Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’te üretilen, Antep Fıstığı içeren yeşil-açık sarı renkli geleneksel bir kabak reçelidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Haylan Kabağı Reçeli nedir?
Gaziantep Haylan Kabağı Reçeli; haylan kabağı, beyaz şeker, limon ve 27 sayı ile coğrafi işaret tescilli Antep Fıstığı kullanılarak Gaziantep ilinde üretilen bir reçeldir. Ürün, yeşil-açık sarı rengiyle tanımlanır.
Reçelde kullanılacak haylan kabağının ortasındaki çekirdekli bölüm çıkarılır. Kabağın dıştaki sert kısmı rendelenerek ya da dilimlenerek hazırlanır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Haylan kabağının botanik ve fiziksel yapısı
Haylan kabağının tür adı Lagenaria siceraria L. olarak kayıtlıdır; bitki monoik çiçek yapısına ve büyük beyaz çiçeklere sahiptir. Kabağın iç kısmı yumuşak ve çekirdeklidir; reçel yapımında yalnız dıştaki sert bölüm rendelenir veya dilimlenir.
Renk ve fıstıklı bileşim
Reçelin bileşiminde haylan kabağı, beyaz şeker, limon ve 27 sayı ile coğrafi işaret tescilli Antep Fıstığı bulunur. Hazır ürün yeşil-açık sarı renktedir.
Meyve ve kuru madde ölçütleri
Reçeldeki meyve oranı en az %45 olmalıdır. Refraktometre ile tayin edilen çözünebilir kuru madde miktarı en az %68 olarak belirlenmiştir.
Üretim süreci nasıl ilerler?
Üretim ölçüsü ve bileşenler
1 kg haylan kabağından, kabakların büyüklüğü, soyulma kalınlığı ve çekirdek yatağının genişliğine bağlı olarak ortalama 1 kg reçel elde edilir. Bu üretim ölçüsünde 1 kg haylan kabağı, 1 kg beyaz şeker, 1 adet limon (3-5 damla), 30-40 g Antep Fıstığı içi ve 400-500 ml su kullanılır.
Antep Fıstığı içinin hazırlanması
Antep Fıstığı içi kaynatılır ve yumuşayan kırmızı zar kabuğu soyulur. Soyulan Antep Fıstığı içi, reçelde küflenme oluşmaması için iyice kurutulur.
Kabağın ayıklanması ve biçimlendirilmesi
Haylan kabağı yıkanır; yeşil dış kabuğu çok ince soyulduktan sonra iri dişli rendeyle rendelenir ya da soyacakla ince ince dilimlenir. Rendelenecek veya dilimlenecek bölüm dıştaki sert kısımdır; ortadaki yumuşak ve çekirdekli kısım ayrılır.
Kaynatma ve şekerleme
Rendelenmiş veya dilimlenmiş haylan kabağının suyu elde sıkılır, üzerine kaynar su eklenir ve kabak çok yumuşatılmadan orta ateşte yaklaşık 5-6 dk kaynatılır. Ardından 1 kg şeker eklenerek kaynatmaya devam edilir.
Limon ve fıstıkla tamamlama
Kabak şeffaf ve parlak bir renk alınca limon sıkılır, birkaç dakika daha kaynatılır ve ocaktan alınır. Kabukları soyulmuş Antep Fıstığı içi reçele eklenip karıştırılır; reçel daha sonra soğumaya bırakılır.
Kavanozlama
Gaziantep Haylan Kabağı Reçeli soğuduktan sonra kavanozlara doldurulur.
Raf ömrü ve saklama
Reçelin raf ömrü 2 yıldır. Kavanozlara doldurulan reçel serin bir yerde saklanır.
Gaziantep’le bağı nedir?
Ürünün coğrafi sınırı Gaziantep ilidir ve tüm üretim aşamaları bu coğrafi sınır içinde gerçekleştirilir. Gaziantep Haylan Kabağı Reçeli coğrafi sınırda uzun bir geçmişe sahiptir ve Gaziantep mutfak kültüründe önemli bir yer tutar. Ürünün coğrafi sınırla ün bağı bu üretim ve mutfak kültürü ilişkisine dayanır.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı
Gaziantep Haylan Kabağı Reçeli, 1589 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak 13 Mayıs 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Ürün, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 1 Aralık 2021 tarihinden itibaren korunmaktadır.
İşaretleme kuralları
Gaziantep Haylan Kabağı Reçeli ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. İbarenin ve amblemin ürün ya da ambalaj üzerinde kullanılamadığı durumlarda, işletmede kolayca görülecek biçimde bulundurulmaları gerekir.
Denetim mercii ve sıklığı
Denetimler, Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin koordinatörlüğünde; Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden ürün konusunda uzman birer kişinin katılımıyla oluşan en az 3 kişilik denetim mercii tarafından yapılır. Düzenli denetimler yılda en az bir kez gerçekleştirilir; şikâyet üzerine veya gerekli görülen hâllerde denetim her zaman yapılabilir.
Denetim ölçütleri ve yetkiler
Denetimde üretimde kullanılan bileşenlerin, üretim metodunun ve Gaziantep Haylan Kabağı Reçeli ibaresi ile mahreç işareti amblemi kullanımının uygunluğu kontrol edilir. Tespit edilen uygunsuzluklar ve alınması gereken tedbirler denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim mercii, denetimin yürütülmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.