Coğrafi işaretli ürün · Afyonkarahisar
Afyonkarahisar’da beyaz şeker ve doğal mısır nişastasıyla hazırlanır. Sade, sarma, sultan ve çeşnili biçimlerde üretilir; mermer tezgâhta açma, dinlendirme ve kesme işlemleri esnek dokusunun korunmasında belirleyicidir.
UNESCO ilişkisiAfyonkarahisar gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Afyon Lokumu nedir?
Afyon lokumu; sade/aromalı, sultan sarma, sarma lokum, çeşnili lokum/ çeşnili sultan lokum olmak üzere 4 farklı şekilde üretilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Afyon Lokumunun yüzeyinde çatlak olmamalı, kesit alındığında saydam olmalı, yayılmamalı, esnekliğini korumalıdır.
Ortamdaki suyun, asitin ve şekerin miktarı nişastanın jelatinizasyonunu etkiler.
Afyon Lokumunun bazı kimyasal ve mikrobiyolojik özellikleri (100 g için) için sicilde verilen özellikler ve ölçü birimleri aşağıdaki tabloda yer alır.
Sicildeki kimyasal ve mikrobiyolojik tablo
Sicilin kendi tablosudur. Analiz satırlarında birim ve kapsam teyitleri açıktır; reçete tabloları üretim partisine aittir. Bu bilgiler güncel katkı kullanım izni veya 100 g besin değeri sayılmaz.
Tabloyu görüntüle · 8 kayıt
Sicilin kendi tablosudur. Analiz satırlarında birim ve kapsam teyitleri açıktır; reçete tabloları üretim partisine aittir. Bu bilgiler güncel katkı kullanım izni veya 100 g besin değeri sayılmaz.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Ölçüt | Sicildeki ifade |
|---|---|
| Maya -Küf | <102 102 koloni/g <102 kob/g |
| E coli | <10 mg <101 kob/g |
| Kantitatif Gluten Limit | <100 mg |
| Kantitatif Gluten Limit | <100 mg |
| Sorbik Asit ve Tuzları Limit | <1500 mg/ kg |
| Benzoik Asit veTuzları Limit | |
| P-hidroksibenzoik Asit Limit | |
| P-hidroksibenzoik Asit Limit (E214-219) | Maks 300 mg/ kg |
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre mikrobiyolojik satırların yazımı ve birimleri: Sicil belgesindeki tabloda maya-küf satırında birden fazla 102 ifadesi; E. coli satırında ise <10 mg ve <10¹ kob/g birlikte bulunur. Bunlar yalnız metin çıkarımı hatası değildir. Doğru birim, üslü sayı ve analiz sınırı teyit gerektirir. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Yüksek oranda amiloz içeren (%50–80) doğal mısır nisastası beyaz, hızlı ve kuvvetli jeller oluşturmasından dolayı Afyon Lokumunda tercih edilir.
İçinde tarifin dışında herhangi bir yabancı madde olmamalıdır.
Sicil, kız isteme, kutlama ve davetlerdeki ikram geleneğini ürünün yöreyle ün bağına dayanak gösterir. Afyon’un ulaşım yollarının kesişiminde bulunması, lokumun farklı kesimlere ulaşmasıyla ilişkilendirilir.
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre tekrarlanan gluten satırının numune temeli: Sicil tablosunda Kantitatif Gluten Limit <100 mg satırı iki defa yazılır. Başlık 100 g için derken satırda mg/kg temeli verilmez. Belge görüntüsü tekrar ve birimi doğrular. Bu veri glutensiz ürün beyanının dayanağı sayılamaz. Buradaki kaydın tescil ettirenin yahut TÜRKPATENT’in açıklamasıyla netleştirilmesi gerekmektedir.
Sicildeki ölçü ve özellikler için sicilde verilen özellikler ve ölçü birimleri aşağıdaki tabloda yer alır.
Ayrıntılı sicildeki ölçü ve özellikler aşağıdaki tabloda gösterilir.
Doku, renk ve tat özellikleri
Afyon Lokumunun en önemli kalite özelliği olan doku, esneklik, yüzey parlaklığı ve saydamlığı jelatinizasyon işleminin tam olarak gerçekleşmesiyle sağlanır.
