Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’e özgü börk veya mıcırıkla hazırlanan, kurutulmuş patlıcan parçalarını değerlendiren yöresel yemektir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Börk Aşı / Gaziantep Mıcırık Aşı nedir?
Gaziantep Börk Aşı / Gaziantep Mıcırık Aşı; kuşbaşı et veya kıyma, pirinç, salça ile börk, mıcırık ya da her ikisi kullanılarak hazırlanan bir yemektir. Yemeğin adındaki börk ve mıcırık, patlıcanın farklı bölümlerinden elde edilen güneşte kurutulmuş malzemeleri ifade eder.
Kurutmalık patlıcan hazırlanırken arta kalan parçaların değerlendirilmesine imkân veren bu yemek, Gaziantep mutfağında özellikle börk ve mıcırık kullanımıyla ayırt edilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Börk ve mıcırığın kaynağı
Börk, patlıcanın yeşil kısmıyla birlikte kesilen baş bölümünün güneşte kurutulmasıyla elde edilir. Mıcırık ise patlıcan oyulurken çıkarılan iç kısmın güneşte kurutulmasıyla hazırlanır.
Kurutmalık parçaların değerlendirilmesi
Yemek, kurutmalık olarak hazırlanan patlıcanlardan arta kalan bu parçaların değerlendirilmesine olanak sağlar. Gaziantep mutfağında önemli bir yeri olan yemek genellikle kış aylarında yapılır.
Yöreye özgü üretim karakteri
Gaziantep’e özgü börk ve mıcırığın kullanılması, yemeğe ayırt edici karakterini verir. Coğrafi sınıra özgü üretim metodu da ürün ile Gaziantep arasındaki ün bağının unsurlarındandır.
Nasıl hazırlanır?
Malzemelerin hazırlanması
4–6 kişilik tarifte 250 g kıyma, 150 g önceden ıslatılmış pirinç, 2 adet kuru soğan, 4–5 diş sarımsak, 250 g patlıcan börkü veya mıcırık, 40 g domates salçası, 20 g biber salçası, 20 ml sumak ekşisi ya da limon suyu, 2 adet kuru kırmızıbiber, 5–10 g kuru nane ve 5–10 g tuz kullanılır. Patlıcan börkü veya mıcırık, kaynayan tuzlu suda 3–5 dakika haşlanır ve soğuk suyla 4–5 defa yıkanır.
Etli harcın kavrulması
Kıyma; soğan, sarımsak, domates salçası, biber salçası, nane ve tuzla 10 dakika kavrulur. Kavrulan harca 2,5 su bardağı sıcak su eklenir.
Birleştirme ve pişirme
Doğranmış kırmızıbiber, börk veya mıcırık, pirinç ve en son sumak ekşisi tencereye ilave edilir. Yemek kaynamaya başladıktan sonra kısık ateşte 15 dakika pişirilir.
Ne zaman servis edilir?
Yemek suyunu çektiğinde servis edilir.
Hangi dönemde hazırlanır?
Gaziantep Börk Aşı / Gaziantep Mıcırık Aşı genellikle kış aylarında yapılır.
Gaziantep’le bağı nedir?
Ürünün coğrafi sınırı Gaziantep ilidir; coğrafi bağ, özellikle Gaziantep’e özgü börk ve mıcırık kullanımı ile yöreye özgü üretim metoduna dayanır. Gaziantep Börk Aşı / Gaziantep Mıcırık Aşı’nın tüm üretim aşamalarının belirlenen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmesi gerekir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı ve işaretleme
Gaziantep Börk Aşı / Gaziantep Mıcırık Aşı, 911 numarayla mahreç işareti olarak 4 Ekim 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde ürün ibaresi ile mahreç işareti amblemi yer alır; bunların ürün ya da ambalaj üzerinde kullanılamadığı durumlarda ise işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetimin kapsamı
Denetimler, Gaziantep’i Geliştirme Vakfının koordinasyonunda; vakıf, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve Gaziantep Üniversitesi Gastronomi Bölümünden uzmanların yer aldığı, en az dört kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler, ürünün yoğun olarak üretildiği ilkbahar aylarında düzenli olarak yılda bir kez; şikâyet veya gereklilik hâlinde ise her zaman yapılabilir.
Kontrol ölçütleri ve yetkiler
Denetimde malzemelerin uygunluğu, özellikle pişirme yöntemi ve kullanılan malzemeler bakımından üretim metoduna uygunluk ile ürün ibaresi ve mahreç işareti ambleminin doğru kullanımı kontrol edilir. Denetim mercii, denetimin yürütülmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.