Coğrafi işaretli ürün · Antalya
Antalya’da yetişen yerli A-41 bergamotunun rulo kabuklarıyla hazırlanan, 67–69 Briks reçel.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Antalya Bergamot Kabuğu Reçeli nedir?
Antalya Bergamot Kabuğu Reçeli, Antalya’da yetiştirilen yerli A-41 bergamot çeşidinin kabuklarıyla yapılan bir reçeldir. Üretimde kabuklar rulo biçiminde pamuk ipe dizilir; acılığı önce kaynatma, ardından soğuk suda bekletme yoluyla giderilir.
Ürünün suda çözünür kuru madde miktarı 67–69 Brikstir. Bu değer, reçelin kayıtlı ürün niteliğini oluşturan ölçülebilir özelliklerden biridir.
Hangi özellikleriyle ayrılır?
Antalya’da yetişen yerli A-41 çeşidi
Reçelin üretiminde Antalya ilinde yetiştirilen yerli A-41 bergamot çeşidi kullanılır. Bu çeşidin hasat dönemi ocak–şubat arasındadır; sicilde meyve eti sarı ve sulu, meyvesi az çekirdekli olarak tanımlanır.
Pamuk ipte rulo kabuklar
Kabukların rulo hâline getirilip pamuk ipe dizilmesi, reçelin biçimini belirleyen hazırlama yöntemidir. İpe dizili kabuklar önce suda kaynatılır, ardından soğuk suda bekletilerek acılığı giderilir.
Briks değeri
Reçelin suda çözünür kuru madde miktarı 67–69 Briks aralığındadır. Pişirme sırasında kıvam refraktometreyle takip edilir ve bu aralığa ulaşıldığında kaynatma sonlandırılır.
Nasıl hazırlanır?
Sicilde verilen üretim ölçüsü; 1 kg bergamot kabuğu, 1 kg şeker, 0,5 l su ve 1 adet limonun suyu veya 1 g limon tuzudur. Bu ölçüler, üretim metodunda yer alan tarif ölçeğini ifade eder.
Kabukların hazırlanması
Bergamotların sarı renkteki flavedo kısımları rendelenir. Kabuklar meyvenin büyüklüğüne göre 6–8 parçaya dilimlenir ve meyve etinden ayrılır.
Dilimlenen kabukların iç tarafındaki beyaz kısım, yani albedo, hafifçe bıçakla sıyrılır. Kabuklar daha sonra rulo hâline getirilerek pamuk ipe dizilir.
Acılığın giderilmesi
İpe dizilen kabuklar acılığını gidermek üzere su içinde kaynatılır. Kaynatma süresi, kabukların üzerlerine bastırıldığında dağılmayacak biçimde ayarlanır.
Bergamot kabuğu dizileri soğuk suyla yıkanarak soğutulur. Suyu günde 3–4 kez değiştirilerek, acılığı gidene kadar meyvenin olgunluk durumuna bağlı biçimde oda sıcaklığında 3 ila 4 gün suda bekletilir ve süzülür.
Şurup içinde pişirme
Su ve şeker bir kazanda kaynatılır; şurup kaynamaya başlayınca bergamot kabuğu dizileri eklenir. Kaynatma işlemine ara sıra karıştırılarak devam edilir.
Reçelin kıvamı refraktometre ile ölçülür; suda çözünür kuru madde miktarı 60 Briks olduğunda limon tuzu ya da limon suyu ilave edilerek kaynatmaya devam edilir. Miktar 67–69 Brikse ulaştığında kaynatma sonlandırılır.
Piyasaya nasıl hazırlanır ve arz edilir?
Sıcak dolum ve satışa hazırlama
Kaynatma bittikten sonra bergamot kabuğu dizilerinin ipleri kesilir ve kavanozlara sıcak dolum yapılır. Kavanozların kapakları kapatılıp ters çevrilir.
Kavanozlar soğuduktan sonra kapakları yukarı gelecek şekilde depoya alınır ve ardından satışa sunulur.
Hasat ve muhafaza zamanı nedir?
Hasat dönemi
Reçelin üretiminde kullanılan yerli A-41 bergamot çeşidinin hasat dönemi ocak–şubat ayları arasındadır.
Saklama koşulları
Reçel, güneş ışığından korunarak serin ve kuru yerde muhafaza edilmelidir. Kavanoz açılmadığı sürece raf ömrü 2 yıldır.
Antalya ile bağı nedir?
Ürünün coğrafi sınırı Antalya ilidir. Reçelin üretiminde Antalya’da yetiştirilen yerli A-41 bergamotu kullanılır ve üretim aşamalarının tamamı coğrafi sınır içinde gerçekleştirilir.
Antalya’da yüzyıldan fazla geçmişe sahip olduğu belirtilen reçelin üretimi ustalık becerisi gerektirir. Bu süreklilik ve üretim becerisi, ürün ile Antalya arasındaki ün bağının temelini oluşturur.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil ve işaretleme
Antalya Bergamot Kabuğu Reçeli, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 7 Aralık 2018 tarihinden itibaren korunmak üzere 26 Mayıs 2021’de 771 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir.
Antalya Bergamot Kabuğu Reçeli ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Bunun mümkün olmadığı hâllerde ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim yapısı
Denetimler, Antalya Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde; Antalya Ticaret ve Sanayi Odası, Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Batı Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Gıda Mühendisleri Odası Antalya Şubesinde görevli ürün uzmanı en az 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler yılda bir kez düzenli olarak, gerekli görüldüğünde veya şikâyet hâlinde ise her zaman yapılabilir.
Denetimde bergamot çeşidi ve diğer malzemelerin uygunluğu, üretim metodu, kabukların hazırlanması ve rulo şekli, Briks değeri ile ürün ibaresi ve ambleminin kullanımı kontrol edilir.
Denetim mercii, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.