Coğrafi işaretli ürün · Afyonkarahisar
Afyonkarahisar’ın Dinar ilçesinde dana kıyması ve ince bulgurlu karışım avuçta vurularak oval şekillendirilir. Köfteler yağda kızartılır veya odun ateşinde sacda pişirilir; yörede taptama ve taplama adlarıyla da anılır.
UNESCO ilişkisiAfyonkarahisar gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte nedir?
Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte, Afyonkarahisar’ın Dinar ilçesinde dana kıyması ve ince bulgurlu karışım avuçta vurularak oval şekillendirilir. Köfteler yağda kızartılır veya odun ateşinde sacda pişirilir; yörede taptama ve taplama adlarıyla da anılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Düğü ve dana kıyması
İnce bulgur olarak tanımlanan düğü, dana kıyması, soğan, un, yumurta ve baharatlarla yoğrulur. El ile vurularak biçimlendirme taptama veya taplama adının üretim bağlamıdır.
Kızartma veya sacda pişirme
Oval köfteler kızartılarak ya da odun ateşinde sac üzerinde pişirilir. Yoğurma sırasında renk ve görünümün değişmesi ısıl pişirme değildir; pişirme sonraki aşamada gerçekleşir. Sıcak veya soğuk tüketim bilgisi depolama süresi anlamına gelmez.
Oval parça ölçüleri
Köfte yaklaşık 8 cm çapında ve 1 cm kalınlığında oval biçimlidir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Hazırlama yöntemi
Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte üretiminde kullanılan bulgur, tercihen coğrafi sınırdan temin edilir.
Malzemeler ve ölçüler
1,5 kg yarım yağlı dana kıyma – 400 g köftelik ince bulgur (düğü) – 1 adet büyük boy kuru soğan – 250 g özel amaçlı buğday unu – 1 l sıvı yağ – 3 adet yumurta – 2–3 diş sarımsak – 400 ml su – 22 g tuz – 6 g pul biber – 6 g karabiber
Hazırlama ve pişirme
Kıyma, un, bulgurun yarısı, yumurta, kırmızı pul biber, karabiber, tuz ve 200 ml su bir kaba konularak karıştırılır ve homojen bir karışım elde edinceye kadar yaklaşık 15 dakika yoğurulur. Yoğurma sırasında harcın kurumasını önlemek için 100–200 ml su kullanılabilir.
Harcın hazırlanması
Harcın içine kalan bulgur, rendelenmiş soğan ve sarımsak katılarak yoğurma işlemine 10 dakika devam edilir.
Köfteye biçim verme
Ürünün kızartma / pişirme aşamasında dağılarak bütünlüğünü kaybetmemesi için yoğurma işlemi dikkatli ve titiz bir şekilde yapılmalıdır. Yoğurma işleminin sonlandırılmasına, harcın renk değiştirip çiğ görünümden çıkması ve bulgur tanelerinin şişip iri ve yumuşağımsı bir forma ulaşması ile karar verilir.
Hazırlanan harçtan yaklaşık 60 g’lık parçalar alınarak avuç içinde geniş, oval bir şekil verilip yağda kızartılır.
Yağdan çıkarılan köfteler, üzerine kâğıt havlu serilen bir tabağa konularak fazla yağı uzaklaştırılır. Köftelerin pişirme işlemi, sac üzerinde odun ateşi ile de yapılabilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Dinar Taptama Köftenin / Dinar Taplama Köftenin geçmişi eskiye dayanır. Dinar mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Dinar Taptama Köftenin / Dinar Taplama Köftenin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Sıcak veya soğuk olarak tüketilir. Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte, sıcak veya soğuk olarak tüketilebilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Dinar yemek kültürü içinde önemli bir yere sahip olan ve geçmişi eskiye dayanan Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte, özellikle doğum, taziye, düğün, asker uğurlama, sünnet düğünü gibi özel günlerde ikram edilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1132 tescil numaralı Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte mahreç işareti olarak 6 Haziran 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Dinar Belediyesinin koordinatörlüğünde, Dinar Belediyesi, Dinar İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Dinar Ticaret ve Sanayi Odası, Dinar Esnaf ve Sanatkârlar Odası ve Dinar Meslek Yüksek Okulundan ürün konusunda uzman birer kişinin katılımı ile oluşan en az 5 kişilik denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetim, düzenli olarak yılda en az bir kere yapılır.
Ayrıca şikâyet üzerine ve gerekli görülen hallerde her zaman yapılır.
Denetimlerin sonucu, Dinar Belediyesi tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler, denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim mercii, aşağıdaki kriterlere bağlı olarak denetim faaliyetlerini gerçekleştirir. Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu.
Ürün şeklinin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk.
Dinar Taptama Köfte / Dinar Taplama Köfte ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Afyonkarahisar gastronomi kültürü: Dinar Taptama Köftenin kıymalı ve bulgurlu harcı avuç içinde oval biçimlendirilir. Sicilde yağda kızartma ve sacda pişirme seçenekleri bulunur. Ürün, Afyonkarahisar çevresinin el ile biçimlendirilen köfte çeşitlerindendir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
