Ayvalık Zeytinyağı

Coğrafi işaretli ürün · Balıkesir

Ayvalık Zeytinyağı, yağ olarak kullanılan coğrafi işaretli bir üründür.

TÜRKPATENT Menşe Adı resmî amblemi
Tescil No / Tarihi88 – 11.06.2007
Coğrafi İşaret TürüMenşe Adı
Ürün sınıfıİşlenmiş Gıdalar Ayırt edicilikAyvalık bölgesi toprak yapısının, zeytincilik, Bu kapsamda Yörenin çevredeki dağların zengin, Çekirdek büyüklüğü orta ve silindirik şekildedir Temel özellikAyvalık Zeytinyağı, Balıkesir ili Ayvalık

Ayvalık Zeytinyağı nedir?

Ayvalık Zeytinyağı, yağ olarak kullanılan coğrafi işaretli bir üründür.

Ayırt edici özellikleri nelerdir?

Coğrafi çevre ve ürün niteliği ilişkisi

Ayvalık bölgesi toprak yapısının, zeytincilik literatüründe gösterildiği gibi, zeytin tarımına en elverişli kompozisyonda, kumlu-tınlı-kireçli Akdeniz toprağı karakterinde olması, pH seviyesinin zeytin yetiştiriciliğine uygunluğu (genellikle nötr karakterde).

Bu kapsamda Yörenin çevredeki dağların zengin orman veya bitki örtüsünden ve Marmara bölgesi ikliminden etkilenerek aylara göre en uygun miktarda ve dengeli yağmur rejimine sahip olması gibi unsurlar, Ayvalık Zeytinyağının ayırt edici özelliklerinin belirleyici nedenleridir.

Görünüm ve fiziksel özellikler

Çekirdek büyüklüğü orta ve silindirik şekildedir.

Aroma ve bileşim

Ayvalık Zeytinyağının ayırt edici özelliklerini, coğrafi sınır toprağının mineral yapısının klorofil ile buluşan elverişli fotosentezi, Madra ve Kaz Dağları ile yaratılan hava akımları ve olgunlaşma devresi sırasında kıvam yoğunluğunu mümkün kılan iklim özellikleridir. Sicilde belirtilen teknik değerler: Ayvalık Zeytinyağı Serbest Asitlik, Peroksit ve Özgül Absorbans Değerleri Özellik Değer Serbest asitlik (% oleik asit cinsinden) ≤ 0,8 Peroksit değeri (meq aktif oksijen/kg yağ) ≤ 18 Ultraviyole ışığında özgül soğurma K 232 ≤ 2,5 K 270 ≤ 0,22 Delta E ≤ 0,01. Kimyasal özellikleri sonucu natürel sızma zeytinyağı karakterinde olan numune duyusal analizinde, hiç negatif özellik içermeyen, meyvemsi aromalarından en az birinin hissedildiği, pozitif özelikler olan meyvemsilik, acılık ve yakıcılık özelliklerinin her birinin medyan değeri ≥ 1 ve bu üç pozitif özelliklerinin medyan değerleri toplamı ≥ 5’tir.

Diğer ayırt edici nitelikler

Bu sayede; don ve kırağı benzeri olumsuzluklar engellenmekte, zeytinyağının duyusal ve kimyasal karakteristikleri açısından ayırt edici özellikleri oluşmaktadır. Yörenin, zeytincilikte istenmeyen hakim kuzey rüzgârlarından doğal rüzgâr kıran konumuyla koruyan Madra Dağlarıyla çevrilmesi, Kuzey Ege Denizinden esen nemli ve buğulu imbat rüzgârlarının dağlardaki yüksek ve zengin bitki örtüsünün oluşturduğu oksijenle harmanlanıp zeytin ağaçları üzerini adeta bir buğu ile kaplaması, en kurak yıllarda dahi bölge zeytinlerin kuraklıktan zarar görmesine engel olur. En genel meyvemsi özelliği yeşil çimen ve enginardır. Meyvemsilik, genel olarak > 0 hafif şiddette veya ≤ 5,0–5,5 gibi orta şiddette yer alır. Ambalajlama: Ayvalık Ticaret Odası Duyusal Analiz Laboratuvarı tarafından yapılan analizleri uygun bulunan ürünlerin, filtreli veya filtrelenmeden cam ve teneke ambalajlarda istenilen ölçüde dolumu yapılır. Tüm ambalaj boyutlarında seri numaralı Ayvalık Zeytinyağı hologramını yapıştırarak taşımak zorundadır.

Tablo-1: Ayvalık Zeytinyağı Serbest Asitlik, Peroksit ve Özgül Absorbans Değerleri

Tabloyu görüntüle · 6 kayıt

Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.

