Coğrafi işaretli ürün · Afyonkarahisar
Afyonkarahisar’da dana incik mühürlenip soğan, karabiber ve defneyle uzun süre tencerede pişirilir. Yemeğin suyuna batırılan tescilli tırnak pidesinin arasına yerleştirilen et, közlenmiş domates ve biber eşliğinde sıcak sunulur.
UNESCO ilişkisiAfyonkarahisar gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Afyon Dana Tandır / Afyonkarahisar Dana Tandır nedir?
Afyon Dana Tandır / Afyonkarahisar Dana Tandır, kemiksiz dana incik ve ilikli kemikle hazırlanan, soğan, karabiber ve defne yaprağıyla uzun süre pişirilen yemektir. Serviste tescilli Afyonkarahisar Ak Pide / Afyonkarahisar Tırnak Pidesi kullanılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İncik ve uzun tencere pişirmesi
Coğrafi sınırdan temin edilen dana incik, mühürlendikten sonra soğan, karabiber ve defne yaprağıyla tencerede uzun süre pişirilir. Reçetede ilikli kemik de bulunur.
Tescilli pideyle sunum
Servisi, coğrafi işaret olarak 1265 sayı ile tescilli Afyonkarahisar Ak Pide / Afyonkarahisar Tırnak Pidesi ile yapılır. Pide yemeğin suyuna batırılır; et iki parça pidenin arasına yerleştirilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Dana incik ve reçete bileşenleri
Afyon Dana Tandır / Afyonkarahisar Dana Tandırın üretiminde kullanılan dana incik, coğrafi sınırda yetiştiriciliği yapılan hayvanlardan temin edilir.
- 1000 g kemiksiz dana incik
- 1 adet ilikli kemik
- 300 ml sıvı yağ
- 2 adet orta boy kuru soğan
- 5 g tuz
- 5 g tane karabiber
- 2 adet defne yaprağı
- 1000 ml su
- 5 adet Afyonkarahisar Ak Pide / Afyonkarahisar Tırnak Pidesi
- 1 adet orta boy domates
- 1 adet yeşil biber
Afyon Dana Tandır / Afyonkarahisar Dana Tandırın hazırlanması
İlk olarak dana incik, 5 eşit parçaya bölündükten sonra etin iç suyunu kaybetmemesi, lezzetini koruması, yumuşak bir kıvam alması ve besin değerini koruması adına mühürleme işlemi yapılır. Önceden kızdırılmış tava, ızgara vb. bir gerece konulan etler, 3–5 dakika boyunca çevrilerek mühürlenir. Mühürleme işlemi, etin içinin yumuşak ve açık pembe, dışının ise kahverengimsi bir görünüme sahip olmasıyla tamamlanır.
Mühürlenen etler pişirme tenceresine alınır.
Tencere ocağın üzerine konularak içine sıvı yağ, karabiber, tuz, soğan ve defne yaprağı eklenir ve 10 dakika kavrulur. Ardından tencereye içindeki malzemelerin yüzeyini kaplayacak miktarda sıcak su eklenir, kapağı kapatılır ve yaklaşık 360 dakika pişirilir. Pişirme işlemi tamamlandıktan sonra dana tandır servise hazırlanır. Üzerine dana tandır yerleştirilir ve kalan pide üstüne kapatılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Yöresel üretim bilgisi, bileşen seçimi ve mutfak geleneği ürünün Afyonkarahisar ili ile ün bağını oluşturur. Sicil, bütün üretim aşamalarının belirlenen coğrafi sınırda gerçekleştirilmesini zorunlu tutar.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Afyonkarahisar’da nişan, kına gecesi, düğün gibi özel günler için hazırlanan sofralarda yer alır. Yemeğin suyuna batırılmış tırnak pidesinin arasında, közlenmiş domates ve biberle sunulur.
Yemek sıcak olarak tüketilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Afyon Dana Tandır / Afyonkarahisar Dana Tandırın coğrafi sınırda uzun bir geçmişi vardır. Afyonkarahisar mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1736 tescil numaralı Afyon Dana Tandır / Afyonkarahisar Dana Tandır mahreç işareti olarak 7 Mayıs 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Afyon Dana Tandır / Afyonkarahisar Dana Tandır ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Afyon Dana Tandır / Afyonkarahisar Dana Tandır ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Servisi, coğrafi işaret olarak 1265 sayı ile tescilli Afyonkarahisar Ak Pide / Afyonkarahisar Tırnak Pidesi, közlenmiş domates ve biberle birlikte yapılır.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Afyonkarahisar Belediyesinin koordinatörlüğünde, Afyonkarahisar Belediyesi, Afyonkarahisar İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası, Afyon Kocatepe Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü ile Afyonkarahisar Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden konuda uzman birer kişinin katılımı ile oluşan en az 5 kişilik denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler, düzenli olarak yılda en az bir kere yapılır.
Ayrıca şikâyet üzerine ve gerekli görülen hallerde her zaman yapılır. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler, denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim mercii, aşağıdaki kriterlere bağlı olarak denetim faaliyetlerini gerçekleştirir. − Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu − Ürünün hazırlanması ve pişirilmesi aşamalarını kapsayan üretim metoduna uygunluk − Afyon Dana Tandır / Afyonkarahisar Dana Tandır ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Afyonkarahisar gastronomi kültürü: Afyon Dana Tandırda incik eti uzun süre kapalı tencerede pişirilir ve et suyuyla ıslatılmış pideyle sunulur. Sicilde nişan, kına gecesi ve düğün sofralarındaki yeri anlatılır. Ürün, şehrin et yemekleri ve davet geleneğiyle ilişkilidir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
