Coğrafi işaretli ürün · Afyonkarahisar
İscehisar’da sıcak mermer üzerinde pişirilen köfte biçimindeki mahreç işaretli yöresel yemektir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗İscehisar Mermer Kebabı nedir?
İscehisar Mermer Kebabı; dana kıyma ve/veya kuzu kıyma, baharat ve diğer bileşenlerle köfte şeklinde hazırlanıp pişirilen bir yemektir.
Isıya dayanıklı ve gıda ile temasa uygun mermer ısıtılır; yüzeyi iç yağıyla yağlanır ve ürün sıcak mermer üzerinde pişirilerek servis edilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Köfte biçimi ve et bileşimi
Kebap, dana kıyma ya da dana ve kuzu kıymasının birlikte kullanılabildiği bir köfte olarak hazırlanır. Köfte harcında baharatlar ile başka bileşenler de yer alır.
Sıcak mermer üzerinde pişirme
Ürünü diğer pişirme tekniklerinden ayıran temel özellik, pişirmede mermer kullanılmasıdır. Isıtılmış mermer üzerinde pişirme yöntemi, İscehisar ilçesine özgü üretim metodu olarak tanımlanır.
Mermerin ısı ve yağ tutma niteliği
Mermerin çabuk ısınıp geç soğuması, pişirme yüzeyinin ısısını korumasına yardımcı olur. İç yağıyla yağlanan mermer, etin kendi yağıyla yüzey üzerinde pişmesini destekler; bu nitelik kebabın homojen pişmesine katkı verir.
Nasıl hazırlanır?
Köfte harcının hazırlanması
Altı kişilik ortalama köfte bileşeni listesinde 1 kg dana kıyma ya da 0,5 kg dana kıyma ve 0,5 kg kuzu kıyma; 400 g kuru soğan, 70 g galeta unu ya da ekmek içi, 50 ml doğal mineralli su ya da 5 g karbonat, 1 adet yumurta, 4 diş sarımsak, 10 g tuz ile 5’er g kırmızıbiber, karabiber ve kimyon bulunur. Bu bileşenler verilen sırayla karıştırılır ve iyice karışıncaya kadar özenle yoğrulur.
Yoğrulan köfte harcının üzeri kapatılır ve ortalama 1 saat dinlendirilir. Dinlendirilen et karışımı elle köfte hâline getirilir.
Mermerin hazırlanması
Kebabın dengeli ve iyice pişebilmesi için sıcak mermer kullanılır. Isıtılan mermerin yüzeyi iç yağıyla yağlanır.
Mermerin yağlanmasında 150 g iç yağı ve/veya isteğe bağlı 100 ml sıvı yağ kullanılabilir. Sıvı yağ seçeneği ayçiçeği yağı veya zeytinyağıdır.
Sıcak mermerde pişirme
Köfteler ve pişirilecek diğer gıdalar mermer üzerine birbirine değmeyecek biçimde sıralanır; iç yağıyla iki yüzleri eşit şekilde pişirilir. Köfteye ek olarak isteğe bağlı sucuk, tavuk eti, kırmızı et, soğan, yeşilbiber ve domates de mermer üzerine yerleştirilebilir.
Gıdalar, pişme durumuna göre aralıklarla çevrilir. Çevirme işlemini kolaylaştırmak için gıdalar çöp şişe takılabilir.
Nasıl servis edilir?
Sıcak servis ve eşlikçiler
İstenen pişme ve kızarma düzeyine ulaşan gıdalar servis tabağına alınır; servis tabağına önce köfteler yerleştirilir. İsteğe bağlı olarak sucuk, tavuk eti, kırmızı et, kuru soğan, yeşilbiber, domates, patates kızartması, yoğurt, maydanoz, tuz, baharat, pide veya ekmek eşlik edebilir.
Altı kişilik ortalama isteğe bağlı servis listesinde 1 kg sucuk, 1 kg tavuk eti, 1 kg kırmızı et, 300 g patates kızartması, 300 g yoğurt, 250 g kuru soğan, yeşilbiber ve domates, yarım demet maydanoz, 10 g tuz ile 5’er g kırmızıbiber, karabiber, kimyon ve kekik yer alır. Kebabın sıcak servis edilmesi ve sıcak tüketilmesi tavsiye edilir.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
İscehisar Mermer Kebabının coğrafi sınırı Afyonkarahisar ili İscehisar ilçesidir. Ürünün İscehisar ilçesiyle ün bağı bulunur.
Köftenin ve diğer bileşenlerin hazırlanması ile sıcak mermer üzerinde pişirme, coğrafi sınır içinde ustalık becerisi gerektiren işlemlerdir. Ürünün tüm üretim aşamalarının İscehisar ilçesi sınırları içinde gerçekleştirilmesi gerekir.
İscehisar mutfak kültüründeki yeri
İscehisar Mermer Kebabı, İscehisar ilçesinin mutfak kültüründeki önemli yemeklerden biridir. Ürünün tarihçesinde özellikle pikniklerde ve misafir ağırlamalarında ikram edildiği bilinir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil ve işaret kullanımı
İscehisar Mermer Kebabı, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 7 Kasım 2022 tarihinden itibaren korunmak üzere 7 Temmuz 2023 tarihinde 1404 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescil ettiren İscehisar Belediyesidir.
Ürünün servis edildiği gıda işletmelerinde “İscehisar Mermer Kebabı” ibaresi ile mahreç işareti amblemi kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim yapısı ve sıklığı
Denetimler, İscehisar Belediyesinin koordinatörlüğünde; İscehisar Belediyesi ile İscehisar İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün katıldığı, en az üç kişilik denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kez yapılır; şikâyet üzerine veya gerekli görülen hâllerde ayrıca denetim gerçekleştirilebilir.
Denetimin kapsamı ve raporlama
Denetim mercii; coğrafi işaretin kullanım biçimini, üretimde kullanılan bileşen listesini ve üretim metoduna uygunluğu denetler. Tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler, denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim sonuçları 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanır ve her yıl İscehisar Belediyesi tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim mercii, denetimin yürütülmesinde kamu veya özel kuruluşlardan ya da uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir; tescil ettiren ise hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.