Sultandağı Kirazı

Yetiştiricilik ve üretim nasıl yapılır?

Fidan seçimi ve dikim

Yetiştiricilik alanının ekolojisine uygun anaç/çeşit kombinasyonu belirlenir ve sertifikalı fidanların teminine özen gösterilir. Ekolojik koşullar dikkate alınarak kuş kirazı ve klon anaçlar gibi uygun anaçlar ile aşılama yöntemlerinden yararlanılır.

Sultandağı ve Çay ilçelerinde dikim, ekim ayı sonundaki yaprak dökümüyle başlar ve mevsim şartlarına bağlı olarak nisan ortasına kadar sürer; sonbahar dikimi, daha sınırlı biçimde ilkbahar dikimi tercih edilir. Dikimden önce fidanlarda kök tuvaleti yapılır, fidanlar aşı parselinden söküldükleri derinlikte dikilir ve dikimden sonra can suyu verilir.

Aşılama, terbiye ve budama

Aşılama için çoğunlukla göz aşısı, yarma aşı ve bindirme gibi uygun teknikler kullanılır. Klasik kiraz anaç çeşitlerinde goble terbiye sistemi, yarı bodur kiraz çeşitlerinde ise piramit şekil verme uygulanır; kirazların dikine büyüyen taç yapısı nedeniyle merkezi lider sistemi tercih edilir.

Merkezi lider sisteminde, ilk dikimden sonra kamçı hâlindeki fidanların tepeleri topraktan 75-85 cm yükseklikten kesilir. İlkbaharda gözler kabarmaya başlayınca uçtaki 2 tomurcuk bırakılır ve altındaki 5-6 tomurcuk koparılır; bu uygulama sürgünlerin liderle rekabetini azaltır.

Sürgünler 7-10 cm uzunluğa ulaştığında, topraktan 45-50 cm yukarıda farklı yönlere bakan genellikle 4-5 dal seçilir ve dalların gövdeyle 80°-90° açı yapması sağlanır. Erken meyve oluşumunu teşvik eden bu uygulamadan sonra uçta bırakılmış iki tomurcuktan zayıf gelişen sürgün korunur, diğeri çıkarılır; izleyen yıllarda işlem 4-5 kat ve 17-21 yan dal oluşana kadar tekrarlanır.

Kışın sert geçtiği dönemlerde budama zamanının geciktirilmesi uygun görülür. Budama alet ve ekipmanları, bir ağaçtan diğerine geçmeden önce dezenfekte edilir.

Toprak işleme ve sulama

Toprak işleme, havalandırma, yabancı ot mücadelesi ile yağış ve sulama suyundan yararlanma amacıyla ilkbahar ve sonbaharda yapılır. Sulama, bahçedeki ağaçların sağlığı ve verimi için önem taşırken aşırı sulama aşırı vejetatif gelişime, yetersiz sulama ise kuraklık stresine ve fotosentezin azalmasına yol açabilir.

Damla sulama, Sultandağı Kirazı için tercih edilen sistemdir. Mini spring veya salma sulama yapılan bahçelerde suyun ağaçların kök boğazına ve çevresine temas etmemesi gerekir; kurak yıllarda çiçeklenme döneminde toprak yeterince nemli tutulur.

Gübreleme ve bitki besleme

Gübre uygulamaları toprak tahlili sonuçları gözetilerek yapılır. İki yılda bir dekara 2-3 ton yanmış ahır gübresi verilmesi; fosforlu ve potasyumlu gübrelerin sonbaharda, azotlu gübrelerin ilk uygulamasının ilkbaharda, ikinci uygulamasının çiçek dökümünden sonra ve son uygulamasının hasatta yapılması önerilir.

Yaprak gübreleri, bitki besin elementi eksikliklerine göre en az 2-3 defa kullanılır.

Zirai mücadele

Coğrafi sınırdaki meyve üretim sahalarında entegre mücadele yöntemleri uygulanır. Meteorolojik veriler değerlendirilerek hastalık ve zararlıların ekonomik eşik değerini aştığı dönemler belirlenir ve mücadele zamanında yürütülür.

Biyolojik mücadelede cezbedici tuzaklar ve feromonlar kullanılarak kiraz sineği gibi belirli zararlılarla mücadele edilir.

Hasat nasıl yapılır?

Hasat olgunluğu ve dönemi

Geççi bir kiraz çeşidinden üretilen Sultandağı Kirazının hasadı genellikle 20 Haziran ile 25 Temmuz arasında yapılır. Kirazlar kendine özgü renk, irilik, tat ve olgunluğa ulaştığında sapıyla birlikte, fazla büyük olmayan taşıma kaplarına el ile toplanır.

Hasat öncesi ve sonrası sulama

Hasattan hemen önce sulama yapılması, meyve iriliğini olumlu etkilese de meyve eti sertliği, raf ömrü ve tat özelliklerini olumsuz etkileyebileceğinden tercih edilmez. Hasat sonrası sulama ise yeni oluşan çiçek gözlerinin gelişimine fayda sağlar.

Hasat sonrası mevzuat uyumu

Üretilen kirazın hasattan sonra önemli bir bölümü ihracata konu olduğundan bitki koruma ürünleri kullanımında mevzuata uyulması sağlanır. Üretici ve alıcı taraflara bu konuda bilgilendirme yapılır.