Ayırt edici özellikleri nelerdir? tablosu 1
ÖzellikDeğer
Serbest asitlik (% oleik asit cinsinden)≤ 0,8
Peroksit değeri (meq aktif oksijen/kg yağ)≤ 18
Ultraviyole ışığında özgül soğurma
K 232≤ 2,5
K 270≤ 0,22
Delta E≤ 0,01

Tablo-2: Ayvalık Zeytinyağı Yağ Asitleri ve Sterol Kompozisyonu

Tabloyu görüntüle · 7 kayıt

Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.

Ayırt edici özellikleri nelerdir? tablosu 2
Yağ asitleri kompozisyonuDeğer (%)Sterol kompozisyonuDeğer (%)
Palmitik asit13,21 – 14,35Kampesterol3,47 – 3,66
Palmitoloik asit0,471 – 0,61Stigmasterol0,14 – 0,32
Stearik asit2,79 – 2,81Klerosterol0,083 – 0,97
Oleik asit70,42 – 72,42β-sitosterol77,6 – 76,91
Linoleik asit10,27 – 11,00∆5-avenasterol18,40 – 18,59
Linolenik asit0,69 – 0,73Toplam β-sitosterol95,9 – 96,41
Toplam sitosterol (mg/kg)2446,6 – 2638,4

Tablo-3: Ayvalık Zeytinyağı Fenolik Bileşenler

Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.

Ayırt edici özellikleri nelerdir? tablosu 3
Fenolik bileşenlerDeğer (%)Fenolik bileşenlerDeğer (%)
Hidroksitrizol10,23 – 13,28p-kumarik asit0,60 – 0,62
Trizol5,52 – 9,13Apigenin0,82 – 0,90
Ferulik Asit0,22 – 0,31Luteolin1,13 – 2,16

Ayvalık Zeytinyağı Nasıl İşlenir ve Üretilir?

Birleştirme ve son hazırlık

Ortam sıcaklığı 25 °C’nin üzerine çıkmayacak şekilde kontrol altında tutulmalıdır.

Hazırlama aşamaları

İki yöntem de ezme (parçalama), presleme (sıkma) ve ayrıştırma (kara suyundan ayrıştırma) olmak üzere üç temel işlemden oluşur. İkisinin de özünde granit taş değirmenlerde zeytin tanesinin ezilip, baskı altında preslenerek hamurdan karasu ve zeytinyağının çıkarılması, daha sonra da dinlenme havuzlarında yağ ile kara suyun yoğunluk farkı ile ayrılması esasına dayanır. Kontinü Sistem: Bir dizi makine ile kapalı bir sistemden oluşur. Bu sistem, iki fazlı üretim prosesi olarak çalışır.

Hazırlama ve ön işlemler

Hamur kıvamına gelen zeytin malaksöre geçerek yoğurma işlemi gerçekleşir. Malaksörde hamurun sıcaklığı ve yoğurma süresi kontrol altında olmalı, hamur sıcaklığı 35 °C’yi, yoğurmanın süresi ise 1 saati geçmemelidir.

Ayvalık Zeytinyağı Ne Zaman Üretilir ve Kullanılır? Nasıl Korunur?

Depolama: Üretilen zeytinyağı, kalitesinin en iyi şekilde koruması ve muhafaza edilmesi amacı ile paslanmaz çelikten imal edilmiş, kapalı tanklarda, ısıya maruz kalmayacak bir ortamda depolanmalıdır.

Ayvalık Zeytinyağı Coğrafi Sınır İçerisinde Gerçekleşmesi Gereken Üretim, İşleme ve Diğer İşlemler

Bu ürün menşe adı olarak tescillidir. Ürünün üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinin tamamı belirlenen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmelidir.

Ayvalık Zeytinyağı Yöresi, Geçmişi ve Hikâyesi

Tarihsel gelişim ve üretim geleneği

Değişiklik İlanı: 02.05.2024 tarih ve 172 sayılı Bülten. Ayvalık Zeytinyağının üretimi geleneksel yöntem veya kontinü sistemi ile sağlanır. Geleneksel Yöntem: Sulu baskı ve çelik baskı olarak iki farklı şekilde yapılır.

Tescil ve Denetim Bilgileri

88 tescil numaralı Ayvalık Zeytinyağı menşe adı olarak 11.06.2007 tarihinde tescil edilmiştir.

Coğrafi işaret koruması 18.03.2004 tarihinden itibaren geçerlidir.

Denetimler, Ayvalık Ticaret Odasının koordinasyonunda sicilde belirtilen kurumlar, alan uzmanları ve yerel temsilcilerin katılımıyla oluşturulan komisyonlar tarafından gerçekleştirilir. Ürünün tescilde belirtilen özelliklere uygunluğu yılda 2 defa kontrol edilir; ayrıca ihtiyaç duyulduğunda veya şikâyet hâlinde denetim yapılır.

Ayvalık Zeytinyağı ibareli hologram ve menşe adı amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Hologram ve menşe adı amblemi ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, mühürlü zeytinyağı tanklarında aşağıdaki logo kullanılır.

Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.

Hizmet satın alabilir.

Kaynaklar

TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Sicil Belgesi Son doğrulama: 2026-08-25