Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep mutfağında simit bulguru, salça ve kavrulmuş soğanlı yağla yoğrulur. Sakız kıvamındaki karışım yeşilliklerle tamamlanır; tarhun, ceviz veya fıstık isteğe bağlıdır ve hazırlanan köfteler turşu, ayran, yeşillikle sunulur.
UNESCO ilişkisiGaziantep gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Haveydi Köfte / Antep Haveydi Köfte nedir?
Gaziantep Haveydi Köfte, ince bulgurun salça ve kavrulmuş soğanlı yağla yoğrulduğu etsiz köftedir. Yeşillikler ve tercih edilen ek bileşenlerle tamamlanarak sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kavrulmuş soğanlı hazırlık
Simit salça ve suyla dinlendirilir. Yağda kavrulmuş soğan bu karışıma eklenip sakız kıvamına ulaşıncaya kadar yoğrulur.
Seçmeli yeşillik ve içler
Taze veya kuru sarımsak, yeşillikler, domates, tarhun, ceviz veya fıstık seçenekleri bulunur. Bu eklerin hepsi tek reçetede zorunlu değildir.
Üretim tekniği ve ustalık
Coğrafi sınıra özgü üretim metodu, ustalık becerisi gerektirir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler (4-6 kişilik)
- 2 bardak simit (köftelik ince bulgur)
- 1–2 orta boy soğan
- 4–5 dal taze soğan
- 1 demet maydanoz
- 3–4 diş sarımsak veya 2–3 dal taze yeşil sarımsak
- 1 kaşık domates salçası
- 1 kaşık biber salçası
- Tuz, kırmızıbiber, karabiber
- 2–3 yemek kaşığı sadeyağ / tereyağı veya 1 çay bardağı zeytinyağı
- İsteğe göre 2 adet ince doğranmış domates
- İsteğe göre tarhun veya 1 avuç ceviz içi ya da fıstık içi
Hazırlama yöntemi
Simit, yaklaşık 2 su bardağı su ile ıslatılır. Domates ve biber salçası, tuz, kırmızı ve karabiber eklenip karıştırıldıktan sonra, 10–15 dakika dinlendirilir.
Harcın hazırlanması
Bir tavada yağ ile soğanlar pembeleşinceye kadar kavrulup dinlendirilmiş karışımın üzerine ilave edilir. İyice karıştırılıp homojen bir kıvam alınca, sakız kıvamına gelinceye kadar yoğrulur. İsteğe göre domates, ince kıyılmış maydanoz, taze soğan ve sarımsak ile ceviz içi, tarhun veya fıstık içi eklenir. Tüm malzemeler eklendikten sonra 4–5 dakika iyice karıştırılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Gaziantep Haveydi Köftenin /Antep Haveydi Köftenin coğrafi sınıra özgü üretim metodu bulunur ve üretimi, ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunan ürünün tüm üretim aşamaları, belirlenen coğrafi sınır içerisinde gerçekleştirilmelidir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Gaziantep Haveydi Köftenin /Antep Haveydi Köftenin geçmişi eskiye dayanır ve genellikle kış aylarında talep görür.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Elde edilen karışımdan, köfteler yapılarak servis edilir. Yanında turşu, ayran ve yeşillik ile birlikte servis edilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
733 tescil numaralı Gaziantep Haveydi Köfte / Antep Haveydi Köfte mahreç işareti olarak 21 Nisan 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Gaziantep Haveydi Köfte / Antep Haveydi Köfte ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Gaziantep Haveydi Köfte / Antep Haveydi Köfte ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Gaziantep’i Geliştirme Vakfının koordinasyonunda ve Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ile Gaziantep Üniversitesi Gastronomi Bölümünden birer olmak üzere konuda uzman en az dört kişiden meydana gelen denetim mercii tarafından yerine getirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir kez, şikâyet ve gerekli görülmesi durumunda ise her zaman yapılır.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan malzemenin uygunluğu; üretim metodu ile servis şekline uygunluğu ve Gaziantep Haveydi Köfte /Antep Haveydi Köfte ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Denetim heyetinin kapsamı
Gaziantep’i Geliştirme Vakfı denetimleri koordine eder. Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve Gaziantep Üniversitesi Gastronomi Bölümü birer uzmanla temsil edilir. Heyet en az dört kişiden oluşur.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Gaziantep Haveydi Köftesinde ıslatılmış ince bulgur, salça ve baharatlarla dinlendirilir. Yağda kavrulan soğan eklenerek harç yoğrulur ve biçimlendirilir. Şehrin bulgur köftesi kültüründeki ayrı bir hazırlama yöntemidir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
