Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’te can eriğinin mayhoş tadı kuşbaşı et veya zırh kıymayla birleşir. Salçalı hazırlık fırında ya da tencerede tamamlanır; genellikle ilkbaharda yapılan yemek tescilli tırnaklı pide veya lavaşla, yörede sokum denilen lokmalar hâlinde tüketilir.
UNESCO ilişkisiGaziantep gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Erik Tavası / Antep Erik Tavası nedir?
Gaziantep Erik Tavası / Antep Erik Tavası genellikle can eriği mevsimi olan ilkbahar mevsiminde üretilir. Gaziantep Erik Tavası / Antep Erik Tavası; kuşbaşı / kıyma, salça ve erik kullanılarak hazırlanan, yuvarlık bir tepsi içerisinde fırında veya tencerede ocakta pişirilen bir tava yemeğidir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Gaziantep Erik Tavasında eriğin ekşi tadı, yemeğe hafif mayhoşluk verir.
Can eriğinin mayhoş tadı
Can eriği kuşbaşı et veya orta yağlı iri zırh kıymayla kullanılır. Sert ve iri meyve, dokusu ve mayhoş tadıyla yemeği ayırır. Genellikle ilkbaharda hazırlanır.
Fırın ve tencere seçenekleri
İki hazırlıkta da et ve soğan önce salçayla pişirilir. Fırınlı yöntemde erikler eklendikten sonra tepsi 180 °C fırında 30–40 dakika pişer; tencere yönteminde erikler bütünlüğü bozulmadan 10–15 dakika pişirilir.
Pide veya lavaşla tüketim
223 sayı ile tescilli Antep Tırnaklı Pidesi veya lavaşla servis edilir. Yörede sokum denen lokmalarla tüketilir; pirinç pilavı eklenebilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Sarımsak seçimi
Gaziantep Erik Tavasının / Antep Erik Tavasının üretiminde kullanılan sarımsak, tercihen can erik ile aynı mevsimde hasat edilen, baş şeklindeki taze sarımsak olmakla birlikte, kuru baş sarımsak da kullanılabilir. Malzeme Listesi (4–6 kişilik)
Malzemeler ve ölçüler
- 1,5 kg can erik
- 0,5 kg kuşbaşı ya da orta yağlı iri çekilmiş zırh kıyma
- 1–2 orta boy soğan
- 1 baş sarımsak
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- 1 yemek kaşığı biber salçası
- 1 yemek kaşığı şeker
- 1 çay kaşığı karabiber
- 2–3 yemek kaşığı sadeyağ, tereyağı ya da zeytinyağı
- Tuz
Pişirme özellikleri
Bir tencereye yağ konularak kızgın hale geldikten sonra içerisine, kuşbaşı et ya da kıyma eklenir ve et mühürlenir.
Kavurma işlemi
İnce doğranmış soğanlar ete ilave edilerek pembeleşinceye kadar kavrulur. Üzerine salçalar eklenip 20–25 dakika kadar pişirilir. Pişen karışım, yuvarlak bir tepsiye koyulup üzerine erikler, soyulmuş sarımsaklar, şeker, karabiber ve tuz eklenir.
Fırında pişirme
Tepsideki Gaziantep Erik Tavası / Antep Erik Tavasının üzeri kapatılır ve önceden 180 °C’ye ısıtılmış fırında yaklaşık 30–40 dakika pişirilir. Pişirme işleminin son 10 dakikasında tepsinin üzeri açılır.
Erik ve sarımsağın eklenmesi
Pişen karışıma erikler, soyulmuş sarımsaklar, şeker, karabiber ve tuz eklenir. Eriklerin bütünlüğü bozulmayacak şekilde 10–15 dakika daha pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Yöresel üretim bilgisi, bileşen seçimi ve mutfak geleneği ürünün Gaziantep ili ile ün bağını oluşturur. Sicil, bütün üretim aşamalarının belirlenen coğrafi sınırda gerçekleştirilmesini zorunlu tutar.
Gaziantep Erik Tavasının yöreye özgü üretim yöntemi, hazırlama ve pişirme aşamalarında ustalık gerektirir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Yörede "sokum" olarak ifade edilen lokmalar şeklinde tüketilir. Servis yapılırken pirinç pilavı da eklenebilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
742 tescil numaralı Gaziantep Erik Tavası / Antep Erik Tavası mahreç işareti olarak 30 Nisan 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Antep Erik Tavası ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Antep Erik Tavası ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Gaziantep Erik Tavası /Antep Erik Tavası, coğrafi işaret olarak 223 sayı ile tescilli Antep Tırnaklı Pidesi (Gaziantep Tırnaklı Pidesi, Antep Pidesi) veya lavaş ekmeği ile birlikte servis edilir.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Gaziantep’i Geliştirme Vakfının koordinasyonunda ve Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ile Gaziantep Üniversitesi Gastronomi Bölümünden birer olmak üzere konuda uzman en az dört kişiden meydana gelen denetim mercii tarafından yerine getirilir.
Denetimler düzenli olarak ürünün yoğun olarak üretildiği ilkbahar aylarında yılda bir kez, şikâyet ve gerekli görülmesi durumunda ise her zaman yapılır.
Denetim sırasında mercii tarafından; üretimde kullanılan malzemenin uygunluğu; özellikle pişirme yöntemi ve servis şekli olmak üzere üretim metoduna uygunluğu ve Gaziantep Erik Tavası / Antep Erik Tavası ibaresi, logosu ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Gaziantep Erik Tavasında et önceden pişirilir, erikler daha sonra eklenir. Meyvelerin bütünlüğünü korumak gözetilir. Gaziantep’in meyveyle eti aynı yemekte birleştiren mutfak geleneğindendir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