Özellikle mermer yüzeyinin kaygan yapıda olması sebebi ile lokum hamurunun yüzeye yapışmasını ve yapışma kaynaklı lokumun kıvamının bozulmasına sebep olabilecek dokunun oluşmasını engeller.
Bu şekilde şeker Afyon Lokumu kitlesine daha karakteristik uyum sağlar.
Hammadde ve bileşim
’de belirtilen kimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerde belirtilen oranlar, tüm tip lokumlarda kullanılır.
Afyon Lokumunda Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliği’ne uygun beyaz şeker, doğal mısır nişastası, limon tuzu ve dolgu maddeleri kullanılır.
Glikoz, şeker kamışı şekeri vb. türevleri kesinlikle kullanılmaz.
Bu nedenle Afyon Lokumu üretiminde, soğuk suda kolay erimesi, opak jel oluşumunu sağlaması, yüksek viskoziteye sahip olan doğal mısır nişastası kullanılır.
Üretimde kullanılan şeker; su aktivitesini düşürerek, suyun plastikleştirici etkisini azaltır ve seker ile nişasta arasında meydana gelen etkileşimlerle nişastanın granüler yapısını stabilize eder, jelatinizasyon süresinin uzamasına neden olur.
Çöven ekstraktı; şeker ağdasını beyazlattığı, ağdayı yumuşattığı, emilgatör etki yaparak süngerimsi esnek dokuyu oluştuğu için lokum kitlesinde tercihen kullanılan bir malzemedir.
Çöven ekstraktı sultan tipi için Afyon Lokum yapımında kullanılır.
Bileşim çöven kök ve rizomlarının temizlenmesi, yongalanması, birinci, ikinci bazen de üçüncü kez kaynatılması ile üretilir.
Limon tuzu Afyon Lokumu kitlesinde kullanılan yardımcı bir malzemedir.
Şekerin topaklaşmasını önleyerek invert şeker oluşumu için kullanılır.
Mermer tezgâhta işleme
Dinlendirme, açma, soğutma, süpürme, kesme vb. tezgâh üzerindeki tüm proses aşamaları soğuk ve sert bir zemin olan mermer üzerinde yapılır.
Çeşni ve dolgu seçenekleri
Afyon Lokumu üretiminde; Türk Gıda Kodeksine uygun olan kabuksuz ceviz, coğrafi işaret tescili bulunan Antep Fıstığı, leblebi, yer fıstığı, fındık, susam, haşhaş, yaş veya kuru meyve şekerlemeleri, meyve aroması, çikolata ve kaymaklı Afyon Lokumu üretilecekse Afyon Kaymağı çeşni veya dolgu malzemesi olarak kullanılır.
Sicildeki üretim anlatımı
Üretimde ustalık ve işlem sırası
Afyon Lokumu; bileşim oranları başta olmak üzere malzemelerin eklenme sırası, pişirme tekniği, süreye ve sıcaklığa bağlı pişme kıvamı, pasalara alınması, dinlendirme süresi, açma, ikinci dinlendirme, kesme, katlama, üçüncü dinlendirme, süpürme proses basamakları özel beceri ve yöresel ustalık gerektiren bir üretim tekniğine sahiptir.
Şeker ve nişastayla lokum kitlesini pişirme
Afyon Lokumu üretiminin ilk aşaması, şeker ve çözünebileceği miktardaki suyun kaynatma kazanında karıştırılarak ısıtılmasının ardından farklı kapta çözünmüş sitrik asit ve suyun kalan kısmında süspansiye hale getirilmiş nişasta şeker çözeltisine eklenip karıştırılarak kaynatılır. Kaynatma düşükten yükseğe doğru sıcaklık uygulanarak gerçekleştirilir. 12 ila 24 saat süresince tek dinlendirme amaçlı tek tablalama yapılır. Afyon Lokumu
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre birleştirilmiş koruyucu hücresinin kapsamı: Sicil belgesindeki tabloda sorbik asit ve tuzları, benzoik asit ve tuzları ve p-hidroksibenzoik asit satırlarının karşısında ortak <1500 mg/kg hücresi yer alır; ardından E214–219 için ayrıca en çok 300 mg/kg yazılır. Hangi madde veya birleşik kullanım için hangi sınırın kastedildiği açık değildir. Bu konuda geçerli bilginin tescil ettiren veya TÜRKPATENT tarafından açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
Dört farklı üretim biçimi
- sade/aromalı
- sultan sarma
- sarma lokum
- çeşnili lokum/ çeşnili sultan lokum olmak üzere 4 şekilde üretilir.
