemde kullanılır?
İlkbaharda taze çağla
Badem çağlası yalnız ilkbaharda yetiştiği için bu mevsimde yapılan yemekte taze çağla kullanılır. Diğer mevsimlerde hazırlanan çeşitlerde çağla dondurulmuş veya kurutulmuş halde kullanılır.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Gaziantep mutfak kültürü ve üretim yeri
Gaziantep/Antep Çağla Aşının geçmişi eskiye dayanır ve yemek Gaziantep mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Ürünün coğrafi sınırla ün bağı bu mutfak kültürüyle ilişkilidir. Coğrafi sınır Gaziantep ilidir ve yemeğin tüm üretim aşamaları bu sınır içinde gerçekleştirilir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil ve işaret kullanımı
Gaziantep/Antep Çağla Aşı, 24 Ocak 2022 tarihinde mahreç işareti olarak tescil edilmiş; koruma 19 Şubat 2021 tarihinden itibaren başlamıştır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde Gaziantep/Antep Çağla Aşı ibaresi ve mahreç işareti amblemi yer alır. Bu kullanım mümkün değilse ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii ve sıklığı
Denetimler, Gaziantep’i Geliştirme Vakfının koordinatörlüğünde; vakıf, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odası Birliği ve Gaziantep Üniversitesi Gastronomi Bölümünden uzmanların katıldığı 5 kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler yılda en az bir kez yapılır; şikâyet üzerine veya gerekli görülen hâllerde her zaman denetim gerçekleştirilebilir.
Denetim ölçütleri ve raporlama
Denetimde üretimde kullanılan bileşenlerin, üretim metodunun ve Gaziantep/Antep Çağla Aşı ibaresi ile mahreç işareti amblemi kullanımının uygunluğu kontrol edilir. Denetim tutanakları Gaziantep’i Geliştirme Vakfı tarafından raporlanarak Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilir. Tespit edilen uygunsuzluklar ve alınması gereken tedbirler, denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Dış uzmanlık ve hakların korunması
Denetim mercii, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.