Antalya Turunç Kabuğu Reçeli

Coğrafi işaretli ürün · Antalya

Antalya’da turunç kabuklarının rulo biçiminde hazırlanıp acılığının azaltılmasıyla üretilen bir turunçgil reçelidir. Kabukların karakteristik tadı ve şerbet içindeki bütünlüklü görünümü, hazırlama ve pişirme aşamalarıyla birlikte korunur.

TÜRKPATENT Mahreç İşareti resmî amblemi
Tescil No / Tarihi772 – 26.05.2021
Coğrafi İşaret TürüMahreç İşareti
Coğrafi SınırAntalya İli
Ürün sınıfıReçel Ayırt edicilikRulo Kabuklar Ve Turunç Acılığı HazırlamaAcılığı Azaltma Ve Şerbetleme Hasat dönemiKasım–Nisan

Antalya Turunç Kabuğu Reçeli nedir?

Antalya Turunç Kabuğu Reçeli, Antalya’da yetişen yerli turunçların kabuklarından üretilen bir reçeldir. Kabuklar rulo halinde pamuk ipe dizilir; haşlama ve suda bekletmeyle acılığı azaltıldıktan sonra şerbette pişirilir. Turunç meyvesine özgü acılığın bir miktar kalması, sicilde aroma bakımından istenen bir özellik olarak belirtilir.

Ayırt edici özellikleri nelerdir?

1

Sicilde tanımlanan özellikler ve ölçüler

Antalya Turunç Kabuğu Reçelinin suda çözünür kuru madde miktarı 67–69 Brikstir.

2

Hammadde ve bileşim

Antalya Turunç Kabuğu Reçelinin üretiminde, Antalya’da yetiştirilen yerli turunç çeşidi kullanılır.

3

Turunç acılığı ve aroma

Reçelde turunç meyvesine özgü tipik acılık hissedilir.

Antalya Turunç Kabuğu Reçelinde, turunç meyvesine özgü tipik acılığın bir miktar kalması, aroma açısından istenen bir durumdur.

4

Rulo biçimindeki kabuklar

Turunç kabukları pamuk iplere dizilerek rulo şekli verilir.

Nasıl üretilir?

1

Malzemeler ve ölçüler

Sicildeki tarifte 1 kg turunç kabuğu, 1 kg şeker ve 0,5 l su kullanılır. Asit bileşeni, 1 adet limonun suyu veya 1 g limon tuzudur.

2

Kabukların hazırlanması ve rulo biçimi

Turunçlar yıkanır; kabukları çok derine inilmeden rendelenir. Baş ve dip kısımları ayrılır. Kabuklar 8–10 parçaya dilimlenerek soyulur; içteki lifler, içindeki su akıtılmadan alınır.

Kabuklar sıkıca rulo halinde sarılıp pamuk ipe dizilir. Pişerken biçimlerinin bozulmaması için kabuklar arasında boşluk bırakılmaz ve iplerin uçları sıkıca bağlanır.

3

Haşlama ve acılığın giderilmesi

İpe dizilen kabuklar, hasat mevsimine ve meyvenin sertliğine göre 10–30 dakika suda haşlanır. Suları süzülür ve soğuk suyla soğutulur. Ardından oda sıcaklığında 2–4 gün bekletilir; 15–20 °C sıcaklıktaki su günde 2–3 kez değiştirilir.

Haşlama sayısı, sıcaklığı ve bekletme süresi, mevsim ve meyvenin sertliğine göre değişebilir. Sicilde, acılığın giderilmesine yardımcı olmak üzere haşlama suyuna tuz veya sodyum karbonat eklenebileceği belirtilir. Turunç acılığının bir miktar kalması, aroma açısından istenir.

4

Şerbetle pişirme ve dolum

Şeker ve su kaynatılır; şurup kaynamaya başlayınca kabuk dizileri eklenir. Kabukların parçalanmamasına dikkat edilerek kısık ateşte, ara sıra karıştırılarak pişirilir. Refraktometreyle suda çözünür kuru madde miktarı ölçülür; 67–69 Briks değerine ulaşana kadar kaynatılır.

Şekerin kristalleşmesini önlemek için limon suyu veya limon tuzu eklenir. Sicil, pişirmeyi 85 °C’de yaklaşık 30 dakika olarak belirtir. İstenen kıvamda kabukların ipleri çıkarılır; reçel kuru kavanozlara doldurulur ve üstü şurupla tamamlanarak kapatılır. Kavanozlara su girmemesi ve kapakların nemli olmaması gerekir.

Yetişme ve hasat dönemi

Yerli turunç çeşidi Antalya’da yetiştirilir ve kasım–nisan aylarında hasat edilir. Sicilde koyu turuncu, pürüzlü kabuklu; ortalama 140–170 g ağırlığında ve yüksek pH ile kirece toleranslı olarak tanımlanır.

Muhafaza koşulları

Güneş ışığından korunarak serin ve kuru yerde muhafaza edilmelidir. Kavanoz açılmadığı sürece raf ömrü 2 yıldır.

Yöresiyle bağı nedir?

Ürünün Antalya ile bağı, yüzyıldan uzun geçmişine ve kabukların hazırlanmasında gereken ustalığa dayanır. Sicil, üretim aşamalarının tamamının belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilmesini şart koşar.

Kökeni ve üretim geleneği

Antalya’da yüzyıldan fazla geçmişe sahip olan ve yerli turistlerin olduğu kadar yabancı turistlerin de ilgisini çeken Antalya Turunç Kabuğu Reçelinin üretimi, ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeple üretim aşamalarının tamamı, coğrafi sınırda gerçekleştirilir.

Tescil ve denetim bilgileri

Tescil kapsamı ve işaret kullanımı

772 tescil numaralı Antalya Turunç Kabuğu Reçeli mahreç işareti olarak 26 Mayıs 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Başvuru 7 Aralık 2018 tarihinde yapılmıştır. Antalya Turunç Kabuğu Reçeli ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Antalya Turunç Kabuğu Reçeli ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.

Sicildeki denetim düzeni

Denetimler; Antalya Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde; Antalya Ticaret ve Sanayi Odası, Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Batı Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü ile Gıda Mühendisleri Odası Antalya Şubesinden ürün konusunda uzman en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler yılda bir kez düzenli olarak, gerekli görüldüğünde veya şikâyet halinde her zaman yapılır. Denetim kriterlerine aşağıda yer verilmektedir.

Üretimde kullanılan turunç çeşidinin ve diğer malzemelerin uygunluğu. Üretim metodunun uygunluğu. Turunç kabuklarının hazırlanmasının ve reçelin Briks değerinin uygunluğu. Antalya Turunç Kabuğu Reçeli ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.

Kaynaklar

TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Sicil Belgesi↗ Son doğrulama: 2026-10-17