Sade ve sultan lokum çeşitlerinin yapısı
En az 1 cm x 1 cm x1 cm ebatlarında küp şeklinde içinde dolgu malzemesi içermeyen sade veya doğal aroma ve renklendiricilerle çeşitlendirilmiş lokumdur. Çapı en az 2,5 cm olan, silindir şeklinde kesilen, çöven ekstraktı ile ağartılan şeker şurubunun sade lokum kitlesine karıştırılmasıyla elde edilen lokumdur.
Sultan lokumu soğutulup ince bir tabaka haline getirilir ve kütlesinin minimum %10’u kadar tercihe göre kaymak ve kaymak gibi sürülebilir dolgu malzemeleri veya kabuksuz ceviz içi, coğrafi işaret olarak 27 sayı ile tescilli Antep Fıstığı, leblebi, yer fıstığı, fındık, yaş veya kuru meyve şekerlemeleri gibi yenilebilir kuru gıdalar ilave edilerek ince silindir şekline getirilir.
Yaklaşık 2,5 cm x 2,5 cm x 2 cm ebatlarında kesilir.
Sarma lokumun hazırlanması
Kısmen soğutulan sade lokum kitlesi ince bir tabaka haline getirilir ve kütlesinin en az %12 kadarı tercihe göre kabuksuz ceviz, Antep Fıstığı, leblebi, yer fıstığı, fındık, yaş veya kuru meyve şekerlemeleri gibi yenilebilir kuru gıdaların ilave edilerek ince silindir şekline getirilen ve çapı en az 2,5 cm olacak şekilde kesilir.
Sade lokum kitlesi sıcak iken içerisine önceden hazırlanan çeşni maddelerinden (kabuksuz ceviz, Antep Fıstığı, leblebi, yer fıstığı, fındık, yaş veya kuru meyve şekerlemeleri gibi yenilebilir kuru gıdalar) tercih edilen ilave edilerek karıştırılır ve soğuması beklenir. Soğuyan kitleden en az 1 cm x1cm x1 cm ebatlarında küp şeklinde kesilir. Çifte kavrulmuş lokum ürünleri de bu kapsamdadır.
Çeşnili lokum ve hammadde kontrolü
Diğer çeşnili lokumlardan farkı içerisinde bulunan çeşnilerin (Antep fıstığı, fındık vb.) kavrulmuş olarak sade lokum kitlesine eklenmesidir. Girdi kontrolünde; şeker, içme suyu, doğal mısır nişastası ve limon tuzu temin edilir. Üretilecek Afyon Lokumu tipine göre tercih edilen çöven ekstraktı, aroma verici, coğrafi işaret olarak 115 sayı ile tescilli Afyon Kaymağı, çeşni ve/veya dolgu malzemesi temini yapılır.
Her üretim öncesi malzeme uygunlukları gıda güvenliği açısından kontrol edilir ve doğrulanır. Tablo 1’de belirtilen kimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerde belirtilen oranlar, tüm tip lokumlarda kullanılır. Sade/Aromalı Afyon Lokumu (Yaklaşık 35 kg üretim için aşağıdaki malzeme bileşimi kullanılır.)
Sade/aromalı lokum — yaklaşık 35 kg parti
Sicilin kendi tablosudur. Analiz satırlarında birim ve kapsam teyitleri açıktır; reçete tabloları üretim partisine aittir. Bu bilgiler güncel katkı kullanım izni veya 100 g besin değeri sayılmaz.
Tabloyu görüntüle · 6 kayıt
Sicilin kendi tablosudur. Analiz satırlarında birim ve kapsam teyitleri açıktır; reçete tabloları üretim partisine aittir. Bu bilgiler güncel katkı kullanım izni veya 100 g besin değeri sayılmaz.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Bileşen | Sicildeki parti miktarı |
|---|---|
| Şeker | 25 kg ± %5 |
| İçme suyu | 25 l ± %5 |
| Doğal mısır nişastası | 4,3 kg ± %4 |
| Limon tuzu | 40 g ± %0,05 |
| Doğal aroma | 40 g ± %0,05 |
| Renklendirici | Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğine uygun renklendirici kullanılır. |
Sade ve sultan tiplerinin parti reçeteleri
Şeker 25 kg ± %5 İçme suyu 25 l ± %5 Doğal mısır nişastası 4,3 kg ± %4 Limon tuzu 40 g ± %0,05 Doğal aroma 40 g ± %0,05 Renklendirici Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğine uygun renklendirici kullanılır. Sultan Sarma Tipi Afyon Lokumu (Yaklaşık 50 kg üretim için aşağıdaki malzeme bileşimi kullanılır.)
