Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Nizip Patlıcanı, Gaziantep’in Nizip ilçesine özgü, paralel renk hatları taşıyan tatlı bir patlıcandır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Nizip Patlıcanı nedir?
Nizip Patlıcanı, Gaziantep’in Nizip ilçesiyle sınırlandırılmış menşe adı niteliğindeki bir patlıcandır. Her yıl hasat edilen bitkilerden bir sonraki üretim sezonu için tohumluk ayrılması, ürünün uzun yıllar içinde homojenleşerek yöreye özgü bir nitelik kazanmasında rol oynar.
Meyvelerin paralel renk hatları, beyaz ve az çekirdekli eti ile tatlı tadı ürünün başlıca ayırt edici nitelikleridir. Meyvenin dikenli sapı ile belirlenen boyut ve çap aralığı da ürün tanımının parçalarıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Tohumlukla sağlanan homojenlik
Nizip Patlıcanı, o yıl hasat edilen bitkilerden tohumluk ayrılarak uzun yıllardır üretilir. Bu üretim sürekliliği, ürünün homojenlik göstererek yöreye özgü hâle gelmesiyle ilişkilendirilir.
Meyve ölçüleri ve sap yapısı
Meyvelerin boyu 15 – 20 cm, çapı 8 – 10 cm arasındadır. Meyvenin sap kısmı dikenlidir.
Kabuk renkleri ve meyve eti
Meyvelerin üzerinde uzunlamasına paralel hatlar hâlinde mor, beyaz ve yeşilimsi renkler bulunur. Meyve eti beyaz ve yumuşaktır; çekirdeklenmesi azdır.
Tat özellikleri
Nizip Patlıcanı tatlı bir tada sahiptir. İlk hasat ürünü ile son hasat ürünü arasında tat farkı bulunmaz.
Fide ve bitki morfolojisi
Fidede antosiyanin renklenmesi belirgindir; gövde ve dallar orta derecede tüylüdür. Bitki yüksekliği 90 – 100 cm, yaprak boyu 25 – 30 cm ve yaprak eni 14 – 15 cm arasında değişir.
Üretim nasıl yürütülür?
Tohumluk seçimi ve muhafazası
Ürünün elde edildiği bitkiler, bir sonraki üretim döneminde kullanılmak üzere her üretim döneminde tohumların saklanmasıyla yetiştirilir. Verimli görülen patlıcanların içindeki tohumlar kasım ayında alınır, kavun rengi olana kadar kurutulur ve çimlenme dönemine kadar plastik kaplarda bekletilir.
Fide üretimi ve çimlendirme
Fide üretiminde plastik çimlendirme kapları veya sobayla ısıtılan alçak tünel altında hazırlanan fide yetiştirme yerleri kullanılır. Plastik çimlendirme kaplarındaki çimlendirme mart ayında 24 – 30 °C sıcaklıkta yapılır ve çimlenme süresi 15 – 30 gün arasındadır. Alçak tünel altındaki fide yetiştirme yerlerinde tohumlar ocak sonu ve şubat ayı başında metrekareye 3 – 5 g gelecek şekilde serpme ekilir; fideler 4 – 5 yapraklı döneme kadar sulama, çapalama, gübreleme ve gerektiğinde ilaçlamayla yetiştirilir.
Toprak hazırlığı
Fide dikimi yapılacak alan sonbaharda pullukla 25 – 30 cm derinlikte ilk kez sürülür. Dekara yaklaşık 4 – 5 ton yanmış çiftlik gübresi kültivatörle toprağa karıştırılır ve ikinci sürüm yapılır. Dikim yastıkları mart sonu ile nisan ayının ilk haftasında oluşturularak toprak hazırlığı tamamlanır.
Dikim ve bakım
Dikim aşamasına gelen fideler mart sonu veya nisan ayının ilk haftalarında tarlaya sıra üzeri 100 cm ve sıra arası 100 cm mesafelerle dikilir. Bitkiler 20 cm boya ulaştığında ya da 6 – 8 yapraklı olduğunda ilk çapa uygulanır. Dikimden sonra karıklar arasında salma sulama haftada bir düzenli olarak yapılır; üst gübreleme birinci sulamayla başlar ve mikro element değerlerine göre ihtiyaç hâlinde gübre uygulanır.
Hasat nasıl yapılır?
Hasat olgunluğu ve sıklığı
Nizip Patlıcanı, kendine has renk ve büyüklüğe ulaştığında hasat edilir. İlk hasat haziran ayının ilk haftasında başlar; iklim ve ürünün durumuna göre 4 günde bir hasat yapılır. İklim koşullarının uygun olduğu yıllarda hasat kasım ayının sonuna kadar sürer.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Nizip Patlıcanı’nın coğrafi sınırı Gaziantep ili Nizip ilçesidir. Ürünün yetiştirildiği kumlu – tınlı toprakların iyi drenajlı ve toprak sıcaklığının genellikle yüksek olması, bitki ve meyve gelişimini destekleyerek patlıcanın erken verime yatmasını sağlar.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil ve işaretleme
Nizip Patlıcanı, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 17 Kasım 2017 tarihinden itibaren korunmak üzere 20 Kasım 2020 tarihinde 595 numarayla tescil edilmiştir. Nizip Patlıcanı ibareli logo ve menşe adı amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürün veya ambalaj üzerinde kullanılamadığı durumlarda logo ve amblem işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim yapısı ve kapsamı
Denetimler, Nizip Ticaret Odasının koordinasyonunda yürütülür; belge denetim merciini üç kişilik olarak tanımlarken Nizip Ticaret Odası, Nizip İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Nizip Ziraat Odası ve Nizip Ticaret Borsasından ürün konusunda uzman birer kişinin katılımını belirtir. Denetimler yılda bir kez hasat dönemi sonu olan kasım ayında, şikâyet hâlinde ise her zaman gerçekleştirilir. Denetimde tohumluk materyalin özellikleri ve muhafazası, bahçe tesisinin uygunluğu, hasat edilen ürünlerin ürün özelliklerine uygunluğu ile coğrafi işaret ve menşe adı ambleminin kullanımı kontrol edilir. Denetim mercii, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Nizip Ticaret Odası, tescil ettiren sıfatıyla hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.