Coğrafi işaretli ürün · Amasya
Amasya’ya özgü, elde sıkılarak biçimlendirilen ve güneşte kurutulan ekşi tarhana.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Amasya Sıkma Tarhanası nedir?
Amasya Sıkma Tarhanası; kırık yarma, süzme yoğurt, yumurta, buğday unu, tuz ve sütün karışımından elde edilen hamurun odun ateşinde pişirilmesiyle hazırlanan bir tarhanadır. Pişen hamur elde sıkılarak şekillendirilir ve kurutulur.
Ürün, ayrı ayrı şekillendirilen yaklaşık 50 g’lık tarhana parçalarından oluşur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Elde verilen parça biçimi
Sıkma tarhana parçalarının her biri yaklaşık 50 g’dır. Soğuyan hamurdan alınan parçalar avuç içinde tutulur; ortalarına başparmak dışındaki dört parmakla bastırılıp açılarak biçim verilir.
Renk ve kıvam
Hamur piştiğinde beyazdır ve güneşte kurutulduktan sonra sarı renge döner. Amasya Sıkma Tarhanası katı kıvamdadır.
Ekşi duyusal karakter
Ürünün tadı ve kokusu ekşidir.
Nasıl üretilir?
Bileşenlerin hazırlanması
Üretimde 5 kg süzme yoğurt, 1,25 kg kırık yarma, 2 adet yumurta, 150 g buğday unu, 350 g tuz ve 400 ml süt kullanılır. Yıkanıp süzülen kırık yarma ile süzme yoğurt bir tencerede karıştırılır.
Pişirme ve soğutma
Başka bir kapta karıştırılan süt, buğday unu ve yumurta bu karışıma eklenir; hamur 250°C’deki odun ateşinde yaklaşık 20 dakika pişirilir. Pişen hamura tuz eklenip karıştırılır, ardından ısıtma sonlandırılarak hamur soğumaya bırakılır. Süzme yoğurdun kesilmemesi için hamur soğuyuncaya kadar karıştırma sürdürülür.
Elde şekillendirme
Soğuyan tarhanadan 50’şer g’lık parçalar alınır. Her parça avuç içinde tutulur ve ortasına başparmak dışındaki dört parmakla bastırılıp açılarak şekil verilir.
Güneşte kurutma
Şekillendirilen parçalar, birbirine yapışmamaları için gıda ile temasa uygun bez üzerine ıslak hâlde serilir ve güneş ışığında 7 gün kurumaya bırakılır. Eşit kuruma sağlamak için parçalar ilk 2 gün çevrilerek kurutulur.
Piyasaya nasıl arz edilir?
Vakumlu ambalajda satış
Kuruyan tarhanalar, gıda ile temasa uygun vakumlu ambalajlarda 20 adet olacak şekilde satışa sunulur.
Nasıl muhafaza edilir?
Muhafaza süresi ve koşulu
Kuruyan Amasya Sıkma Tarhanası, rutubetsiz ortamda 1 yıl muhafaza edilebilir.
Amasya ile bağı nedir?
Ürünün coğrafi sınırı Amasya ilidir. Coğrafi sınıra özgü bileşen seçimi, Amasya Sıkma Tarhanası ile bu coğrafya arasındaki ün bağının dayanaklarından biridir.
Amasya Sıkma Tarhanasının tüm üretim aşamaları belirtilen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilir.
Mutfak kültüründeki yeri
Amasya Sıkma Tarhanasının geçmişi eskiye dayanır. Ürün, Amasya ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil ve işaret kullanımı
Amasya Sıkma Tarhanası, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 3 Haziran 2021’den itibaren korunmak üzere 23 Aralık 2022’de 1300 numarayla tescil edilmiştir. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde Amasya Sıkma Tarhanası ibaresi ile mahreç işareti amblemi yer alır. İbarenin ve amblemin ürün ya da ambalaj üzerinde kullanılamadığı durumlarda, işletmede kolayca görülecek biçimde bulundurulmaları gerekir.
Denetim yapısı ve ölçütleri
Denetimler, Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliğinin koordinasyonunda; Birlik, Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Amasya Turizm Derneği ve Amasya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden birer uzmanla oluşan dört kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa yapılır; gerekli görülen durumlarda ve şikâyet hâlinde ise her zaman gerçekleştirilebilir. Denetimde kırık yarma başta olmak üzere bileşenlerin uygunluğu, üretim metoduna uyum ile ürün ibaresi, logosu ve mahreç işareti ambleminin kullanımı kontrol edilir.
Uzman desteği ve hakların korunması
Denetim mercii, denetim sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.