Sultan sarma — yaklaşık 50 kg parti
Sicilin kendi tablosudur. Analiz satırlarında birim ve kapsam teyitleri açıktır; reçete tabloları üretim partisine aittir. Bu bilgiler güncel katkı kullanım izni veya 100 g besin değeri sayılmaz.
Tabloyu görüntüle · 8 kayıt
Sicilin kendi tablosudur. Analiz satırlarında birim ve kapsam teyitleri açıktır; reçete tabloları üretim partisine aittir. Bu bilgiler güncel katkı kullanım izni veya 100 g besin değeri sayılmaz.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Bileşen | Sicildeki parti miktarı |
|---|---|
| Şeker | 35 kg ± %5 |
| Dolgu Afyon Kaymağı ise | 10 kg ± %5 |
| Dolgu kaymak ise | 8 kg ± %5 |
| Dolgu çeşni malzemesi ise | 12 kg ± %5 |
| Çöven otu | 1,5 l ± %5 |
| İçme suyu | 25 l ± %5 |
| Doğal mısır nişastası | 5,3 kg ± %4 |
| Limon tuzu | 70 g ± %0,05 |
Sultan sarma için sicilde verilen parti reçetesi:
- Şeker: 35 kg ± %5
- Dolgu Afyon Kaymağı ise: 10 kg ± %5
- Dolgu kaymak ise: 8 kg ± %5
- Dolgu çeşni malzemesi ise: 12 kg ± %5
- Çöven otu: 1,5 litre ± %5
- İçme suyu: 25 litre ± %5
- Doğal mısır nişastası: 5,3 kg ± %4
- Limon tuzu: 70 g ± %0,05
Dolgu seçenekleri alternatiftir.
Sonraki sarma reçetesi yaklaşık 40 kg üretim içindir.
Sarma lokum — yaklaşık 40 kg parti
Sicilin kendi tablosudur. Analiz satırlarında birim ve kapsam teyitleri açıktır; reçete tabloları üretim partisine aittir. Bu bilgiler güncel katkı kullanım izni veya 100 g besin değeri sayılmaz.
Tabloyu görüntüle · 5 kayıt
Sicilin kendi tablosudur. Analiz satırlarında birim ve kapsam teyitleri açıktır; reçete tabloları üretim partisine aittir. Bu bilgiler güncel katkı kullanım izni veya 100 g besin değeri sayılmaz.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Bileşen | Sicildeki parti miktarı |
|---|---|
| Şeker | 25 kg ± %5 |
| İçme suyu | 25 l ± %5 |
| Çeşni maddesi | 8 kg ± %5 |
| Doğal mısır nişastası | 4,3 kg ± %4 |
| Limon tuzu | 40 g ± %0,05 |
Sarma ve çeşnili tiplerin parti reçeteleri
Şeker 25 kg ± %5 İçme suyu 25 l ± %5 Çeşni maddesi 8 kg ± %5 Doğal mısır nişastası 4,3 kg ± %4 Limon tuzu 40 g ± %0,05 Çeşnili/Çeşnili Sultan Afyon Lokumu (Yaklaşık 40 kg üretim için aşağıdaki malzeme bileşimi kullanılır.)
Çeşnili/çeşnili sultan — yaklaşık 40 kg parti
Sicilin kendi tablosudur. Analiz satırlarında birim ve kapsam teyitleri açıktır; reçete tabloları üretim partisine aittir. Bu bilgiler güncel katkı kullanım izni veya 100 g besin değeri sayılmaz.
