Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’e özgü, kuru ekmekle hazırlanan ve elle sıkılarak soğuk sunulan ekmek köftesidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Omacı/Antep Omacı/Pisik Köftesi nedir?
Gaziantep Omacı/Antep Omacı/Pisik Köftesi, kuru yufka ekmeği veya kuru Gaziantep Tırnaklı Pidesiyle hazırlanan bir ekmek köftesidir. Ekmek; Gaziantep Peyniri, domates, biber, soğan ve yağ ile yoğrulur, ardından elle sıkılarak soğuk servis edilir.
Ürünün kıvamını kuru ekmek belirler. Kuru ekmeğin elle ufalanması ve karışımın elle sıkılması, ürünün temel hazırlama karakterini oluşturur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kuru ekmekten gelen kıvam
Gaziantep Omacı/Antep Omacının kıvamı kuru ekmekten gelir. İçindeki domatesin bekleme sırasında ekmeği yumuşatması, karışımın hamurlaşmasına ve tadının kaybolmasına yol açar.
Gaziantep peyniri kullanımı
Üretimde salamura veya taze Gaziantep Peyniri, Antep Peyniri ya da Antep Sıkma Peyniri kullanılır. Bu peynir, aynı coğrafi sınırdan kaynaklanan bileşen olarak ürünün üretiminde yer alır.
Elle sıkılan form
Yoğrulan karışım, elle sıkılarak ekmek köftesi biçimine getirilir. Sıkımlar 30–80 gramlık porsiyonlar hâlinde hazırlanır.
Nasıl hazırlanır?
Bileşenlerin hazırlanması
Sicildeki 4–6 kişilik ölçü; 400–500 g yufka ekmek veya ufalanmış kuru Gaziantep Tırnaklı Pidesi, 125–175 g salamura ya da taze Gaziantep Peyniri, 400–500 g kabukları soyulmuş olgun domates ve 2 adet kuru veya taze soğandan oluşur. Bu ölçüde ayrıca 30–40 g maydanoz veya 5–6 adet asma yaprağı, 10 g salça ya da 35–40 g kırmızı pul biber, 2 adet yeşil veya kırmızı biber, 25–30 g sadeyağı veya tereyağı ya da 65–70 l zeytinyağı; isteğe göre 20 g sarımsak yer alır. Sebzeler temizlenir ve ince kıyılır.
Peynirli ekmek karışımının kurulması
Rendelenmiş veya ince kıyılmış salamura ya da taze Gaziantep Peyniri büyük bir tepside karıştırılır. Yufka ekmek veya kuru pide elle ufalanarak peynirli karışıma eklenir.
Domates ekleme ve şekillendirme
Küp doğranmış domatesler, ekmeğin yumuşayıp hamurlaşmasına fırsat vermemek için yavaş yavaş ilave edilir. Yağ eklenen karışım hamurlaşmayacak biçimde çok az yoğrulur, 30–80 gramlık sıkımlar hâline getirilir ve tabaklara yerleştirilir.
Sunum ve tüketim
Gaziantep Omacı/Antep Omacı soğuk servis edilir. Bekletme sırasında oluşabilecek hamurlaşmayı önlemek için hemen tüketilmesi tavsiye edilir.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Ürünün coğrafi sınırı Gaziantep ilidir; üretimi bu coğrafi sınıra özgü koşullar taşır ve ürünün sınırla ün bağı bulunur. Üretimde aynı coğrafi sınırdan kaynaklanan Gaziantep Peyniri, Antep Peyniri veya Antep Sıkma Peyniri kullanılır.
Gaziantep Omacı/Antep Omacının tüm üretim aşamaları belirtilen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilir.
Tarih ve adlandırma
Gaziantep Omacı/Antep Omacı yemeğinin tarihi Cumhuriyetin ilk yıllarına dayanır. Yemek, coğrafi sınır içinde oğmaç, umaç, övelemeç, övmeç ve pisik köftesi adlarıyla da anılmıştır.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Gaziantep Omacı/Antep Omacı/Pisik Köftesi, mahreç işareti olarak 1085 numarayla 18 Nisan 2022’de tescil edilmiştir. Ürün, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 6 Eylül 2021 tarihinden itibaren korunmak üzere tescile bağlanmıştır.
Gaziantep Omacı/Antep Omacı ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün veya ambalajının üzerinde yer alır. Ürün ya da ambalaj üzerinde kullanım mümkün değilse ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetimler, Gaziantep’i Geliştirme Vakfının koordinatörlüğünde; Vakıf, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odası Birliği ve Gaziantep Üniversitesi Gastronomi Bölümünden ürün konusunda uzman birer kişinin katılımıyla oluşan beş kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler düzenli olarak yılda bir kez, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet hâlinde her zaman yapılır.
Denetimde bileşenlerin uygunluğu, üretim metoduna uygunluk ile Gaziantep Omacı/Antep Omacı ibaresi ve mahreç işareti ambleminin doğru kullanımı kontrol edilir. Denetim mercii, denetimin yürütülmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görev yapan uzman gerçek veya tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.