Amasya
Coğrafi işaretli ürünler

Amasya

Amasya, Orta Karadeniz’in iç kesiminde, Yeşilırmak vadisi ve çevresindeki ovalar ile dağlık alanlarda yer alır.

26 tescilli ürün · 26 ürün ayrıntısı yayında

Amasya hakkında

Amasya’nın yerleşim tarihi Neolitik ve Kalkolitik çağlara kadar uzanır; höyüklerde bulunan seramikler, silahlar ve mimari kalıntılar bu erken dönemleri belgeler. Hitit, Frig, Pers, Pontus, Roma, Bizans, Selçuklu, İlhanlı ve Osmanlı yönetimlerini yaşayan kent, Yeşilırmak vadisindeki korunaklı konumu sayesinde bölgesel bir yönetim ve kültür merkezi olmuştur. Pontus krallarının kaya mezarları, kale ve tarihî kent dokusu bu çok katmanlı geçmişin belirgin izleridir. [1] [2] [3]

İl merkezi, Yeşilırmak’ın içinden geçtiği dar ve derin bir vadide, sarp kaya kütleleri ile nehir arasında kurulmuştur. İl toprakları kuzeyde Karadeniz dağ kuşağının uzantıları, güneyde İç Anadolu’ya yaklaşan plato ve ovalarla çeşitlenir. Deniz kıyısında bulunmamasına rağmen Karadeniz Bölgesi içinde yer alan Amasya’da yükselti ve vadilerin etkisiyle iklim kısa mesafelerde değişir; Suluova, Merzifon ve Gümüş ovaları önemli tarım alanları oluşturur. [1] [2] [3]

Yeşilırmak ve kollarının beslediği vadiler ile ovalar, Amasya’da meyvecilik, sebzecilik, tahıl üretimi ve hayvancılığın birlikte gelişmesini sağlamıştır. Elma bahçeleri, çiçek bamyası üretimi ve farklı ilçelerde sürdürülen bağ-bahçe kültürü ilin tarımsal kimliğinde belirgindir. Mermer yatakları, dokumacılık ve bakırcılık gibi zanaat alanları ile keşkek başta olmak üzere tören yemekleri, doğal kaynakların ve kuşaktan kuşağa aktarılan üretim bilgisinin kültürel karşılığını oluşturur. [1] [2] [3]

Amasya’nın coğrafi işaretli ürünleri

Amasya’nın coğrafi işaretli ürünlerinde meyvecilik ve özel günlere bağlı yemek gelenekleri birlikte öne çıkar. Amasya Misket Elması, ilin yerel meyve kimliğinin tanınmış örneklerindendir. Yavru köyündeki Roma dönemi mozaiğinde bulunan elma ağacı figürü de yörede elmanın tarihsel kültür içindeki yerine ışık tutar.

Merzifon Keşkeği, bayram sabahları, düğünler ve misafir ağırlama geleneğiyle ilişkilidir. Hazırlama bilgisinin toplu sofralarda sürdürülmesi, ürünü ilçenin kültürel hayatına bağlar. Meyve yetiştiriciliğiyle keşkek geleneği, Amasya’nın coğrafi işaretlerinde bahçe kültürü ve ortak sofra belleğinin iki ayrı örneğidir.