Coğrafi işaretli ürün · Manisa
Manisa’daki tescilli coğrafi sınırda yetiştirilen Akhisar Uslu zeytininden elde edilen natürel sızma zeytinyağıdır. Üretimde hamur sıcaklığı en çok 26°C’ye getirilir.
UNESCO ilişkisiGeleneksel Zeytin Yetiştiriciliği ile ilişkiliSomut olmayan kültürel mirasla ilişkiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Akhisar Uslu Zeytinyağı nedir?
Akhisar Uslu Zeytinyağı; aynı coğrafi sınırda yetişen ve coğrafi işaret olarak 165 sayı ile tescilli olan Akhisar Uslu Zeytini kullanılarak üretilen natürel sızma zeytinyağıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Zeytin çeşidi ve kalite kapsamı
Kalite kategorisi: Sicildeki ürün tanımı natürel sızma zeytinyağıdır.
Zeytin çeşidi: Aynı coğrafi sınırda yetişen, 165 numarayla tescilli Akhisar Uslu Zeytini kullanılır.
Üretim yeri ve çevresi
Tescilli coğrafi sınır: Manisa ili Akhisar, Gölmarmara, Salihli, Turgutlu, Saruhanlı ve Kırkağaç ilçeleri.
Hasat ve işleme zamanı
Hasat olgunluğu: Tescilli Akhisar Uslu Zeytini hasat edilir. Yağ sicilinde ayrıca sabit takvim, erken/olgun hasat zorunluluğu veya olgunluk indeksi verilmez.
Yağın elde edilmesi ve filtrasyon
Üretim yöntemi: Hamur 3000 devirde santrifüj edilerek yağ ve pirina ayrılır; ardından ikinci santrifüj işlemiyle kızıl su uzaklaştırılır. Domat’ın pres seçeneği Uslu’ya aktarılmaz.
Filtrasyon kapsamı: Yağ topraklı filtrasyonla arındırılır. Depolanan yağ piyasaya sunulmadan önce ayrıca kâğıt filtrasyonundan geçirilir.
İşlem sıcaklığı ve soğuk işlem koşulları
İşlem sıcaklığı ve soğuk işlem: Kırma için en fazla 26 °C su verilir; gerekirse hamur 26 °C’ye kadar ısıtılıp bu sıcaklıkta tutulur. Depolamanın 18–22 °C koşulu sıkım sıcaklığı değildir.
Sayısal değerler ve kaynak kapsamı
Sayısal kalite verilerinin kapsamı: Sicil tablosunda serbest yağ asitliği en fazla 0,8 ve peroksit sayısı en fazla 20 olarak yazılır. Bu satırlar bir satış partisinin ölçümü değildir; yağ asidi kompozisyonuyla serbest asitlik birbirine karıştırılmaz.
Bileşim ve duyusal özellikler
Akhisar Uslu Zeytinyağının özelliklerine aşağıda yer verilmektedir.
Fiziksel ve kimyasal özellikler için sicilde verilen özellikler ve ölçü birimleri aşağıdaki tabloda yer alır.
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Akhisar Uslu Zeytinyağı Nasıl İşlenir ve Üretilir?
Üretim basamakları
Akhisar Uslu Zeytinyağının üretim basamaklarına aşağıda yer verilmektedir.
Hasat ve zeytinlerin taşınması
1- Coğrafi sınırda yetişen ve coğrafi işaret olarak 165 sayı ile tescilli olan Akhisar Uslu Zeytini hasat edilir.
Ayıklama ve yıkama
2- Zeytinyağı üretimine uygun olan zeytinler, arıtılmış su ile yıkanarak yabancı maddelerden arındırılır.
Kırma ve yoğurma
3- Temizlenen zeytinler, kırıcı makinelere aktarılır ve en fazla 260C sıcaklıkta su verilerek kırılır. 4- Kırıcıda parçalanan zeytinler, dışında su dolaşan paslanmaz çelik teknelerin içinde hamur haline getirilir. Hamur kıvamının elde edilebilmesi için gerekli ise, en fazla 260C sıcaklıkta su verilerek zeytin hamurunun 260C’ye kadar ısıtılması ve bu sıcaklıkta sabit kalması sağlanır.
Böylelikle zeytinlerin, ısıtma ve yoğurma yolu ile yağ-su emisyonu kırılarak serbest yağ yüzdesi artırılır.
Yağın ayrılması
5- Zeytin hamuru 3000 devirde santrifüj edilerek zeytinyağı ve prina ayrılır. 6- Prinası ayrılan zeytinyağı, içindeki kızıl sudan ayrıştırılması için ikinci defa santrifüj edilir. 8- Zeytinyağı, topraklı filtrasyon yöntemi ile tortularından arındırılır.
