Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’in Nizip ilçesinde yerel tohumlarla yetiştirilir. Mor, beyaz ve yeşilimsi boyuna çizgileri bulunan meyvesinin eti beyaz, yumuşak, az çekirdekli ve tatlıdır.
UNESCO ilişkisiGaziantep gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Nizip Patlıcanı nedir?
Nizip Patlıcanı, bir sonraki üretim sezonu için o yıl hasat edilen bitkilerden tohumluk ayrılarak uzun yıllardır üretilmesi sonucu homojenlik göstererek yöreye özgü bir ürün haline gelmiştir.
Ayırt edici özellikleri
10 cm ve sap kısmı dikenlidir.
Bitki ve meyve özellikleri
Meyvelerin boyu 15–20 cm, çapı 8 Üzerlerinde uzunlamasına paralel hatlar şeklinde mor, beyaz ve yeşilimsi renkler bulunmakta olup meyve et rengi beyaz, yumuşak ve çekirdeklenmesi azdır.
Fidede antosiyanin renklenmesi belirgin, gövde ve dallar orta derecede tüylü, bitki yerden yüksekliği 90–100 cm, yaprak boyu 25–30 cm, yaprak eni 14–15 cm arasında değişir.
Yumuşak ve tatlı beyaz et
Meyve eti beyaz ve yumuşak, çekirdeklenmesi azdır; ilk ve son hasat ürünleri arasında tat farkı yoktur.
Boyuna renkli çizgiler
Meyvede boyuna paralel mor, beyaz ve yeşilimsi hatlar bulunur; sap kısmı dikenlidir.
Nizip Patlıcanı Nasıl Yetiştirilir?
Kurutma işlemi
Bu amaçla verimli olarak görülen patlıcanların içerisindeki tohumlar, kasım ayında alınarak kavun rengi olana kadar kurutulur ve plastik kaplarda çimlenme dönemine kadar bekletilir.
Ekim ve çimlendirme
Fide üretimi için tohumlar plastik çimlendirme kaplarında veya sobayla ısıtılan alçak tünel altında hazırlanan fide yetiştirme yerlerinde yapılır. Çimlendirme plastik çimlendirme kaplarında, mart ayı içerisinde yapılmakta olup çimlendirme sıcaklığı 24–30 °C ve çimlenme süresi 15–30 gün arasındadır.
Ekim ve dikim
Patlıcan tohumları, sobayla ısıtılan alçak tünel altında ise hazırlanan fide yetiştirme yerlerine metrekareye 3–5 g gelecek şekilde serpme olarak ocak sonu ve şubat ayı başında ekilir.
Gübreleme işlemi
Ekimden sonra, dikim zamanı olan 4–5 yapraklı döneme kadar fidelikte sulama, çapalama, gübreleme ve gerektiğinde ilaçlama yapılarak fidelerin yetiştiriciliği yapılır. Nizip Patlıcanının yetiştirildiği kumlu – tınlı topraklar drenajı iyi, toprak sıcaklığı genelde yüksek olup fizyolojik olarak bitki ve meyve gelişimi için patlıcanın erken verime yatmasını sağlar.
Fide dikimi
Patlıcan fidesi dikimi yapılacak alan, sonbaharda ilk sürüm olarak pulluk ile 25–30 cm derinlikte sürülür.
Gübreleme — 2. aşama
Daha sonra dekara yaklaşık 4–5 ton yanmış çiftlik gübresi kültivatör ile toprağa karıştırılarak ikinci sürüm yapılır.
Fide dikimi — 2. aşama
Mart ayının sonlarında ve nisan ayının ilk haftasında fide dikiminden önce dikim yastıkları oluşturularak toprak hazırlığı tamamlanır. Fidelikte gelişen ve dikim aşamasına gelen fideler, fidelikten sökülerek mart sonu veya nisan ayının ilk haftalarında hazırlanan tarlaya sıra üzeri 100 cm ve sıra arası 100 cm mesafelerde dikilir. Bitkiler 20 cm ya da 6–8 yapraklı olduğunda, ilk çapa uygulanır.
Sulama ve çapalama
Sulama dikimden sonra düzenli bir şekilde haftada bir olarak karıklar arasında salma sulama şeklinde yapılır.
Gübreleme — 3. aşama
Üst gübreleme birinci sulama ile başlamakta olup mikro element değerlerine göre ihtiyaç halinde gübre uygulaması yapılır.
Hasat işlemi
Nizip Patlıcanı kendine has renk ve büyüklüğe eriştiğinde hasat edilir. Ürünün ilk hasadı haziran ayının ilk haftasında başlanarak iklim ve ürünün durumuna göre 4 günde bir hasat yapılır. Bitkilerde patlıcan meyvelerinin hasadına iklim koşullarının uygun olması nedeniyle kasım ayının sonuna kadar devam edilir.
Yetişme ve hasat dönemi
Son hasat ürünü ile ilk hasat ürünü arasında tat farkı olmayan Nizip Patlıcanı tatlı bir tada sahiptir.
Muhafaza koşulları
Nizip Patlıcanı ürününün elde edildiği bitkiler, bir sonraki üretim döneminde kullanılmak üzere her üretim döneminde tohumların saklanması ile üretilir.
Yöreyle bağı
Nizip’in kumlu-tınlı, iyi drene olan ve genellikle sıcak toprakları bitki ile meyvenin gelişimini ve erken verime yatmasını sağlar.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Sicilin denetim bölümünde dört kurumdan birer uzman sayıldığı halde merci üç kişilik olarak tanımlanır. Kurum listesi ve sayı arasındaki fark tahminle değiştirilmemiştir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
595 tescil numaralı Nizip Patlıcanı menşe adı olarak 20 Kasım 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Nizip Patlıcanı ibareli ürünün logosu ve menşe adı amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Nizip Patlıcanı ibareli logo ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Nizip Ticaret Odasının koordinasyonunda ve Nizip Ticaret Odasından, Nizip İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden, Nizip Ziraat Odasından ve Nizip Ticaret Borsasından ürün konusunda uzman birer uzmanın katılacağı üç kişilik denetim mercii tarafından, yılda bir defa hasat dönemi sonu olan kasım ayında, şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Bir sonraki üretim döneminde yetiştiricilikte kullanılacak tohumluk materyalin özellikleri ve muhafazasının uygunluğu, Bahçe tesisinin uygunluğu, Hasat edilen ürünlerin, Nizip Patlıcanın özelliklerine uygunluğu, Nizip Patlıcanı coğrafi işaretinin ve menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Nizip Patlıcanında bir sonraki üretim için yetiştirilen meyvelerden tohum ayrılır ve saklanır. Yerel üretim materyalinin bu şekilde sürdürülmesi, Gaziantep’in gastronomi çevresindeki sebzecilik bilgisini gösterir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