Tabloyu görüntüle · 6 kayıt
Sicilin kendi tablosudur. Analiz satırlarında birim ve kapsam teyitleri açıktır; reçete tabloları üretim partisine aittir. Bu bilgiler güncel katkı kullanım izni veya 100 g besin değeri sayılmaz.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Bileşen | Sicildeki parti miktarı |
|---|---|
| Şeker | 25 kg ± %5 |
| Çöven otu (sultan tipi için) | 1,5 l ± %5 |
| İçme suyu | 25 l ± %5 |
| Çeşni maddesi | 10 kg ± %5 |
| Doğal mısır nişastası | 4,3 kg ± %4 |
| Limon tuzu | 40 g ± %0,05 |
Şeker 25 kg ± %5 Çöven otu (sultan tipi için) 1,5 l ± %5 İçme suyu 25 l ± %5 Çeşni maddesi 10 kg ± %5 Doğal mısır nişastası 4,3 kg ± %4 Limon tuzu 40 g ± %0,05 Karıştırma kazanına şeker konur, üzerine içme suyu ilave edilir. Şeker eriyinceye kadar karıştırılır. Bu işlem, oda sıcaklığında gerçekleştirilir.
Şekerli su ısıtmaya başladığında doğal mısır nişastası ve limon tuzu ilave edilip sürekli karıştırılır.
Pişirme süresi, sıcaklık ve çeşni ilavesi
Lokum hamurunun pişirilmesi ustalık gerektirir. Süre ve sıcaklık, pişirme kazanı tipine göre ayarlanır. Farklı kademelerdeki pişirme sıcaklıklarında lokum sıcaklığı en fazla 120 ℃’de olmak üzere 1,5 ila 2,5 saat ısıl işlem uygulanır. Üretilmekte olan Afyon Lokumunun tipine göre, ısıl işlem uygulamasının son 15 dakikasında: Sultan lokumu tipleri için çöven takviyesi yapılır. Çöven takviyesi lokum kitlesine beyazlık kazandırır.
Belirtilen miktarda çöven otu suyu ile şeker, ayrı bir kapta ortalama 5 dakika çırpılıp krema kıvamına getirilir. Bu karışım, ısıl işlem gören lokum kitlesine eklenir.
Çeşni miktarı ve seçimi
- Çeşnili lokum tipi için çeşni ilave edilir.
- Çeşnisini kitlesinde barındıran lokum cinsi için ise kütlece %12 oranında tercihen kabuksuz ceviz içi
Çeşniyi ekleme, kıvam kontrolü ve soğutma
Antep Fıstığı, leblebi, yer fıstığı, fındık, yaş veya kuru meyve şekerlemeleri, kahve, kakao, vb. gıdalar ilave edilebilir. Kaynama devam ederken lokum ustası, lokum hamurundan bir miktar lokum çubuğuna sıvar ve ortam sıcaklığındaki suyun içine bırakır. 8 ila 10 dk sonra kıvamını parmaklarıyla kontrol ederek kaynamayı sonlandırır.
Parmakla bastırılan kıvamını almış Afyon Lokumu kitlesi ustanın ön gördürdüğü sürede yine aynı şeklini alır.
Geleneksel olarak lokum kitlesinde ‘hamurun kayışlamaması / çiğ kalmaması’ terimleri ile ifade edilen niteliğin bulunmaması gerekir. Hamurun kayışlamaması; elastiki yapıda olması, dokusunun ağızda yumuşak ve kaygan olarak hissedilmesi, hamurun kopmaması, damağa yapışmamasını ifade eder. Bu işlem Afyon Lokum üretiminin en önemli basamaklarından biridir. Ürünün yumuşaklığını, şeffaflığını, esnekliğini ve kayganlığını sabitler.
Sıcak lokum kitlesi, yapışmaması için doğal mısır nişastası ile kaplanmış, en az 5 kg ağırlığında ve 10 cm derinliğindeki pasalara dökülür. Pasalama proses basamağının genel amacı pişirme kazanından alınan lokum kitlesini açmak için tezgaha alınmasını sağlamaktır. Lokum Kitlesi Açma ve Dinlendirme Afyon Lokumu kitlesi taşıma arabaları ile genellikle mermerden yapılmış tezgâhın üzerine konur.
Lokum kitlesini açma ve tezgâhta dinlendirme
Doğal mısır nişastası serpilerek merdane ile eni ve boyu değişken ancak kalınlığı en fazla 1 cm olacak şekilde açılır. Uygun ebatlarda ve hızlı bir şekilde açılan Afyon Lokumu kitlesi dinlendirme için genellikle mermerden yapılan tezgâhlara alınır ve lokum ustasının kontrolüne ve üreticinin makine donanımlarına bağlı olarak bir sonraki proses basamağında kullanıma uygun kıvama ve uygun duyusal özelliklere gelene kadar dinlendirilir.
