Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’e özgü, süzek üzerinde buharda pişirilen bulgurlu ve yağlı koyun kıymalı köfte yemeğidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Süzek Yapması / Antep Süzek Yapması nedir?
Gaziantep Süzek Yapması / Antep Süzek Yapması; pilavlık bulgur, yağlı koyun kıyması, soğan, sarımsak, salça ve baharatlarla hazırlanan köftelerin buharda pişirilmesiyle yapılan yöresel bir yemektir. Köfteler ceviz büyüklüğünde hazırlanır ve yörede “süzek” olarak adlandırılan süzgeç üzerinde pişirilir.
Yöreye özgü buharda pişirme yöntemi, ürünün temel ayırt edici niteliğini oluşturur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Süzek üzerinde buharda pişirme
Köfteler, süzek adı verilen süzgeç üzerinde buharda pişirilir. Bu yöresel pişirme yöntemi, Gaziantep Süzek Yapması / Antep Süzek Yapması’nı ayıran başlıca özelliktir.
Suya temas etmeyen pişirme
Süzgeç, kaynatılan suyun üzerine yerleştirilir; köfteler süzgeç üzerinde suya temas etmeden pişer. Buharda pişirme süresi 35–40 dakikadır.
Su katılmadan yoğrulan harç
Bulgur, yağlı koyun kıyması, ince doğranmış soğan ve sarımsak, salçalar ile baharatlar su katılmadan yoğrulur. Yoğurma harcında toz biber, tuz, karabiber ve kırmızı biber de yer alır.
Üretim nasıl yapılır?
Malzemelerin hazırlanması ve yoğurma
Üretimde 250–500 g yağlı koyun kıyması ile 350–500 g pilavlık bulgur kullanılır. Harçta 1 büyük soğan (100 g), 1 diş sarımsak (5–10 g), 30–50 g domates salçası, 30–50 g biber salçası, 10–15 g toz biber, 10–20 g tuz ve 5–10 g karabiber bulunur. Bu malzemeler bir kapta su katılmadan yoğrulur.
Köftelerin şekillendirilmesi
Hazırlanan harçtan ceviz büyüklüğünde köfteler yapılır. Köftelere yassı şekil verilir.
Buharda pişirme
Ateş üzerinde kaynatılan suyun üzerine bir süzgeç yerleştirilir ve şekillendirilen köfteler süzgecin üzerine dizilir. Köfteler suya temas etmeden 35–40 dakika buharda pişirilerek servise hazır hâle getirilir.
Gaziantep ile bağı nedir?
Ürün, Gaziantep mutfağıyla ilgili yemek kitapları, tanıtıcı filmler ve bilimsel makalelerde yer alan uzun geçmişi sayesinde coğrafi sınırla ün bağı taşır. Yerel üretim metodu ustalık becerisi gerektirir; bu nedenle üretimin bütün aşamalarının Gaziantep ili sınırları içinde gerçekleştirilmesi zorunludur.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı ve işaretleme
Gaziantep Süzek Yapması / Antep Süzek Yapması, mahreç işareti olarak 15 Mayıs 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 30 Eylül 2020 tarihinden itibaren korunmaktadır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde ürün adı ile mahreç işareti amblemi yer alır; bunun mümkün olmadığı durumlarda ise ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim yapısı ve ölçütleri
Denetimler, Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin koordinatörlüğünde; Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden birer uzman üyeyle oluşan üç kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetim yılda bir kez düzenli olarak, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet hâlinde ise her zaman yapılabilir. Denetimde malzemelerin uygunluğu, üretim metoduna uygunluk, ürün şekli ile ürün adı ve mahreç işareti ambleminin uygun kullanımı kontrol edilir.
Uzman desteği ve hakların korunması
Denetim mercii, denetim sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görev yapan uzman gerçek veya tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, coğrafi işaret haklarının korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.