Coğrafi işaretli ürün · Afyonkarahisar
Afyonkarahisar mutfağında yeşil mercimek ve bulgurla hazırlanan pilav, kızdırılmış soğuk sıkım haşhaş yağıyla tamamlanır. Tane tane yapısı ve belirgin haşhaş yağı tadıyla ayrılır; günlük ve özel gün sofralarında sıcak tüketilir.
UNESCO ilişkisiAfyonkarahisar gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Afyonkarahisar Mercimekli Pilav / Afyon Mercimekli Pilav nedir?
Haşlanmış yeşil mercimek ve bulgurun soğuk sıkım haşhaş yağıyla tamamlandığı Afyonkarahisar pilavıdır. Günlük hazırlanan yemek taziye, doğum ve düğün gibi toplu sofralarda da ikram edilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Mercimek ve bulgur
Yeşil mercimek ön haşlamadan sonra kendi suyuyla bulgura katılır. Pilavın tane tane yapısı sicilde tanımlanır.
Soğuk sıkım haşhaş yağı
Kızdırılmış soğuk sıkım haşhaş yağı pişmiş pilava katılır. Baskın haşhaş yağı tadı ürünün ayırt edici duyusal özelliğidir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Altı kişilik bileşenler
- 500 g yeşil mercimek
- 300 g pilavlık bulgur
- 60 ml soğuk sıkım haşhaş yağı
- 11–12 g tuz
- 1000 ml su
Mercimeğin ön hazırlığı
Mercimek yıkanır, 15 dakika oda sıcaklığında suda bekletilip süzülür. 500 ml ılık suyla kısık ateşte 30 dakika haşlanır; ocaktan alınınca beş dakika dinlendirilir.
Bulgurla birleştirme
Kaynamakta olan 200 ml suya yıkanmış bulgur, tuz ve haşlama suyuyla mercimek eklenir. 300 ml su daha katılıp kısık ateşte 30 dakika pişirilir; bulgur suyunu çekip yumuşar.
Haşhaş yağı ve son dinlendirme
Haşhaş yağı kızdırılıp pilava gezdirilir ve karıştırılarak dağıtılır. Tencereyle kapak arasına kâğıt havlu konur; sicil 15 dakika oda sıcaklığında dinlendirmeyi buhar alma ve taneleşme aşaması olarak anlatır. Son sunum sıcaktır.
Yöresiyle bağı nedir?
Afyonkarahisar Mercimekli Pilavın / Afyon Mercimekli Pilavın geçmişi eskiye dayanır. Afyonkarahisar ili mutfağında önemli bir yere sahiptir. Coğrafi sınıra özgü bileşen kullanımı vardır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Afyonkarahisar Mercimekli Pilavın / Afyon Mercimekli Pilavın tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Afyonkarahisar Mercimekli Pilavı / Afyon Mercimekli Pilavı sıcak olarak servise sunulur. Günlük olarak üretip tüketilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Afyonkarahisar Mercimekli Pilavın / Afyon Mercimekli Pilavın geçmişi, eskiye dayanır ve Afyonkarahisar ili mutfağında önemli bir yere sahiptir.
Yemek taziye, doğum ve düğün gibi özel günlerde meydan sofralarında ve sıra yemeği denen davetlerde sunulur. Haşhaş yağı kullanımı yerel mutfak kimliğinin parçasıdır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1120 tescil numaralı Afyonkarahisar Mercimekli Pilav / Afyon Mercimekli Pilav mahreç işareti olarak 23 Mayıs 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Afyonkarahisar Mercimekli Pilav / Afyon Mercimekli Pilav ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılmadığında, Afyonkarahisar Mercimekli Pilav / Afyon Mercimekli Pilav ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Afyonkarahisar Belediyesinin koordinasyonunda; Afyonkarahisar İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası, Afyon Kocatepe Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü, Afyonkarahisar Esnaf ve Sanatkârlar Odası ile Afyonkarahisar Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 5 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır.
Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerek görülmesi veya şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Özellikle soğuk sıkım haşhaş yağı kullanımı olmak üzere, üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
- Afyonkarahisar Mercimekli Pilav / Afyon Mercimekli Pilav ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Afyonkarahisar gastronomi kültürü: Afyon Mercimekli Pilavında haşlanmış yeşil mercimek bulgurla pişirilir ve üzerine haşhaş yağı eklenir. Sicilde taziye, doğum, düğün ve sıra yemeklerinde sunulduğu belirtilir. Şehrin toplu yemek ve paylaşma geleneğiyle ilişkilidir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
