Coğrafi işaretli ürün · Afyonkarahisar
Afyonkarahisar’ın kare kesilip kurutulan, yoğurtlu sosla tamamlanan hamur yemeğidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Afyon Velense Hamur Aşı / Afyonkarahisar Velense Hamur Aşı nedir?
Afyon Velense Hamur Aşı / Afyonkarahisar Velense Hamur Aşı, yoğrularak açılan hamurun kare biçiminde kesilip kurutulması; ardından haşlanarak sos ilave edilmesiyle hazırlanan bir yemektir. Ürünün tamamlayıcı sosu sarımsak, süzme yoğurt ve tereyağından hazırlanır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yumurtalı ve zeytinyağlı hamur
Hamurun bileşiminde özel amaçlı buğday unu, yumurta, tuz, zeytinyağı ve su bulunur. Bu bileşim, yoğrulup dinlendirilen hamurun ürünün temelini oluşturmasını sağlar.
Kare kesim ve kurutma
Dinlendirilmiş hamur, kalın yufka hâlinde açılır ve yaklaşık 2 cm’lik kareler biçiminde kesilir. Kareler unlanmış tepsi üzerinde kurumaya bırakılır; ürünün kurutulmuş hamur yapısı bu aşamada oluşur.
Sarımsaklı yoğurt ve tereyağı sosu
Kurutulan hamur haşlandıktan sonra sarımsaklı yoğurtla buluşturulur. Eritilmiş tereyağı, sarımsaklı yoğurdun üzerine dökülerek yemeğin soslu sunumu tamamlanır.
Nasıl hazırlanır?
Hamurun hazırlanması ve dinlendirilmesi
Sicilde verilen ölçüde hamur için 480 g özel amaçlı buğday unu, 3 adet yumurta, 10 g tuz, 30 ml zeytinyağı ve 250 ml su kullanılır. Unun ortası açılarak yumurtalar burada karıştırılır; ardından zeytinyağı ve tuz ilave edilen karışım homojen bir hamur elde edilinceye kadar yoğrulur ve ince bez örtülerek dinlendirilir.
Yufkanın açılması, kesilmesi ve kurutulması
Dinlenen hamurdan avuç içi büyüklüğünde parçalar alınır ve oklavayla yaklaşık 60 cm çapında kalın yufkalar açılır. Yufkalar yaklaşık 2 cm’lik kareler hâlinde kesilir, un serpilmiş tepsiye yerleştirilip hafifçe unlanır ve kurumaya bırakılır.
Haşlama ve sosun hazırlanması
Kurutulan hamur aşları tencerede haşlanır; kevgirle haşlama suyundan çıkarılıp süzülerek servis tabağına alınır. Hamur kururken sarımsak ezilerek yoğurtla karıştırılır ve bu sos hamurun üzerine dökülür.
Tereyağı ile tamamlanması
Tereyağı tavada eritilir ve sarımsaklı yoğurdun üzerine dökülür. Sicilde, hamurun hazırlanıp kurutulması ile kurutulmuş hamurun pişirilerek servise hazır duruma getirilmesini kapsayan üretim süresinin yaklaşık 30 dakika olduğu belirtilir.
Nasıl sunulur ve satışa hazırlanır?
Sıcak veya soğuk tüketim
Afyon Velense Hamur Aşı sıcak ya da soğuk tüketilir. Afyonkarahisar’da taziye, sünnet düğünü, hac, oğlan kınası, el öpme ve çeyiz indirme gibi etkinliklerde ikram edilir.
Kurutulmuş hamurun ambalajlı satışı
Kurutulmuş hamur, çeşitli gramajlarda ambalajlanarak satışa sunulabilir. Sicilde iki ambalaj biçimi tanımlanır: plastik, tek kullanımlık kapaklı şeffaf kutu ile içi görünen şeffaf bölümlü pamuklu bez kese.
Saklama koşulları nelerdir?
Kurutulmuş hamurun paketi, açılmadan önce de açıldıktan sonra da raf ömrü boyunca saklanabilir. Sicil, raf ömrünün süresine ilişkin sayısal bir değer vermez.
Afyonkarahisar ile bağı nedir?
Ürünün coğrafi sınırı Afyonkarahisar ilidir. Mahreç işareti kapsamındaki zorunlu işlem olarak hamurun üretimi ve kurutulması bu coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmelidir.
Ürünün yöreyle ün bağı, Afyonkarahisar’daki taziye ve çeşitli geçiş-dönemi etkinliklerinde ikram edilmesine dayanır. Sicil ayrıca ürünün geleneksel üretim yönteminin ustalık becerisi gerektirdiğini belirtir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil statüsü
Afyon Velense Hamur Aşı / Afyonkarahisar Velense Hamur Aşı, 737 numarayla mahreç işareti olarak 29 Nisan 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 9 Haziran 2020 tarihinden itibaren korunmaktadır.
İbare ve amblem kullanımı
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde Afyon Velense Hamur Aşı / Afyonkarahisar Velense Hamur Aşı ibaresi ile mahreç işareti amblemi yer alır. Bu kullanım ürün veya ambalaj üzerinde mümkün değilse ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii ve kapsamı
Denetimler, Afyonkarahisar Belediyesinin koordinasyonunda; Afyonkarahisar Belediyesi, Afyonkarahisar İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve Afyonkarahisar İl Sağlık Müdürlüğünden birer uzmanın katıldığı 6 kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Düzenli denetim yılda bir kez yapılır; ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet hâlinde denetim her zaman gerçekleştirilebilir.
Denetimde malzemelerin ve oranların, hamurun şeklinin, üretim metodunun, ambalajlı kurutulmuş hamurların ve ürün ibaresiyle mahreç işareti ambleminin uygunluğu kontrol edilir. Denetim mercii, denetim sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren Afyonkarahisar Belediyesi, coğrafi işaretten doğan hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.