Coğrafi işaretli ürün · Amasya
Suluova’da açıkta yetiştirilen, yüksek kuru maddeli ve depolamaya uygun bir soğandır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Suluova Soğanı nedir?
Suluova Soğanı, Amasya ili Suluova ilçesinde üretilen ve Allium cepa L. türüne ait bir soğandır. Üretimde Amasya’nın yerel tohumlarıyla birlikte sicilde sıralanan farklı soğan tohumları kullanılır.
Ürün açıkta yetiştirilir; beyaz et rengi, kahverengi yumru kabuğu ve yüksek kuru madde oranıyla tanımlanır. Depolamaya uygunluğu ve dayanıklılık süresi, ürünün öne çıkan niteliklerindendir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Tohum çeşitliliği
Suluova Soğanı üretiminde Amasya’nın yerel tohumlarının yanı sıra Bayramlı, Çalköy, Çamlıca, Çorum Kırmızısı-1, Çorum Kırmızısı-2, Çorum Sarısı, Karaca-1, Karaca-2, Yayladalı, Banko, Delfos, Osmanbey, 7194 ve Keş tohumları kullanılır. Bu tohum çeşitleri, ürünün tescilde tanımlanan üretim materyalini oluşturur.
Bitki ve yaprak yapısı
Bitki dik gelişir; gövde ile boğum arası uzunluğu orta düzeydedir. Yalancı gövdedeki yaprak sayısı ve yapraktaki yeşil rengin yoğunluğu orta olarak tanımlanır.
Yumru özellikleri ve depolama uygunluğu
Soğanın et rengi beyaz, baş iriliği orta ve yumru kabuk rengi kahverengidir. Kök hastalıklarına toleranslı olan ürün depolamaya uygundur; kuru madde oranı yüksektir ve kuru kabuğun soğandan ayrılma düzeyi düşüktür.
Tablo-1: Sicildeki özellikler tablosu
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| 1 Eylül 1957 Suluova ilçesinin kuruluş günü olması sebebiyle her yıl 1 Eylül tarihlerinde yapılan |
|---|
| etkinliklerde soğan yarışması düzenlenir. Suluova Soğan üretimi coğrafi sınırın ekonomisinde ve kültüründe önemli |
| bir yere sahiptir. |
Yetiştirme süreci nasıl ilerler?
Ekim nöbeti ve toprak hazırlığı
Suluova Soğanında ekim, aynı araziye 3 yıl arayla yapılabilir. Toprak tam tavında 1-2 kez pullukla sürülür; kesek oluşması hâlinde tırmıkla ufalanır ve yabancı ot artıkları temizlenir.
Doğrudan tohum ekimi
Soğan, tohum olarak doğrudan tarlaya ekilir; arpacık ve fide yetiştiriciliği yapılmaz. Eskiden elle yapılan ekim günümüzde mibzerle gerçekleştirilir; tohumlar toprağın 2-3 cm altına, 25-30 cm sıra arası ve 8-12 cm sıra üzeri mesafe bırakılarak ekilir.
Sulama ve bitki koruma
Mantar hastalıkları ve zararlılara karşı mücadele yapılır. Yetiştirme sürecinde soğan bir veya iki kez sulanır.
Hasat ve kurutma nasıl yapılır?
Suluova Soğanının hasadı haziran ayı başından eylül sonuna kadar yapılır. Hasat edilen soğanlar tarlada güneş altında, açık barakalarda, depolamadan önce ya da depolama sırasında uygun ekipmanlarla kurutulur.
Muhafaza süresi ve koşulları
Suluova Soğanı 6-7 ay muhafaza edilir. Muhafaza için gıda ile temasa uygun çuval, kasa veya sandıklar ile yığınlar kullanılabilir; depoların kuru, serin, temiz ve başka kokulardan ari olması gerekir.
Suluova iklimiyle ilişkisi
Ürünün coğrafi sınırı Amasya ili Suluova ilçesidir. Suluova’da iklimin fazla nemli olmaması, soğanın daha uzun süre muhafaza edilebilmesine katkı sağlar.
İlçenin iklimi, ekimi genellikle şubatta başlayan soğanın erken gelişme devresinde 13 °C, baş bağlama döneminde 21 °C ve olgunlaşma döneminde 24-27 °C sıcaklık gereksinimlerini karşılar. Suluova Soğanının tüm üretim aşamalarının belirlenen coğrafi sınır içinde gerçekleşmesi gerekir.
Yöredeki üretim kültürü
Suluova’nın 1 Eylül 1957’deki kuruluş günü dolayısıyla her yıl 1 Eylül tarihinde yapılan etkinliklerde soğan yarışması düzenlenir. Suluova Soğanı üretimi, ilçenin ekonomisi ve kültüründe önemli bir yer tutar.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil ve işaret kullanımı
Suluova Soğanı, mahreç işareti olarak 5 Eylül 2022 tarihinde 1207 tescil numarasıyla tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 8 Ekim 2021 tarihinden itibaren korunmaktadır. Suluova Soğanı ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün veya ambalajının üzerinde yer alır; bu mümkün değilse işletmede kolayca görülecek biçimde bulundurulur. Sicilde yer alan logonun kullanımı isteğe bağlıdır.
Denetim mercii ve kapsamı
Denetimler, Suluova Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda; oda, Suluova İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Amasya Üniversitesi Amasya Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu ve Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliğinden ürün konusunda uzman üyelerin katıldığı en az 3 kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa yapılır; gerekli görülen hâllerde ve şikâyet üzerine her zaman gerçekleştirilebilir. Denetim mercii, toprak hazırlığı, hasat, depolama ve muhafaza koşullarının üretim metoduna uygunluğunu; ayrıca ibare ile mahreç işareti ambleminin kullanımını denetler.
Uzman desteği ve hakların korunması
Denetim mercii, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.