Coğrafi işaretli ürün · Amasya
Amasya’da alacalı soyulup doğranan patlıcanlar sütlü ve tuzlu suda bekletilir, sonra kızartılır. Ön pişmiş kuzu etiyle tepsiye yerleştirilip et suyu, domates ve yeşil biberle fırınlanır; patlıcan ve et birlikte sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Amasya Patlıcan Pehli nedir?
Amasya Patlıcan Pehli, ön kızartılmış patlıcan ve ön haşlanmış kuzu etinin sebzeler ve et suyuyla aynı tepside fırınlandığı yemektir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Sütlü suda bekletilmiş patlıcan
Çekirdeksiz patlıcan tercih edilir; alacalı soyulup dikdörtgen parçalara kesilir. Tuzlu süt-su karışımında yaklaşık bir saat bekletilip yıkanır, kurutulur ve kızartılır.
Ön haşlanmış kuzu ve fırın
Kaburga, kol veya bel eti tercih edilir. Ön pişmiş et kızarmış patlıcanların üzerine dizilir; et suyu, domates ve biberle yaklaşık 180 °C fırında yirmi dakika tamamlanır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 1,5 kg kuzu eti
- 1,5 kg patlıcan
- 0,5 litre ayçiçek yağı
- 1 litre su ve/veya inek sütü
- 2 adet domates
- 150 g taze yeşil (tatlı) biber
- 5 g karabiber
- 20 g tuz.
Kuzu eti ve patlıcanın seçimi
Kuzu eti olarak; kemikli kuzu kaburga eti ve/veya kuzu kol/bel (kemiksiz) eti tercih edilir. Ayrıca kullanılacak patlıcanların çekirdeksiz olmasına özen gösterilir.
Kuzu etinin parçalanması ve ön hazırlığı
Kuzu kaburga eti üçer kaburga gelecek şekilde kestirilir ve/veya bir adet kol/bel kuzu eti (kemiksiz) açılmış olarak üç parçaya bölünür ve istenilen büyüklükteki parçalara ayrılır. Patlıcanlar şerit halinde soyulur. Her patlıcan üç parçaya ayrıldıktan sonra silindir şeklindeki patlıcanlar boylamasına dikdörtgen şeklinde kesilir. Kesilen bu patlıcanlar tuz-süt-su karışımının (ortalama 10 g tuz ve 1:1 oranında süt-su karışımı) içine atılır.
Yaklaşık 1 saat bu karışımda bekletilen patlıcanlar karışımdan çıkarılır. Temiz su ile yıkanır, süzülür ve kurulanır. Ocak üzerinde yeterli büyüklükteki kızartma tavasına konulan patlıcanlar ayçiçek yağında pembeleşinceye kadar kızartılır. Bir tencerede kuzu eti parçaları suyunu çekene kadar pişmesi sağlanır. Suyunu çeken etlerin üzerine, üzerini geçecek şekilde kaynar su ilave edilir ve tencerenin kapağı kapatılarak pişmesi / haşlanması sağlanır.
Daha önceden kızartılan patlıcanlar bir tepsiye dizilir.
Amasya Patlıcan Pehlinin Hazırlanması
Pişen kuzu etleri üzerine dizilerek 1 su bardağı kadar et suyu tepsiye dökülür, üzerine tuz ve karabiber ekilerek yeşil biber ve domates dilimleri ile süslenir. Ortalama 180˚C’lik fırında 20 dakika pişmesi ve etlerin kızarması istenir. Amasya Patlıcan Pehli; oldukça yağlı, patlıcan ile kuzu etinin birlikte kombinasyon halinde hazırlandığı bir yemektir. Yemeğin pişerken fazla karıştırılmamasına ve patlıcanların ezilmemesine dikkat edilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Amasya Patlıcan Pehlinin; belirtilen coğrafi sınıra özgü üretim metodu ve ün bağı bulunur. Amasya Patlıcan Pehli hazırlanmasında; kuzu etinin seçimi ve patlıcanların fırına hazırlanması ve doğru yöntemle pişirilmesi ustalık becerisi gerektirir. Amasya ilinin kültürel birikimi ile günümüze ulaşan Amasya Patlıcan Pehlinin; tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Yemek sıcak sunulur; patlıcan, kuzu eti, domates ve yeşil biber aynı tepside birleştirilmiş olarak porsiyonlanır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicil, yemeğin Amasya Kültür Portalı içinde yer aldığını, özellikle davet ve özel günlerde ikram edildiğini anlatır. Bu kullanım yerel mutfak kültürünün bağlamıdır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1061 tescil numaralı Amasya Patlıcan Pehli mahreç işareti olarak 5 Nisan 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Amasya Patlıcan Pehli ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün servis edildiği gıda işletmelerinde kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliği koordinatörlüğünde; Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliği, Amasya Turizm Derneği ile Amasya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliği tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim merci, Amasya Patlıcan Pehli coğrafi işareti kullanım biçiminin uygunluğunu, ürünün bileşen listesi ile “Üretim Metodu” bölümünde belirtilen hususlara uygun üretim yapılıp yapılmadığını denetler. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
