Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep mutfağında pilavlık bulgur, soğan, sarımsak, salça ve baharatlarla tepside yoğrulur. Kıymalı ve kıymasız seçenekleri bulunan karışım, hazırlandıktan hemen sonra kaşıkla veya salamura asma yaprağına konularak sunulur.
UNESCO ilişkisiGaziantep gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Tene Katması / Antep Tene Katması nedir?
Gaziantep Tene Katması, bulgur ve sebzelerin yağ, salça ve baharatlarla tepside yoğrulduğu yöresel yemektir. Sicilde kıymalı ve kıymasız seçenekleri bulunur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kıymalı veya kıymasız olarak üretilebilir.
Alternatif yağ ve kıyma
Sadeyağ, zeytinyağı veya kuyruk yağı kıymasız seçeneğin alternatifleridir. Kıymalı seçenekte çok yağlı kıyma bunların yerine kullanılır; aynı anda hepsi zorunlu değildir.*
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre çok yağlı kıyma diğer yağ seçeneklerinin yerine konup tepside yoğrulur; sicilde ayrıca bir pişirme aşaması yoktur ve hemen servis edilir. Sicil gıda güvenilirliği veya işletme uygunluğu onayı değildir. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Tepside yoğurma
Pilavlık bulgur, salça ve sebzelerle yoğrulur. Ön ıslatma isteğe bağlı ayrı aşamadır; sicilde yoğurma sırasında su kullanılmaması ve hemen servis edilmesi anlatılır.
Sicildeki üretim anlatımı
Beş-altı kişilik reçete ölçeği
5–6 kişilik Gaziantep Tene Katması / Antep Tene Katması için malzemeler:
Malzemeler ve ölçüler
- 300 –
- 350 g pilavlık bulgur
Yağ ve kıyma seçeneklerinin miktarları
85–100 g sadeyağ / 70–200 ml zeytinyağı / 250–300 g kuyruk yağı / 250–300 g çok yağlı kıyma
Soğan, salça ve baharat malzemeleri
- 1 adet orta boy kuru soğan 1 tane küçükbaş sarımsak
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- 1 yemek kaşığı biber salçası
- 1 yemek kaşığı pul biber
- 1 çay kaşığı karabiber
Ekşilik seçenekleri ve etli-etsiz hazırlık
İsteğe bağlı tuz ile limon suyu veya nar ekşisi Gaziantep Tene Katması / Antep Tene Katması etli ve etsiz olmak üzere iki şekilde üretilebilir. Etli üretim için diğer tüm malzemeler aynı olmak koşulu ile sadeyağ, zeytinyağı veya kuyruk yağı yerine 250–300 g çok yağlı kıyma kullanılır. Soğan ve sarımsak ince doğranır.
Tercihe bağlı olarak bulgur, harç hazırlanmadan önce bir kapta yarım su bardağı su ile ıslatılarak yumuşatılabilir. Bulgur, sadeyağ (zeytinyağı / kuyruk yağı / bol yağlı kıyma), domates salçası, biber salçası, pul biber, karabiber ve tuz bir tepside birbiriyle karıştırılarak, su kullanılmadan, bulgurun domates ve salça ile açılması sağlanacak şekilde 15–20 dakika süreyle yoğrulur.
Yöresiyle bağı nedir?
Gaziantep mutfağının geçmişi eskiye dayanan ve üretimi ustalık becerisi gerektiren yemeklerinden olan Gaziantep Tene Katmasının / Antep Tene Katmasının özellikle kıymalı olan çeşidi, coğrafi sınıra özgü nitelik taşır. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Gaziantep Tene Katmasının / Antep Tene Katmasının geçmişi eskiye dayanır ve ustalık becerisi gerektiren üretim metodu, coğrafi sınıra özgü koşullar bulundurur.
Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Gaziantep Tene Katmasının / Antep Tene Katmasının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Sicildeki sunum anlatımı
Yoğurma işlemi tamamlandıktan hemen sonra servis edilir. Gaziantep Tene Katması / Antep Tene Katması yöresel olarak kaşıkla tüketilir. Ayrıca yörede soldurma olarak bilinen salamura yöntemiyle hazırlanan taze asma yaprağının içine konularak da servis edilebilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
731 tescil numaralı Gaziantep Tene Katması / Antep Tene Katması mahreç işareti olarak 20 Nisan 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Gaziantep Tene Katması / Antep Tene Katması ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Gaziantep Tene Katması / Antep Tene Katması ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Gaziantep’i Geliştirme Vakfının koordinasyonunda ve Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârları Odaları Birliği, Gaziantep Üniversitesi ile Gaziantep’i Geliştirme Vakfı olmak üzere her kurumdan konuda uzman en az birer kişinin katılımıyla ve en az üç kurumun temsilcisiyle oluşan denetim mercii tarafından yapılır.
Düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; Gaziantep Tene Katmasının / Antep Tene Katmasının üretiminde kullanılan malzemelerin uygunluğu, üretim metoduna uygunluk ve Gaziantep Tene Katması / Antep Tene Katmasının ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Gaziantep Tene Katmasının kıymasız ve kıymalı hazırlama biçimleri vardır. Kıymasız biçimde farklı yağlar kullanılabilir; kıymalı biçimde yağın yerini çok yağlı kıyma alır. Bu seçenekler, Gaziantep mutfağındaki aynı yemeği farklı malzemelerle hazırlama bilgisini gösterir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
