Coğrafi işaretli ürün · Afyonkarahisar
Afyonkarahisar’a özgü, kızartılmış patlıcanlı ve unsuz hazırlanan sıcak bir börektir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Afyon Patlıcan Böreği nedir?
Afyon Patlıcan Böreği, kızartılmış patlıcanın yumurta, kıyma, maydanoz ve baharatlarla karıştırılması; üstüne yeşilbiber ile dilimlenmiş domates eklenerek pişirilmesiyle hazırlanan bir börektir. Ürün, Afyonkarahisar ili coğrafi sınırına bağlı mahreç işaretiyle korunur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kızartılmış patlıcanlı harç
Böreğin temel yapısını, önce kızartılan ve ardından ince doğranan patlıcan oluşturur. Patlıcan; yumurta, kıyma, maydanoz ve baharatlarla bir araya getirilir.
Unsuz hazırlanması
Afyon Patlıcan Böreğinin üretiminde un kullanılmaz.
Domates ve yeşilbiberli üst yüzey
Pişirme öncesinde harcın üstüne dilimlenmiş yeşilbiber ve domates yerleştirilir. Bu üst malzemeler, patlıcanlı harcın fırınlanacağı son düzeni oluşturur.
Nasıl hazırlanır?
Malzemelerin hazırlanması
Sicildeki ölçü; 1,5 kg çekirdeksiz ve olgunlaşmış patlıcan, büyüklüğüne göre ±1 değişebilen 4 yumurta, 500 g yağsız dana kıyma, yarım demet maydanoz, kızartma için 500 g sıvıyağ, 8 g tuz, 5 g karabiber ve 5 g kırmızı toz biberdir. Üst malzeme için 3-4 adet domates ile 6-7 adet yeşilbiber kullanılır.
Patlıcanlar alacalı soyulur ve eşit büyüklükte doğranır. Doğranan patlıcanlar kızgın yağda hafif pembeleşinceye kadar kızartılır; yağları süzüldükten sonra bıçakla ince ince doğranır.
Harcın karıştırılması
Yumurtalar derin bir karıştırma kabına kırılır ve kıyma eklenir. İnce doğranmış maydanoz, tuz, karabiber ve kırmızı toz biber ilavesinin ardından malzemelerin tümü karıştırılır.
Fırınlama
Hazırlanan harç, pişirme kabına 3 ila 4 cm kalınlığında eşit biçimde yayılır. Üzerine dilimlenmiş yeşilbiber ve domates eklenen börek, yaklaşık 180 ℃ sıcaklıkta kontrollü olarak fırınlanır.
Porsiyonlama ve servis
Fırınlanan Afyon Patlıcan Böreği, 300 gramdan az olmayacak porsiyonlar hâlinde dilimlenir ve sıcak olarak servis edilir.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Ürünün coğrafi sınırı Afyonkarahisar ilidir. Afyon Patlıcan Böreğinin yöreye özgü üretim yöntemi ve ustalık becerisi gerektirdiği; bu niteliklerin ürünün coğrafi sınırla ün bağını oluşturduğu belirtilir.
Mahreç işaretinin şartları uyarınca ürünün bütün üretim aşamalarının Afyonkarahisar ili sınırları içinde gerçekleştirilmesi gerekir.
Yöresel adlandırma
Yöre ağzında patlıcan için “badılcan” sözcüğü kullanıldığından ürün, badılcan böreği adıyla da bilinir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Afyon Patlıcan Böreği, 29 Nisan 2021 tarihinde 739 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 11 Haziran 2020 tarihinden itibaren korunmaktadır.
Tescil ettiren Afyonkarahisar Belediyesidir; tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür. Denetimler, Afyonkarahisar Belediyesinin koordinasyonunda; belediye, Afyonkarahisar Zabıta Müdürlüğü, Afyonkarahisar İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Afyonkarahisar Esnaf ve Sanatkârlar Odası ve Afyonkarahisar Profesyonel Aşçıları Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneğinden birer uzmanın katılımıyla oluşan 5 kişilik denetim mercii tarafından yapılır.
Düzenli denetimler yılda bir kez yapılır; ihtiyaç duyulduğunda veya şikâyet hâlinde denetim her zaman gerçekleştirilebilir. Denetim mercii, malzemelerin uygunluğunu, üretim yöntemini, porsiyon büyüklüğünü ve ürün ibaresiyle mahreç işareti ambleminin kullanımını denetler.
Denetim mercii, denetimin yürütülmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görev yapan uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Ürün adı ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi ya da ambalajı üzerinde yer alır; bunun mümkün olmadığı durumlarda işletmede kolayca görülebilecek biçimde bulundurulur.