Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’e özgü bu yöresel kebap, yenidünya meyvesi ile zırh kıymasını birleştirir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Yenidünya Kebabı/Antep Yenidünya Kebabı nedir?
Gaziantep Yenidünya Kebabı/Antep Yenidünya Kebabı, yenidünya meyvesi ile koyunun genellikle döş bölümünden elde edilen orta yağlı-yağlı zırh kıyması kullanılarak hazırlanan yöresel bir kebaptır. Yenidünya ve kıyma şişte mangalda pişirilebilir veya iki yenidünya arasına bir kıyma topu yerleştirilerek tepside fırında hazırlanabilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yenidünya ve koyun kıyması
Üretimde koyun etinden elde edilen, zırhta çekilmiş kebaplık kıyma kullanılması gerekir. Yenidünya meyvesinin ince kabuklu ve mayhoş tatta olması ürünün tanımlı niteliklerindendir.
Şişte veya tepside pişirme
Ürün iki farklı yöntemle hazırlanabilir: yenidünya ve kıyma şişe birlikte dizilerek mangalda ya da meyvelerin arasına kıyma topu yerleştirilerek tepside fırında pişirilir. Her iki yöntemde de iki yenidünya arasına bir kıyma topu gelecek biçimde düzenleme yapılır.
Meyveyi koruyan pişirme becerisi
Yenidünya meyvesinin yanmadan pişirilmesi, ustalık becerisi gerektiren yerel üretim yönteminin belirleyici yönüdür. Mangal yönteminde yenidünya çabuk yanabildiği için şişler sürekli çevrilerek pişirilir.
Üretim nasıl yapılır?
Malzemelerin hazırlanması
Dört-altı kişilik tarifte 750-800 g kebaplık koyun eti zırh kıyması, 1,5 kg mayhoş, iri, etli ve ince kabuklu yenidünya meyvesi, 1 tatlı kaşığı karabiber ve tuz kullanılır. Yenidünya meyveleri yıkanır, baş ve sap yönünde ortadan ikiye ayrılır ve çekirdekleri sivri bir bıçakla çıkarılır. İsteğe göre tuz ve karabiber karışımı meyvelerin iç kısmına sürülür; kıymaya da tuz ve karabiber katılarak ceviz büyüklüğünde toplar hazırlanır.
Mangalda pişirme
Dört köşe kalın şişe sırasıyla yenidünya, kıyma topu ve yeniden yenidünya dizilir; iki yenidünya arasında 2-2,5 cm mesafe bırakılır ve şişlerin başı ile sonu yenidünya meyvesiyle düzenlenir. Şişler harı geçen ateşte aynı yönde çevrilerek pişirmeye başlanır ve meyvenin yanmasını önlemek için sürekli çevrilir.
Tepside fırında pişirme
İkiye bölünmüş yenidünyalar arasında 2-2,5 cm mesafe bırakılır, aralarına kıyma topları yerleştirilir ve malzemeler düz tabanlı fırın tepsisine yatay olarak iki yenidünya arasına bir kıyma topu gelecek biçimde dizilir. Tepsinin üzerine 1 çay bardağı su gezdirilir; ürün önceden 180-200 °C’ye ısıtılmış fırında 45 dakika süreyle pişirilir. Tescil metni, fırın kapağı açılmadan pişirmeyi ve pişirmenin son beş dakikasında kapağın açılmasını birlikte belirtir.
Servis ve sunum
Servis biçimleri
Mangalda pişen kebap, tabağa alınabilir veya coğrafi işaret olarak 223 sayı ile tescilli Antep Tırnaklı Pidesinin arasına konularak üzerine karabiber serpilebilir. Mangalda pişirilen ürün, tercihen soğan ve maydanoz piyazı ile közlenmiş biber ve domates eşliğinde servis edilir. Tepside pişen ürün ise tercihen tabakta, taze soğan ve maydanoz piyazı ile közlenmiş biber ve domates yanında sunulur.
Üretim ve tüketim dönemi
Gaziantep Yenidünya Kebabı/Antep Yenidünya Kebabı, yenidünya meyvesinin yetişme zamanı olan mayıstan haziran ayı ortasına kadar üretilip tüketilir. Bu dönem, ürünün yenidünya meyvesiyle kurulan mevsimsel üretim ve tüketim düzenini belirler.
Gaziantep’le bağı nedir?
Ürünün geçmişi eskiye dayanır ve Gaziantep’e özgü üretim yöntemi, özellikle yenidünya meyvesini yakmadan pişirme bakımından ustalık becerisi gerektirir. Bu üretim niteliği nedeniyle ürün ile Gaziantep ili arasında ün bağı bulunur. Gaziantep Yenidünya Kebabı/Antep Yenidünya Kebabının tüm üretim aşamaları Gaziantep ili sınırları içinde gerçekleştirilmelidir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil ve işaretleme
Ürün, mahreç işareti olarak 30 Nisan 2021 tarihinde tescil edilmiştir ve 26 Haziran 2020 tarihinden itibaren korunmaktadır. Antep Yenidünya Kebabı ibareli logo ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır; bunun mümkün olmadığı durumlarda işletmede kolayca görülecek biçimde bulundurulur.
Denetim mercii ve kapsamı
Denetimler, Gaziantep’i Geliştirme Vakfının koordinasyonunda; Vakıf, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve Gaziantep Üniversitesi Gastronomi Bölümünden uzmanların katılımıyla en az dört kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler düzenli olarak yılda bir kez, ayrıca şikâyet üzerine veya gerekli görülen durumlarda her zaman yapılır. Denetim; malzemelerin uygunluğunu, özellikle şiş hazırlama, pişirme yöntemi ve servis şekli bakımından üretim metoduna uyumu, ayrıca ürün adı, logo ve mahreç işareti ambleminin kullanımını kapsar.
Koruma ve uzman desteği
Denetim mercii, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.