Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’in Oğuzeli ilçesinde yetişen coğrafi işaretli narların suyu kaynatılarak yoğunlaştırılır. Tatlandırıcı ve katkı maddesi eklenmeden hazırlanan ürün, dinlendirme ve süzmenin ardından ışık almayan ortamda muhafaza edilir.
UNESCO ilişkisiGaziantep gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Oğuzeli Nar Ekşisi nedir?
Oğuzeli Nar Ekşisi; 448 sayıyla coğrafi işaret olarak tescilli Antep Oğuzeli Narı / Gaziantep Oğuzeli Narı kullanılarak, içine tatlandırıcı ve katkı maddesi konulmadan üretilen nar ekşisidir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Narın kaynağı ve bileşen kapsamı
Üretim yalnızca 448 sayıyla coğrafi işaretli Antep Oğuzeli Narı / Gaziantep Oğuzeli Narı kullanılarak yapılır; tatlandırıcı ve katkı maddesi eklenmez.
Bileşim ve analiz yöntemleri
Nar ekşisinin çözünen kuru madde, sitrik asit cinsinden asitlik, pH, HMF ve sakkaroz özellikleri sicil tablosunda analiz yöntemleriyle gösterilir.
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 5 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Miktar / Metot |
|---|---|
| Suda çözünür kuru madde % (m/m) | % 69,8 / TS4590 |
| Titrasyon asitliği (sitrik asit cinsinden) % (m/m) | % 7,17 / TS1125 ISO750 |
| pH | 3,4 / TS1728 ISO1842 |
| Hidroksimetil furfural (HMF) (mg/kg) | 4522,57 / TS13356 |
| Sakkaroz | Bulunmaz / Lane Eynon |
Nasıl hazırlanır?
Hasat, yıkama ve taneleme
1.Nar Hasadı Antep Oğuzeli Narı / Gaziantep Oğuzeli Narı sulu bir nar olduğu için ekim ayında yağmurdan sonra hasat edilir. Meyve sineklerini çok çekmesi ve sulu yapısıyla bozulmaya yatkın olması sebebiyle hasat edilir edilmez hızlı bir şekilde işleme alınması gerekir. Bu nedenle narlar, hava geçirgen sandıklara konularak kısa sürede işleme alınır. 2.Temizleme Temizleme iki aşamalı yıkamadan oluşur.
Narlar su dolu küvete konur ve taneleme makinesi hareketli helezonu içinde püskürtmeli yıkama sisteminden geçirilir. Yıkama suyu, klorsuz ve oda sıcaklığında olmalıdır. 3.Narın tanelenmesi ve ezilmesi Presleme işlemi için nar önce tanelenmelidir. Geleneksel metotta taneleme; bıçak ile ikiye ayrılan narın kabuğuna tahta kaşıkla vurularak tanelerin bir kaba dökülmesi yoluyla yapılır.
Modern yöntemde narlar helezonla taneleme makinesine alınır; makine bıçaklarıyla 3–4 parçaya ayrılır. Taneler titreşimle ayrılarak presin helezonuna dökülür. Sicil bu yöntemi, taneleme süresini kısaltması ve su verimini artırması bakımından geleneksel yöntemden ayırır.
Nar tanelerinin preslenmesi ve süzülmesi
4.Nar suyunun kaynatılması Nar taneleri preslenerek süzülür.
Kaynatma, dinlendirme ve son süzme
Nar suyunda bozulma çabuk olduğundan, vakit kaybetmeden basınçlı ve karıştırıcılı konsantre kazanında 3–3.5 saat kaynatılır 5.Dinlendirme ve süzme Nar ekşisi dinlenme tankında, 6–8 saat soğutulur. Konsantre kazanında nar suyu buharlaştırılarak yoğunlaştırıldığından, içinde tortular oluşur. Tortuların ürünün kalitesini olumsuz etkilememesi için, nar ekşisi çelik süzeklerde süzülerek dolum tankına aktarılır.
Nasıl muhafaza edilir?
İşleme alınmayan narlar ise soğuk hava depolarında muhafaza edilir.
Depolama tankları ısı ve ışık geçirmeyen malzemeden yapılır. Tank malzemesi boya maddesi ve oksidasyona neden olan metaller içermez. Tank, nar ekşisini havadan ve ışıktan koruyarak sabit sıcaklıkta tutar.
Gıda ile temasa uygun şişelere doldurulan nar ekşisi, kuru ve güneş görmeyen ortamda ağzı kapalı olarak saklanır.
Yöresiyle bağı nedir?
Geçmişi eskiye dayanan Oğuzeli Nar Ekşisinin üretimi, ustalık becerisi gerektirmektedir. Bu sebeple yöre ile ün bağı bulunan Oğuzeli Nar Ekşisinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Oğuzeli’nde nar ekşisi üretimi geçmişi eskiye dayanan ve ustalık gerektiren bir gelenektir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil belgesinde açıklığa kavuşturulması gereken kayıt 1
Sicil belgesinin kapağında korunma başlangıcı 04.11.2017, kimlik sayfasında başvuru tarihi 14.11.2017 olarak yazılıdır.
* Sicil belgesinin kapağındaki korunma başlangıcı ile kimlik sayfasındaki başvuru tarihi arasında on günlük fark bulunmaktadır. Bu farkın nedeni belgede açıklanmadığından tarihlerin kayıt kapsamı net değildir. İlgili tarihlerin tescil ettiren kurum veya TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
615 tescil numaralı Oğuzeli Nar Ekşisi mahreç işareti olarak 3 Aralık 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Oğuzeli Nar Ekşisi ibaresi, ürünün logosu ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Oğuzeli Nar Ekşisi ibaresi, logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Oğuzeli Belediyesinin koordinasyonunda ve Oğuzeli Belediyesinden, Oğuzeli Tarım Kredi Kooperatifinden, Oğuzeli İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden konu hakkında bilgi sahibi birer üyenin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler yılda bir kere düzenli olarak yapılır ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Denetimde coğrafi işaretli Oğuzeli narının kullanılması ve üretim yöntemine uyum kontrol edilir. Çözünen kuru madde, titrasyon asitliği, pH, HMF ve sakkaroz değerleri incelenir. Tatlandırıcı ve katkı maddesi kullanımı, ambalajlama, muhafaza ve işaretin kullanım koşulları da denetim kapsamındadır.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Oğuzeli Nar Ekşisinde nar taneleri preslenir; suyu süzülüp yoğunlaştırılır ve tortusundan ayrılır. Meyvenin yemeklerde kullanılan ekşiye dönüştürülmesi, Gaziantep mutfağının meyve işleme bilgisidir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