Sarma tipi lokumlarda katlama proses basamağı gerçekleştirilirken sarma tipi olmayan lokumlarda sadece bıçkılama yapılır. Dinlendirme işlemi tamamlanan Afyon Lokumu kitlesi yaklaşık 30 cm eninde şeritler şeklinde bıçkı ile kesilir. İçe doğru 3 kat olacak şekilde aralara uygun miktarda doğal mısır nişastası serpilerek katlanır.
Kullanılan nişasta miktarının fazla olması kitlenin katılaşmasına, az olması ise yapışmasına neden olarak ürünün özelliklerini olumsuz yönde etkiler.
Şerit kesme, nişastayı uzaklaştırma ve katlama
Kesme ve dinlendirme işlemleri tamamlanan ürün, 45 cm uzunluğunda şeritler halinde bıçkıyla kesilir. Eş zamanlı olarak süpürme fırçası veya hava filtrasyonu olan tezgâh ile katlama sırasında lokum kitlesine serpilen mısır nişastasının tamamı kitleden ayrıştırılır.
Şerit halindeki Afyon Lokumu kitlesi tercihen kabuksuz ceviz içi, Antep Fıstığı, leblebi yer fıstığı, fındık, hindistan cevizi, yaş veya kuru meyve şekerlemeleri, kahve, kakao çikolata, Afyon Kaymağı vb. yenilebilir diğer dolgu ve çeşni malzemesinin sürülmesi veya dizilmesi ile 2 veya 3 tur rulo şeklinde sarılır. Son sarmanın ucu su ile hafif nemlendirilerek sarma işlemi tamamlanır.
Rulosu sabitlenen Afyon Lokumu kitlesi, rendelenmiş fıstık, fındık, hindistan cevizi vb. susam, haşhaş vb. yaş veya kuru meyve şekerlemeleri vb. kaplama malzemesi ile sıvanır. Kaplama işlemi tamamlanan Afyon Lokumu, lokum tipine uygun olarak fitil veya kitle halinde taşıma ambalajlarına konur.
Lokumun son kesimi
Satışa hazır hale gelen Afyon Lokumu, içinde bolca kaplama malzemesi bulunan kesim tezgâhında makas ile kesilir. Endüstriyel olarak kesim işlemi kesme makinesi ile de yapılabilir.
Ürünün ambalajlanması
Elde edilen lokum dökme, gramlık veya kg’lık miktarlarda tartılarak, gıda ile temasa uygun ambalajlarda paketlenir ve etiketlenir.
Yöresiyle bağı nedir?
Geçmişi eskiye dayanan Afyon Lokumunun kendine has üretim yöntemi ustalık becerisi gerektirdiğinden, yöreyle ün bağı bulunmaktadır. Bu sebeple Afyon Lokumunun tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınır içinde gerçekleşmelidir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Afyon Lokumunun geçmişi 1900’lü yıllara dayanır.
Tescil ve denetim bilgileri
Sicildeki denetim düzeni
Afyon Lokumu logosu ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Bu kullanım mümkün olmadığında logo ve amblem, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetimler, Afyonkarahisar Belediyesinin koordinatörlüğünde; Afyonkarahisar Belediyesi, Afyonkarahisar İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Afyonkarahisar Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden konuda uzman birer üyenin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler, düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca şikâyet üzerine veya gerekli durumlarda ise her zaman yapılır. Denetimlerde, kullanılan şeker ve nişasta türü, Afyon Kaymağı kullanımı ve üretim metodunda belirtilen girdi oranları üzerinden yapılır.
Ayrıca Afyon Lokumu ibareli logo ile mahreç işareti ambleminin kullanımları da denetlenecektir. Denetim masrafları denetlenen firmalarca karşılanacaktır. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Afyonkarahisar gastronomi kültürü: Afyon Lokumu, şeker ve nişastanın pişirilmesiyle hazırlanır; dolgu, çeşni ve biçimine göre farklı çeşitleri bulunur. Pişirme sırasında esnekliği ve kıvamı kontrol edilir. UNESCO’nun Afyonkarahisar tanıtımında lokum, şehrin tanınan ürünleri arasında yer alır. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
