Coğrafi işaretli ürün · Amasya
Amasya’da kırık yarma, süzme yoğurt, süt, yumurta ve unla hazırlanan hamur pişirilir. Elle sıkılarak şekillendirilen parçalar güneşte kurutulur; ekşi tat ve kokulu, katı yapıda bir tarhana elde edilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Amasya Sıkma Tarhanası nedir?
Amasya Sıkma Tarhanası; kırık yarma, süzme yoğurt, yumurta, buğday unu, tuz ve sütün karışımı ile elde edilen hamurun odun ateşinde pişirilmesi ve elde sıkılarak şekil verildikten sonra kurutulması suretiyle üretilen tarhanadır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Ürünün yöresel özellikleri
Sıkma tarhana parçalarının her biri, yaklaşık 50 g’dır.
Katı kıvamdadır.
Mayalama ve üretim biçimi
Amasya Sıkma Tarhanasının hamuru, piştiğinde beyaz olup güneşte kurutulduktan sonra rengi sarıya döner.
Bileşenler ve aroma
Tadı ve kokusu ekşidir.
Nasıl hazırlanır?
Sıkma tarhananın üretim bileşenleri
Amasya Sıkma Tarhanasının üretiminde kullanılan bileşenlere ve üretim metoduna aşağıda yer verilmektedir.
Malzemeler ve ölçüler
- 5 kg süzme yoğurt
- 1,25 kg kırık yarma
- 2 adet yumurta
- 150 g buğday unu
- 350 g tuz
- 400 ml süt
Yarma ve yoğurdu pişirme ve elle şekillendirme
Yıkanıp süzülmüş kırık yarma ve süzme yoğurt, bir tencerede karıştırılır. Üzerine başka bir kapta karıştırılmış süt, buğday unu ve yumurta eklenip karıştırıldıktan sonra 250°C’deki odun ateşinde yaklaşık 20 dakika pişirilir. Pişen tarhana hamuruna tuz ilave edilip karıştırılır ve ısıtma işlemi sonlandırılıp soğumaya bırakılır. Süzme yoğurdun kesilmemesi için hamur soğuyuncaya kadar karıştırmaya devam edilir.
Soğuyan tarhanadan 50’şer g’lık parçalar alınır ve avuç içinde tutulan parçaların ortasına, baş parmak dışındaki dört parmak bastırılıp açılarak şekil verilir. Tarhana parçaları, birbirine yapışmamaları için ıslak haldeki gıda ile temasa uygun bez üzerine serilip güneş ışığında 7 gün kurumaya bırakılır.
Güneşte kuruturken parçaların çevrilmesi
Eşit kurumaları için ilk 2 gün çevrilerek kurutulur.
Nasıl muhafaza edilir?
Kuruyan tarhanalar rutubetsiz ortamda 1 yıl muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Amasya Sıkma Tarhanasının geçmişi eskiye dayanır.
Nasıl pişirilir ve sunulur?
Coğrafi sınıra özgü bileşen seçimi vardır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Amasya Sıkma Tarhanası tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir. Kuruyan tarhanalar, içinde 20 adet olacak şekilde gıda ile temasa uygun vakumlu ambalajlarda satışa sunulur.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Amasya ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1300 tescil numaralı Amasya Sıkma Tarhanası mahreç işareti olarak 23 Aralık 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Amasya Sıkma Tarhanası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Amasya Sıkma Tarhanası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliğinin koordinasyonunda ve Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliğinden, Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulundan, Amasya Turizm Derneğinden ve Amasya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen durumlarda ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir. Denetim mercii, aşağıdaki kriterlere bağlı olarak denetim faaliyetlerini gerçekleştirir.
Kırık yarma başta olmak üzere üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Amasya Sıkma Tarhanası ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