Dinlendirme, filtreleme ve dolum
9- Zeytinyağı, filtrasyon işleminden sonra gıda ile temasa uygun cam ya da teneke ambalajlara doldurulur. 11- Akhisar Uslu Zeytinyağı, ölçümleri yapılarak ambalajlara doldurulur ve ambalajların kapakları sızdırmayacak şekilde kapatılır. Akhisar Uslu Zeytinyağı ibareli logo, firma markasının 2/3 oranından küçük olmamak kaydıyla, ürünün ambalajının boyutuna bağlı olarak en az 3×3 cm boyutunda kullanılır.
Nasıl muhafaza edilir?
7- Elde edilen zeytinyağı, gıda ile temasa uygun paslanmaz çelik ya da plastik tanklarda doğrudan güneş ışığı almayan ve 18–22 °C sıcaklıktaki ortamda depolanır. Depolama alanında ürünü olumsuz şekilde etkileyecek kokuların bulunmamasına özen gösterilir.
Piyasaya hemen arz edilmeyecek zeytinyağları ise gıda ile temasa uygun paslanmaz çelik ya da plastik tanklara konularak kokudan ari, doğrudan güneş ışığı görmeyen ve 200C sıcaklıktaki ortamda depolanır.
10- Depolanan zeytinyağı, piyasaya sunulmadan önce kâğıt filtrasyon yöntemi ile tortularından arındırılır.
Üretildiği yöreyle bağı nedir?
Akhisar Uslu Zeytinyağının geçmişi eskiye dayanır. Üretiminde, aynı coğrafi sınırda yetiştirilen Akhisar Uslu Zeytini kullanılır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Akhisar Uslu Zeytinyağının tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir.
Yöredeki geçmişi
Toplam β ( β –Sitosterol + delta-5- Avenasterol + delta-5,23- ≥ 93 Stigmastadienol + klerosterol + sitostanol + delta- 5,24 Stigmastadienol) Toplam sterol (mg/kg, en az) ≥ 1000 Eritrodil+Uvaol ≤ 3,0 Peroksit sayısı ≤ 20 Serbest yağ asitliği ≤ 0,8 Akhisar Uslu Zeytinyağının geçmişi eskiye dayanır ve coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Tescil ve denetim
Tescil ve işaretin kullanımı
Ambalajların üzerinde Akhisar Uslu Zeytinyağı ibareli logo ve mahreç işareti amblemi bulunur.
1056 tescil numaralı Akhisar Uslu Zeytinyağı mahreç işareti olarak 28 Mart 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Akhisar Uslu Zeytinyağı ibareli sicil belgesinde gösterilen logolardan biri ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Akhisar Uslu Zeytinyağı ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetleyen kurumlar ve denetim düzeni
Denetimler; Akhisar Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda, Akhisar Ticaret ve Sanayi Odası, Akhisar Ticaret Borsası, Akhisar İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsünden konuda uzman birer kişinin katılımı ile en az 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır.
Denetimler; düzenli olarak ocak, şubat ve mart aylarında yılda en az bir kere, ayrıca gerek duyulması ve şikâyet üzerine her zaman yapılır.
Akhisar Ticaret ve Sanayi Odası, düzenli olarak yapılan denetimlerden en az bir hafta önceden resmi yazı ile denetim merciine çağrı yapar. Düzenli olmayan denetimlerin çağrısı ise acil başlıklı resmi yazı ile yapılır. Gerçekleştirilen denetimlere ilişkin raporlama, Akhisar Ticaret ve Sanayi Odası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna bildirilir. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Üretimde Akhisar Uslu Zeytini kullanılması.
Üretim metoduna uygunluk.
Denetim kapsamı ve numune alma
Akhisar Uslu Zeytinyağının özelliklerinin uygunluğu. Akhisar Uslu Zeytinyağı ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Uygunluk testleri için alınacak numuneler, ürünün hangi firmaya ait olduğunun anlaşılmayacağı bir şekilde alınır. Analiz numunesinin konulduğu şişenin üzerine, izlenebilirliği sağlamak amacıyla bir kod numarası yazılır ve bu kod numarasıyla analize gönderilir.
Denetime ilişkin masraflar, numune sahibine rücu edilmek üzere Akhisar Ticaret ve Sanayi Odası tarafından karşılanır.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Geleneksel Zeytin Yetiştiriciliği ile ilişkili: Akhisar Uslu Zeytinyağında zeytinler temizlenip kırılır; hamurdan yağ santrifüjle ayrılır. Yerel çeşidin değerlendirilmesi, yetiştiricilik ve işleme bilgisinin devamlılığı bakımından zeytincilik mirasıyla ilişkilidir. Bu bağ yalnız taş baskı yöntemine dayanmaz. Bağlantının kapsamı, yukarıda belirtilen UNESCO ilişkisiyle sınırlıdır.
