Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep mutfağına ait, haşlanmış maş fasulyesi ve nar ekşisiyle hazırlanan yöresel piyazdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep/Antep Maş Piyazı nedir?
Gaziantep/Antep Maş Piyazı, Vigna radiata L. türündeki maş fasulyesinin haşlanması; taze soğan, maydanoz, kırmızı pul biber, zeytinyağı, tuz ve nar ekşisi eklenmesiyle hazırlanan bir piyazdır. Ürün, yemekler ve çorbalar grubu içinde yer alan bir yemektir.
Nar ekşisi yerine koruk ekşisi veya limon suyu kullanılabilir; tercihe bağlı olarak taze sarımsak da eklenebilir. Piyazın üzeri ceviz içi, kırmızı pul biber ve nar taneleriyle süslenebilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Maş fasulyesi temeli
Piyazın ana malzemesi, Latince tür adı Vigna radiata L. olan maş fasulyesidir. Haşlanmış maş fasulyesi; taze soğan, maydanoz, kırmızı pul biber, zeytinyağı, tuz ve nar ekşisiyle bir araya getirilir.
Ekşi unsur seçenekleri
Tarifte ekşi unsur olarak nar ekşisi kullanılır. Nar ekşisi yerine koruk ekşisi veya limon suyu tercih edilebilir.
Cevizli ve narlı süsleme
Piyazın üzerine ceviz içi, kırmızı pul biber ve nar taneleri eklenebilir. Taze sarımsak da tercihe bağlı bir ilavedir.
Hazırlama süreci nasıl ilerler?
Malzemelerin hazırlanması
Sicildeki 4-6 kişilik ölçüde 150 g maş fasulyesi, 1 demet maydanoz, 3-5 dal taze soğan, 90 g zeytinyağı, 15 g kırmızı pul biber, 10 g nar ekşisi ve 3 g tuz kullanılır. Nar ekşisi yerine koruk ekşisi veya limon suyu kullanılabilir; tercihe göre 2-3 diş taze sarımsak, 40 g ceviz içi ve 100 g nar tanesi eklenebilir. Üretimde coğrafi sınırda yetişen malzemelerin kullanılması tercih edilir.
Maş fasulyesinin haşlanması
Maş fasulyesi, kabuklarından ayrılmayacak kıvamda haşlanır. Haşlama suyunun süzülmesinin ardından maş fasulyesi soğumaya bırakılır.
Doğrama ve harmanlama
Taze soğan, maydanoz ve kullanılacaksa taze sarımsak ince kıyılır. Soğuyan maş fasulyesi; taze soğan, maydanoz, tuz, pul biber, zeytinyağı ve nar ekşisiyle karıştırılıp harmanlanır.
Sunum nasıl tamamlanır?
Harmanlanan Gaziantep/Antep Maş Piyazı servis edilir. Sunumda ceviz içi, kırmızı pul biber ve nar taneleriyle süsleme yapılabilir.
Gaziantep ile ün bağı ve üretim yeri
Ürünün coğrafi sınırı Gaziantep ilidir ve ürün ile bu sınır arasında ün bağı bulunur. Gaziantep/Antep Maş Piyazının tüm üretim aşamaları coğrafi sınır içinde gerçekleştirilir.
Üretimde Gaziantep coğrafi sınırında yetişen malzemelerin kullanılması tercih edilir. Sicil, ürünün geçmişinin eskiye dayandığını belirtir.
Yöredeki adı ve tüketim kültürü
Yöredeki adları
Piyaz, Gaziantep coğrafi sınırında “peyvaz” veya “peybaz” adıyla da tanımlanır. Gaziantep/Antep Maş Piyazı, Gaziantep mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tüketim alışkanlığındaki değişim
Piyaz, geçmişte hamama giderken atıştırmalık olarak hazırlanmıştır. Günümüzde ana yemeklerin yanında tüketilir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil statüsü
Gaziantep/Antep Maş Piyazı, 878 numarayla 2 Eylül 2021 tarihinde mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 1 Şubat 2021 tarihinden itibaren korunmaktadır.
İşaretin kullanımı
Gaziantep/Antep Maş Piyazı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. İbarenin ve amblemin ürün veya ambalaj üzerinde kullanılamadığı durumlarda, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulması gerekir.
Denetim yapısı ve kapsamı
Denetimler, Gaziantep’i Geliştirme Vakfının koordinatörlüğünde yürütülür; sicil metni Gaziantep’i Geliştirme Vakfı, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odası Birliği ve Gaziantep Üniversitesi Gastronomi Bölümünden uzman üyeleri sayar ve denetim merciini toplam dört kişi olarak tanımlar. Denetimler düzenli olarak yılda 1 defa, ayrıca şikâyet hâlinde veya gerekli görülen durumlarda yapılır. Denetimde malzemelerin ve üretim metodunun uygunluğu, ürünün görünümü ve sunum şekli ile ürün ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanımı kontrol edilir.
Raporlama ve hakların korunması
Gaziantep’i Geliştirme Vakfı, denetime ilişkin raporları düzenli olarak Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderir. Denetim mercii, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görev yapan uzman gerçek veya tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.