Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’e özgü maş fasulyeli çorba, tarhunlu yağlı üst karışımıyla ayırt edilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbası nedir?
Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbası; maş fasulyesi, pirinç ve/veya bulgur ya da dövme buğday, kuru soğan, kırmızı biber, tarhun yaprağı, yağ, kırmızı pul biber, su ve tuzla hazırlanan bir çorbadır. Ürün, adını ana bileşeni olan maş fasulyesinden alır; bu fasulyenin bilimsel adı Vigna radiata L. olarak verilir.
Çorbayı farklılaştıran bileşenler ve üretim yöntemi, Gaziantep’e özgü bir hazırlama biçimi oluşturur ve üretim ustalık becerisi gerektirir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Maş fasulyesine dayanan ad
Çorbanın adı, ana bileşeni olan maş fasulyesine dayanır. Maş fasulyesi; hububat, soğan, kırmızı biber, tarhun yaprağı ve kırmızı pul biberle birlikte çorbanın temel bileşimini kurar.
Seçimli hububat bileşimi
Tarifte pirincin yanı sıra bulgur ya da dövme buğday seçenekleri yer alır. Bu hububat seçeneği, biber, soğan, isteğe bağlı salça ve tuzla kaynayan fasulye karışımına eklenir.
Tarhunlu yağlı üst karışım
Ayrı tavada ısıtılan yağa kırmızı pul biber ve tarhun yaprakları eklenerek kavrulur. Kızdırılmış bu karışım çorbanın üzerinde gezdirilir.
Ustalık gerektiren haşlama
Maş fasulyelerinin kabukları ayrılıncaya kadar haşlanması, üretimin ustalık becerisi gerektiren aşamasıdır. Haşlama sırasında oluşabilecek köpük ve fasulye kabukları alınır.
Hazırlama süreci nasıl ilerler?
Bileşenlerin hazırlanması
Sicildeki ortalama bileşen listesinde 400 g maş fasulyesi, 100 g pirinç ve/veya bulgur ya da dövme buğday, 150 ml ayçiçek yağı ve/veya zeytinyağı ile 1 litre su bulunur. Listede ayrıca isteğe bağlı 80 g tereyağı ve/veya sadeyağ, 3 adet kuru soğan, 3 adet taze ve/veya kurutulmuş kırmızı biber, 3 g Artemisia dracunculus yaprağı, 20 g kırmızı pul biber, isteğe bağlı 75 g biber salçası ve 5 g tuz yer alır.
Maş fasulyesinin haşlanması
Maş fasulyeleri uygun büyüklükte bir tencereye alınır ve üzerlerini 4–5 cm aşacak şekilde su eklenir. Fasulyeler kabukları ayrılıncaya kadar haşlanır; bu sırada oluşabilecek köpük ve fasulye kabukları alınır.
Sebze ve hububatların pişirilmesi
Soğanlar genellikle halka biçiminde, biberler iri parçalar hâlinde doğranır; kuru biber kullanılacaksa elle ufalanır. Kaynamakta olan fasulyeye biber, soğan, isteğe bağlı salça, pirinç ve/veya bulgur ya da dövme buğday ile tuz eklenir ve çorba kısık ateşte yaklaşık 40 dakika pişirilir. Soğanların pişmesi, çorbanın hazır olduğunu gösterir.
Tarhunlu yağın eklenmesi ve dinlendirme
Ayrı bir tavada ısıtılan yağda kırmızı pul biber ve tarhun yaprakları kavrulur; kızdırılmış karışım çorbanın üzerinde gezdirilir. Çorba daha sonra yaklaşık 15 dakika dinlendirilir.
Nasıl servis edilir?
Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbasının sıcak servis edilmesi ve sıcak tüketilmesi tavsiye edilir.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Ürünün coğrafi sınırı Gaziantep ilidir; ürünün bilinirliliği ve ünü bu coğrafi sınırla ilişkilidir. Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbasının tüm üretim aşamalarının Gaziantep ili sınırları içinde gerçekleştirilmesi gerekir.
Coğrafi bağ, Gaziantep’e özgü üretim yöntemiyle kurulur; özellikle fasulyelerin haşlanması aşaması ustalık becerisi gerektirir.
Gaziantep mutfak kültüründeki yeri
Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbası, Gaziantep mutfak kültürünün önemli yemeklerinden biridir. Gaziantep yöresinde sıklıkla tercih edilen çorba çeşitleri arasında yer alır ve uzun süredir bölge halkı tarafından tüketilir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil ve işaret kullanımı
Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbası, mahreç işareti olarak 7 Mart 2022 tarihinde 1041 numarayla tescil edilmiştir; koruma 21 Ekim 2021 tarihinden itibaren başlar. Tescil ettiren kuruluş Gaziantep’i Geliştirme Vakfıdır. Ürünün servis edildiği gıda işletmelerinde “Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbası” ibaresi ve mahreç işareti amblemi kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim yapısı ve kapsamı
Denetimler, Gaziantep’i Geliştirme Vakfının koordinatörlüğünde; Vakıf, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odası Birliği, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Gaziantep Üniversitesinin katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yürütülür. Denetim düzenli olarak yılda en az bir kez yapılır; şikâyet üzerine veya gerekli görülen hâllerde ayrıca denetim gerçekleştirilebilir. Denetim mercii, coğrafi işaretin kullanım biçimini, bileşen listesini ve üretim metoduna uygunluğu denetler; tespit edilen uygunsuzluklar ile gerekli tedbirler ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetimler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanır ve raporlar her yıl Gaziantep’i Geliştirme Vakfı tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim mercii, denetimin yürütülmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.