Coğrafi işaretli ürün · Ankara
Ankara Tava, Ankara’da yetiştirilen koyun ve kuzu etinin pilavla sunulduğu yöresel bir et yemeğidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Ankara Tava nedir?
Ankara Tava, pilavla hazırlanan bir et yemeğidir. Yemekte Çubuk, Beypazarı, Kalecik, Polatlı ve Haymana ilçelerinde yetiştirilen koyun ve kuzuların ön kol ve kaburga etleri kullanılır.
Etin dinlendirilmesi, terbiye edilmemesi ve baharat eklenmeksizin yalnız tuzlanması yemeğin belirleyici hazırlama esaslarıdır. Hazırlanan yemek, pilavın üzerine yerleştirilen etle servis edilir.
Üretim nasıl yapılır?
Yöresel et seçimi
Ankara Tava için belirlenen et, Çubuk, Beypazarı, Kalecik, Polatlı ve Haymana ilçelerinde yetiştirilmiş koyun ve kuzuların ön kol ve kaburga kısımlarından elde edilir. Bu et seçimi, ürünün mahreç işareti kapsamındaki coğrafi gerekliliklerinden biridir.
Sade baharatlandırma
Etler kesimden sonra 4°C’de 2 ila 4 gün dinlendirilir; ardından terbiye edilmez. Ete %1,0–%1,5 oranında tuz eklenir ve başka baharat ilave edilmez.
Bakır tava ve taş fırın
Etler, 5 cm yüksekliğinde ve 50 cm çapındaki kalaylı bakır tavaya tek sıra hâlinde dizilir. Porsiyonu 200 gr olan toplam 1200 gr et, taş fırında meşe, gürgen ve kayın odunu ateşinde 200–250°C’de 6 saat pişirilir.
Et suyuyla hazırlanan pilav
Pilav için Türk Gıda Kodeksi Pirinç Tebliği’ne uygun 3 kg pirinç ayıklanır ve ayrı bir kalaylı bakır tavaya alınarak 250 gr tereyağı eklenir. Pilava, 1 ölçü pirince 2 ölçü et suyu oranını sağlayacak şekilde 6 kg önceden pişirilmiş et suyu ile %1,0–%1,5 oranında tuz eklenir. Pilav taş fırında meşe, gürgen ve kayın odunu ateşinde 25 dakika pişirilir.
Servis biçimi
Ankara Tava, gıda ile temas eden malzemelere ilişkin düzenlemeye uygun kalaylı bakır kapaklı tabakta servis edilir. Her porsiyonda 300 gr pilavın üzerine 200 gr et konulur.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Ürünün coğrafi bağı, Ankara ili sınırlarındaki Çubuk, Beypazarı, Kalecik, Polatlı ve Haymana ilçelerinde yetiştirilen koyun ve kuzuların ön kol ile kaburga etlerine dayanır. Sicilde bu ilçelerin kendine has florası nedeniyle koyun yetiştiriciliğiyle ün kazandığı belirtilir.
Etin hazırlanması ve pişirilmesi ile pilavın pişirilmesi dâhil bütün üretim aşamalarının Ankara coğrafi sınırı içinde gerçekleştirilmesi gerekir. Bu zorunluluk, üretim sürecindeki ustalık becerisinin ürünün coğrafi niteliğiyle ilişkilendirilmesine dayanır.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Ankara Tava, 5 Aralık 2017 tarihinde 234 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 12 Eylül 2014 tarihinden itibaren korunmaktadır. Coğrafi işaretin kullanım biçimi markalamadır.
Denetim, Ankara Ticaret Odasının koordinatörlüğünde Ankara İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ankara Üniversitesi Gıda Güvenliği Enstitüsü ve Ankara Ticaret Borsasından en az birer kişinin katılımıyla oluşturulan denetim komisyonunca yürütülür. Komisyon düzenli denetimi yılda bir kez yapar; ihtiyaç hâlinde veya şikâyet üzerine her zaman denetim gerçekleştirebilir. Üretimde kullanılan etlerin belirtilen ilçelerdeki kesimhanelerden belge karşılığında alınması gerekir; etin menşei tesellüm belgeleri üzerinden kontrol edilir.
Komisyon, üretici firmalara denetçi ekibi göndererek ürün tanımı, ayırt edici özellikler ve üretim metoduna uygun üretim yapılıp yapılmadığını kontrol eder. Denetim komisyonu, denetim sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da uzman gerçek ve tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Coğrafi işaretin haksız kullanımı hâlinde denetim komisyonu gerekli yasal takibatı başlatır ve hakların korunmasına yönelik hukuki süreçleri yürütür.