Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’te patlıcanın kurutulmuş baş veya iç kısımları, et ve pirinçle birlikte değerlendirilir. Börk ve mıcırık ayrı veya birlikte kullanılabilir; salça, sarımsak, nane ve sumak ekşisi ya da limonla tamamlanır.
UNESCO ilişkisiGaziantep gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Börk Aşı / Gaziantep Mıcırık Aşı nedir?
Gaziantep Börk Aşı veya Mıcırık Aşı, kurutulmuş patlıcan başı veya içinin et, pirinç ve salçayla pişirildiği yemektir. Börk ve mıcırık ayrı veya birlikte kullanılabilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Börk, patlıcanın yeşil kısmı ile birlikte kesilen baş kısmının; mıcırık ise patlıcanlar oyulurken çıkartılan iç kısmının güneşte kurutulması ile elde edilir.
Gaziantep mutfağında önemli yere sahip olan Gaziantep Börk Aşı / Gaziantep Mıcırık Aşı genellikle kış aylarında yapılır ve kurutmalık olarak hazırlanan patlıcanlardan arta kalan kısımların değerlendirilmesine olanak sağlar.
Börk ve mıcırık ayrımı
Börk, patlıcanın yeşil kısmıyla kesilen başıdır; mıcırık oyulan iç kısmıdır. İkisi güneşte kurutulur ve ayrı veya birlikte kullanılabilir.
Kışlık girdilerin değerlendirilmesi
Kurutmalık patlıcandan kalan parçalar değerlendirilir. Ön haşlama ve tekrar yıkama, etli-salçalı pişirme aşamasından ayrıdır.
Hammadde ve bileşim
Gaziantep Börk Aşı / Gaziantep Mıcırık Aşı, üretiminde özellikle Gaziantep iline özgü börk ve mıcırık kullanılması nedeniyle ayırt edicilik kazanmıştır.
Gaziantep Börk Aşının / Gaziantep Mıcırık Aşının, üretiminde özellikle Gaziantep iline özgü börk ve mıcırık kullanılması nedeniyle, coğrafi sınıra özgü üretim metodu bulunur.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
Malzeme miktarları 6 kişilik tarif içindir.
- 250 g kıyma
- 150 g pirinç (önceden ıslatılmış)
- 2 adet kuru soğan
- 4–5 diş sarımsak
- 250 g patlıcan börkü / mıcırık
- 40 g domates salçası
- 20 g biber salçası
- 20 ml sumak ekşisi (veya limon suyu)
- 2 adet kuru kırmızıbiber
- 5–10 g kuru nane
- 5–10 g tuz
Patlıcan börkü ve mıcırığın ön haşlanması
Patlıcan börkü / mıcırığı kaynayan tuzlu suda 3–5 dakika haşlanıp soğuk suyla 4–5 defa yıkanır.
Kıymalı taban ve patlıcanın birleştirilmesi
Kıyma, soğan, sarımsak, domates salçası, biber salçası, nane ve tuz ile 10 dakika kavrulur. 2,5 su bardağı sıcak su eklenir. Doğranmış kırmızıbiber, börk / mıcırık, pirinç ve en son sumak ekşisi tencereye ilave edilir.
Suda pişirme
Kaynamaya başlayınca kısık ateşte 15 dakika pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi sınıra özgü üretim metodu bulunduğundan coğrafi sınır ile ün bağı oluşmuştur. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Gaziantep Börk Aşının / Gaziantep Mıcırık Aşının tüm üretim aşamaları, belirlenen coğrafi sınır içerisinde gerçekleştirilmelidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Suyunu çekince servis yapılır.
Pişirme sonrası sunum
Yemek suyunu çekince servis edilir. Börk ve mıcırık ayrı veya birlikte kullanılmış olabilir; et ve pirinçle birleşen kurutulmuş patlıcan parçaları Gaziantep’in kış mutfağında değerlendirilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
911 tescil numaralı Gaziantep Börk Aşı / Gaziantep Mıcırık Aşı mahreç işareti olarak 4 Ekim 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Gaziantep Börk Aşı / Gaziantep Mıcırık Aşı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Gaziantep Börk Aşı / Gaziantep Mıcırık Aşı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Gaziantep’i Geliştirme Vakfının koordinasyonunda ve Gaziantep’i Geliştirme Vakfı, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ile Gaziantep Üniversitesi Gastronomi Bölümünden birer olmak üzere konuda uzman en az dört kişiden meydana gelen denetim mercii tarafından yerine getirilir.
Denetimler düzenli olarak ürünün yoğun olarak üretildiği ilkbahar aylarında yılda bir kez, şikâyet ve gerekli görülmesi durumunda ise her zaman yapılır. Denetim sırasında mercii tarafından; üretimde kullanılan malzemenin uygunluğu, özellikle pişirme yöntemi ve kullanılan malzemeler olmak üzere üretim metoduna uygunluğu ve Gaziantep Börk Aşı / Gaziantep Mıcırık Aşı ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Denetim heyeti ve dönem
Denetimler Gaziantep’i Geliştirme Vakfı koordinasyonunda yürütülür. Vakıf, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Büyükşehir Belediyesi, Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve Gaziantep Üniversitesi Gastronomi Bölümünden uzmanlar katılır. Sicil heyeti en az dört kişi olarak belirtir; denetim ilkbaharda yılda bir kez, şikâyet veya ihtiyaç halinde ayrıca yapılır.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Gaziantep Börk Aşında patlıcan parçaları önceden haşlanıp yıkanır; kıyma, pirinç, kuru biber ve ekşiyle pişirilir. Patlıcan parçalarının değerlendirilmesi, şehrin sebze kullanma kültürünün bir örneğidir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
