Antalya
Coğrafi işaretli ürünler

Antalya

Antalya, Türkiye’nin güneybatısında, Akdeniz kıyısındaki ovalardan Torosların yüksek dağ ve yaylalarına uzanır.

21 tescilli ürün · 21 ürün ayrıntısı yayında

Antalya hakkında

Türkiye’nin güneybatısında yer alan Antalya’nın güney sınırını Akdeniz, kuzeydeki doğal eşiğini ise kıyıya büyük ölçüde paralel uzanan Toroslar oluşturur. Dağların kıyıya yaklaştığı kesimlerde yamaçlar ve kayalık kıyılar belirginleşirken, geriye çekildiği alanlarda Antalya, Finike, Demre ve Alanya gibi tarımsal üretimin yoğunlaştığı ovalar açılır. Kireçtaşlarının geniş yer kapladığı dağlık kuşak; mağara, düden ve kaynaklarla çeşitlenen karstik bir coğrafya meydana getirir. [1] [2] [3]

Kıyıda kışları ılık ve yağışlı, yazları sıcak ve kurak Akdeniz iklimi hâkimdir; yükseltinin arttığı iç kesimlerde sıcaklık ve mevsim koşulları belirgin biçimde değişir. Kıyı ovaları ile Toros yaylalarının kısa mesafelerde birbirini izlemesi, tarım ve hayvancılığın yanında mevsimlik yayla hareketlerini de biçimlendirmiştir. Yörük kültürünün üretim, beslenme ve el sanatı birikimi; kıyıdaki sebze ve meyve yetiştiriciliğiyle iç kesimlerdeki tahıl ve hayvancılık geleneklerinin aynı yöresel kültür içinde buluşmasına katkı sağlar. [1] [2] [3]

Antalya yöresindeki insan yerleşiminin geçmişi Karain Mağarası’ndaki buluntularla tarih öncesi dönemlere uzanır. Antik çağda ilin batısı Likya, doğu ve orta kesimleri Pamfilya coğrafyası içinde değerlendirilmiş; kent, Bergama Kralı II. Attalos’un kurduğu Attaleia’dan bugünkü adını almıştır. Roma ve Bizans dönemlerinin ardından Selçuklu yönetimine giren bölge, daha sonra Teke yöresinin siyasal ve kültürel merkezlerinden biri olmuş; Osmanlı döneminde Teke Sancağı’nın merkezi olarak gelişimini sürdürmüştür. [1] [2] [3]

Antalya’nın coğrafi işaretli ürünleri

Antalya’nın coğrafi işaretli ürünleri, kıyı çevresinin tarımsal üretimiyle yerel yemek kültürünü birlikte yansıtır. Antalya Piyazı, yörede ana yemek olarak tüketilmesi ve kendine özgü sunumuyla tanınır. Bu kullanım biçimi, ürünü Antalya’daki sofra geleneğinin belirgin örneklerinden biri yapar.

Manavgat Altın Susamının tarihsel çevresinde, on beşinci yüzyıl tımar defterlerinde kayıtlı tahinhaneler bulunur. Bu kayıtlar, ilçede yetiştiricilikle işleme faaliyetlerinin geçmişte de ilişki kurduğunu gösterir. Piyaz geleneği ve susam yetiştiriciliği, ilin ürün kimliğinde mutfak ustalığıyla tarımsal üretimin farklı bağlarını anlatır.