Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’e özgü şerbetli tatlı, muhallebili yufkanın silindir biçiminde hazırlanmasıyla ayrılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Dolangel Tatlısı nedir?
Gaziantep Dolangel Tatlısı; baklavalık yufka, süt-irmik-kaymakla hazırlanan muhallebi, sadeyağ, beyaz şeker ve 27 sayı ile coğrafi işaret olarak tescilli Antep Fıstığı veya ceviz içi kullanılarak hazırlanan şerbetli bir yöresel tatlıdır.
Bileşenleri ve üretim yöntemi baklavaya benzer; ancak yufkanın üzerine yerleştirilen bileşenler katlanarak silindir biçimine getirilir ve tepsiye dairesel şekilde dizilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Muhallebili yufka bileşimi
Tatlıda baklavalık yufka ile süt, irmik ve kaymaktan oluşan muhallebi bir araya gelir. Sadeyağ, beyaz şeker ve Antep Fıstığı veya ceviz içi, şerbetli yapının temel bileşenlerini tamamlar.
Silindir biçimli sarım
Yufka üzerindeki bileşenler birkaç kez katlanır ve silindir şekli verilir. Silindirler tepsiye dairesel biçimde yerleştirilerek pişirilir.
Ustalık gerektiren üretim
Malzemelerin bir araya getirilmesi ve pişirilmesi, coğrafi sınıra özgü üretim metodunda ustalık becerisi gerektirir. Yufkaların toplam kalınlığının 1,5-2 cm’yi geçmeyecek şekilde ayarlanması, hamur ustasının gerçekleştirdiği işlemlerden biridir.
Üretim nasıl yapılır?
Yufka hamurunun hazırlanması
Baklavalık yufka için 1 kg baklavalık un, 4 adet yumurta, 250 g nişasta, 10 g kaya tuzu ve 300 g su kullanılır. Un, yumurta ve tuz suyla karıştırılarak kulak memesi kıvamında yumuşak bir hamur elde edilir. Hamur nişasta kullanılarak 20-25 adet yufka verecek şekilde çok ince açılır; yufkaların üst üste toplam kalınlığı 1,5-2 cm’yi geçmez.
Muhallebi ve şerbetin hazırlanması
Muhallebi için 800 ml süt ile 70 g irmik koyu kıvam alıncaya kadar pişirilir. Muhallebi soğuduktan sonra 100 g kaymak eklenir, iyice karıştırılır ve buzdolabına konur. Şerbet için 1 l su ve 850 g beyaz şeker kaynatılır; kaynama başlayınca 4-5 damla limon suyu eklenerek 4 dakika daha kaynatılır.
Yufkanın doldurulması ve sarılması
Tatlı için 20 adet baklavalık yufka, toz hâline getirilmiş 400 g Antep Fıstığı veya ceviz içi ile 250 g sadeyağ kullanılır. Sadeyağla yağlanan tepside, yufkanın ortası pile yapılır; pilenin üzerine sırasıyla muhallebi, eritilmiş sadeyağ, kaymak ve Antep Fıstığı veya ceviz içi konur. Yufka çok sıkıştırılmadan hafif gevşek bırakılır, iki ucundan tutulup kendi ekseni etrafında döndürülerek 2,5-3 cm çapında silindir biçimine getirilir.
Pişirme ve şerbetleme
Silindir biçimindeki yufkalar tepsiye dizilir, kalan eritilmiş sadeyağ üzerlerine dökülür ve 180 °C fırında üzerleri kızarıncaya kadar 25 dakika pişirilir. Fırından çıkarılan tatlının üzerine sıcakken kaynar şerbet dökülür.
Pişirme sonrasında nasıl sunulur?
Pişirme sonrası işlem ve servis
Pişirme sonrasında tepsinin dibinde toplanan fazla yağ ayrı bir kaba süzülür. Tatlı şerbetini çektikten sonra üzerine Antep Fıstığı veya ceviz içi serpilir ve sıcak servis edilir.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Gaziantep’e özgü üretim yöntemi
Gaziantep Dolangel Tatlısının coğrafi sınıra özgü üretim metodu, özellikle malzemelerin bir araya getirilmesi ve pişirilmesi bakımından ustalık becerisi gerektirir. Bu üretim niteliği, ürün ile Gaziantep ili arasında ün bağı kurar.
Coğrafi sınırda zorunlu üretim
Coğrafi sınır Gaziantep ilidir ve tatlının tüm üretim aşamalarının bu sınır içinde gerçekleştirilmesi gerekir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
Gaziantep Dolangel Tatlısı, 15 Kasım 2021 tarihinde mahreç işareti olarak tescil edilmiş; koruma 16 Ekim 2020 tarihinden itibaren başlamıştır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde Gaziantep Dolangel Tatlısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi yer alır. Bu kullanım ürün veya ambalaj üzerinde mümkün olmadığında, ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii ve kapsamı
Denetimler, Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin koordinasyonunda; Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesinden uzman birer kişinin katıldığı üç kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler düzenli olarak yılda bir kez, ayrıca gerekli görülmesi veya şikâyet hâlinde her zaman yapılır. Denetimde bileşenlerin ve miktarların uygunluğu, ürünün şekli, pişirilmesi, servis aşamaları ile ibare ve amblem kullanımının üretim metoduna uygunluğu kontrol edilir.
Denetim desteği ve hakların korunması
Denetim mercii, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.