Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’in kurutulmuş sebzesi, açık rengi ve pişince yumuşayan dokusuyla ayrılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Antep Kuruluk Patlıcanı (Gaziantep Kuru Patlıcanı) nedir?
Antep Kuruluk Patlıcanı (Gaziantep Kuru Patlıcanı), kurutulmuş patlıcandan oluşan ve dolması yapılarak tüketilen bir üründür. Ürün, menşe adı olarak tescillidir.
Açık renkli görünümü, ince et kalınlığı ve piştikten sonra yumuşak hâl alması ürünün temel karakterini oluşturur. Kabuk rengi ve sertlik derecesi, ürünü diğer illerde üretilen kuru patlıcanlardan ayırır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Açık renk ve ince et kalınlığı
Gaziantep Kuru Patlıcanı açık renkli ve ince et kalınlığına sahip bir ürün olarak karakterize edilir. Ürün karakterine uyan kuru patlıcanlarda et kalınlığı 1 mm ile 3 mm arasında değişir.
Renk ve sertlik ölçütleri
Renk bakımından L değeri 20–33, a değeri 0,70–3,50 ve b değeri -1,70 ile 4 arasında olan kuru patlıcanlar ürün karakterine uyar. Sertlik değeri 17–33 gr/cm2 aralığındadır.
Pişirme sonrası yumuşaklık
Gaziantep’te kurutulan patlıcanların daha uzun sürede kuruması, ürünün daha yumuşak bir yapı kazanmasıyla ilişkilendirilir. Renk, tat ve pişirme sonrasındaki yumuşaklık ürünün ayırt edici nitelikleri arasındadır.
Üretim nasıl yapılır?
Yıkama ve oyma
Hasat edilen patlıcanlar yıkanır, ikiye kesilir ve içleri oyulur. İçi çıkarılarak hazırlanan patlıcanlar 50’şerli olarak ipe dizilir.
Kurutma alanının hazırlanması
Kurutma alanında sırıklar dikilir ve aralarına ipler gerilir. Patlıcan dizileri, genellikle 5’li ve 10’lu sıralar hâlinde hazırlanan askılara asılır.
Gölge ve rüzgârda kurutma
Kurutma için yüksek ve rüzgâr alan yerler seçilir; rüzgârlı hava ile gölge iyi kurutma için gereklidir ve nemli hava istenmez. Patlıcanların doğrudan güneşle teması ürünün yanmasına ve kuruduktan sonra siyah benekler oluşmasına neden olur. Rüzgârlı havalarda kuruma 3–4 gün içinde tamamlanır. Yağışlı havalarda kuruma süresi 1 haftaya kadar uzayabilir.
Hasat dönemi
Kurutmalık olarak değerlendirilecek patlıcanlar Ağustos–Eylül ayları arasında hasat edilir.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
İklim koşullarının etkisi
Coğrafi sınır, Gaziantep ili Oğuzeli, Nizip, Karkamış ve Araban ilçelerini kapsar; bu ilçeler birbirine yakın iklimsel özellikler gösterir. Kurutmalık patlıcan üretilen illerle karşılaştırıldığında, bu ilçelerdeki daha düşük sıcaklık değerleri kurumanın daha uzun sürmesi ve ürünün daha yumuşak bir yapı kazanmasıyla ilişkilendirilir.
Sınır içindeki üretimin doğrulanması
Coğrafi sınırda gerçekleştirilen üretim, müstahsil makbuzu, tesellüm belgesi, irsaliyeli fatura veya sevk irsaliyesi üzerinden kontrol edilir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil bilgileri
Ürün, 376 numarayla 14 Ağustos 2018 tarihinde tescil edilmiştir; tescil ettiren Gaziantep Ticaret Borsasıdır. Coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 24 Nisan 2017 tarihinden itibaren korunmaktadır.
Denetim yapısı ve ürün kontrolleri
Denetim mercii, Gaziantep Ticaret Borsasının koordinatörlüğünde Gaziantep Ticaret Borsası, Gaziantep Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü, Şehitkâmil Ziraat Odası veya Gaziantep Büyükşehir Belediyesinden konuda uzman en az üç kişiden oluşur. Denetimde et kalınlığı kumpasla ölçülür; ürünün siyahımsı mor ve açık renkli görünümü görsel olarak değerlendirilir, şüphe durumunda renk analizi yapılır. Et kalınlığının 1–3 mm olması gerekir. Renk analizinde L değerinin 20–33, a değerinin 0,70–3,50 ve b değerinin -1,70 ile 4 arasında olması gerekir. Sertlik konusunda şüphe duyulursa numune, kaynatılmış suda 5 dakika bekletildikten sonra tendorometre ile ölçülür ve değer 17–33 gr/cm2 olmalıdır.
İşaretleme ve denetim sıklığı
Coğrafi işaret, ürün markasının kullanıldığı yerlerde markayla birlikte ürünün üzerinde yer alabilir; ürün ibaresi ile menşe adı ambleminin kullanımı denetlenir. Denetim mercii yılda en az bir kez düzenli denetim yapar; şikâyet üzerine veya gerekli görülen durumlarda ayrıca denetim gerçekleştirebilir ve denetimlerde tutanak tutulur. Denetim raporları tescil ettiren tarafından düzenli olarak Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilir; denetim mercii denetim sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ve uzmanlardan yararlanabilir ya da hizmet satın alabilir, tescil ettiren ise hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.