Coğrafi işaretli ürün · Afyonkarahisar
Afyonkarahisar’ın Dinar mutfağına ait, avuçta şekillendirilen oval ve ince köfte.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte nedir?
Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte; yarım yağlı dana kıyma, köftelik ince bulgur, kuru soğan, yumurta, buğday unu, sarımsak, tuz, karabiber ve pul biberle hazırlanan bir köftedir. Köfteler kızgın yağda kızartılarak veya sac üzerinde odun ateşiyle pişirilerek üretilir.
Ürünün belirgin fiziksel niteliği, yaklaşık 8 cm çap ve 1 cm kalınlıktaki oval biçimidir. Taptama ya da Taplama adı ise köfte harcına avuç içinde şekil verilirken avuç içlerinin birbirine vurmasından çıkan sesle ilişkilidir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Oval biçim ve ölçüler
Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte yaklaşık 8 cm çapında ve 1 cm kalınlığındadır. Köfte, oval şekliyle tanımlanır.
Adını veren avuç içi sesi
Taptama / Taplama köfte adı, avuç içine alınan köfte harcına şekil verilirken avuç içlerinin birbirine vurulmasıyla ortaya çıkan sesten gelir. Adlandırma, şekillendirme hareketini ürün kimliğinin bir parçası hâline getirir.
Kızartma veya odun ateşinde sac pişirimi
Köfteler kızgın yağda kızartılabilir. Pişirme işlemi, sac üzerinde odun ateşiyle de gerçekleştirilebilir.
Hazırlama süreci nasıldır?
Bileşenlerin hazırlanması
Sicildeki bileşen ölçüleri 12 kişilik tarif için verilmiştir. Tarif; 1,5 kg yarım yağlı dana kıyma, 400 g köftelik ince bulgur, 1 büyük boy kuru soğan, 250 g özel amaçlı buğday unu, 1 l sıvı yağ, 3 yumurta, 2-3 diş sarımsak, 400 ml su, 22 g tuz, 6 g pul biber ve 6 g karabiber içerir. Üretimde kullanılan bulgur tercihen coğrafi sınırdan temin edilir.
Harcın yoğrulması
Kıyma, un, bulgurun yarısı, yumurta, kırmızı pul biber, karabiber, tuz ve 200 ml su karıştırılır; homojen bir karışım elde edilinceye kadar yaklaşık 15 dakika yoğrulur. Harcın kurumasını önlemek için yoğurma sırasında 100-200 ml su kullanılabilir.
Kalan bulgur, rendelenmiş soğan ve sarımsak harca katılır; yoğurma işlemine 10 dakika daha devam edilir. Yoğurma işlemi, harç renk değiştirip çiğ görünümden çıktığında ve bulgur taneleri şişerek iri, yumuşağımsı bir forma ulaştığında sonlandırılır. Köftenin kızartma veya pişirme aşamasında bütünlüğünü koruması için yoğurma işlemi dikkatli yapılır.
Şekillendirme ve pişirme
Hazırlanan harçtan yaklaşık 60 g parçalar alınır ve avuç içinde geniş, oval şekil verilir. Şekillendirilen köfteler yağda kızartılır; pişirme işlemi sac üzerinde odun ateşiyle de yapılabilir.
Yağdan çıkarılan köfteler, fazla yağın uzaklaştırılması için üzerine kâğıt havlu serilen bir tabağa konur. Bu işlem kızartma yönteminin ardından uygulanır.
Tüketim sıcaklığı nasıldır?
Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte sıcak veya soğuk olarak tüketilebilir. Bu iki tüketim sıcaklığı, ürünün sicilde belirtilen sunum biçimleridir.
Afyonkarahisar iliyle ün ilişkisi nedir?
Coğrafi sınır Afyonkarahisar ilidir. Ürünün Dinar mutfak kültüründeki önemli yeri, coğrafi sınırla ürünün ünü arasındaki ilişkinin temelidir.
Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte için tüm üretim aşamalarının belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilmesi gerekir. Üretimde kullanılan bulgurun coğrafi sınırdan temini ise tercihe bağlı olarak düzenlenmiştir.
Yöresel ikram geleneği
Ürünün geçmişinin eskiye dayandığı ve Dinar yemek kültürü içinde önemli bir yer taşıdığı tescil metninde belirtilir. Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte özellikle doğum, taziye, düğün, asker uğurlama ve sünnet düğünü gibi özel günlerde ikram edilir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil ve işaretleme
Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 7 Nisan 2021 tarihinden itibaren korunmak üzere 6 Haziran 2022 tarihinde 1132 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescil ettiren Dinar Belediyesi’dir.
Ürün adı ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Bunun mümkün olmadığı durumlarda ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii ve denetim sıklığı
Denetimler, Dinar Belediyesinin koordinatörlüğünde kurulan en az 5 kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Bu mercide Dinar Belediyesi, Dinar İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Dinar Ticaret ve Sanayi Odası, Dinar Esnaf ve Sanatkârlar Odası ile Dinar Meslek Yüksekokulundan ürün konusunda uzman birer kişi yer alır.
Denetim düzenli olarak yılda en az bir kez yapılır; şikâyet üzerine veya gerekli görülen hâllerde her zaman denetim gerçekleştirilebilir. Denetim sonuçları Dinar Belediyesi tarafından raporlanarak her yıl Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Tespit edilen uygunsuzluklar ve alınması gereken tedbirler denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim ölçütleri ve destek alma
Denetimde bileşenlerin uygunluğu, ürün şekli, üretim metoduna uyum ile ürün ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu kontrol edilir. Denetim mercii, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, coğrafi işaretten doğan hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür. Bu görev, denetim merciinin yürüttüğü denetim faaliyetinden ayrıdır.