Coğrafi işaretli ürün · Afyonkarahisar
Afyonkarahisar mutfağında kare kesilip kurutulan yumurtalı hamurlar haşlanarak hazırlanır. Sarımsaklı süzme yoğurt ve eritilmiş tereyağıyla tamamlanan yemek, sıcak veya soğuk sunulur; taziye ve çeşitli tören sofralarında ikram edilir.
UNESCO ilişkisiAfyonkarahisar gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Afyon Velense Hamur Aşı / Afyonkarahisar Velense Hamur Aşı nedir?
Afyonkarahisar Velense Hamur Aşı, kurutulmuş kare hamurların haşlanıp yoğurtlu sosla hazırlandığı yöresel bir yemektir. Sıcak veya soğuk tüketilebilir; tereyağı sunumu tamamlar.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Hamurun biçimi
Yumurtalı hamur yaklaşık 2 cm kenarlı karelere kesilir. Kurutulmuş hamur ambalajlı olarak da satışa sunulabilir; yoğurtla hazırlanmış yemekle aynı muhafaza kapsamında değildir.
Sos ve ikram
Süzme yoğurt ezilmiş sarımsakla karıştırılır. Eritilmiş tereyağı son aşamada yoğurdun üzerine dökülür; taziye ve tören sofralarındaki ikram geleneği yöreyle bağını oluşturur.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Hamur hazırlığı ve servis aşamaları
Afyon Velense Hamur Aşının üretimi; yaklaşık 30 dakika süren hamurun hazırlanarak kurutulması ile kurutulan hamurun pişirilerek servise hazır hale getirilmesi aşamalarından oluşur.
Hamur malzemeleri
- 480 g özel amaçlı buğday unu
- 3 adet yumurta
- 10 g tuz
- 30 ml zeytinyağı
- 250 ml su
Sos malzemeleri
- 2 –
- 3 diş sarımsak
- 300 g süzme yoğurt
- 30 g tereyağı
Un ve yumurtanın karıştırılması
Un bir yüzeye dökülür. Un kütlesinin ortasında boşluk açılır, yumurtalar bu boşluğa kırılır ve iyice karıştırılır.
Hamurun hazırlanması ve açılması
Elde edilen karışımın içine zeytinyağı ve tuz ilave edilerek homojen bir hamur elde edilinceye kadar yoğrulur ve üzerine ince bir bez örtülerek dinlenmeye bırakılır. Dinlendirilmiş hamurdan, avuç içi büyüklüğünde parçalar alınarak oklavayla, yaklaşık 60 cm çapında kalın yufkalar açılır.
Yufkanın kesilmesi
Yufkalar, yaklaşık 2 cm’lik kare şeklinde kesilir, un serpilmiş tepsinin üzerine yerleştirilir, üzeri hafifçe unlanır ve kurumaya bırakılır.
Haşlama işlemi
Kuruyan hamur aşları, bir tencerede haşlanır.
Sosun hazırlanması
Hamur aşları kururken sos hazırlanır. Sarımsaklar ezilip yoğurt ile karıştırılır.
Tereyağıyla tamamlama ve ambalajlama
Tavada eritilen tereyağı da sarımsaklı yoğurdun üzerine dökülerek servise hazır hale getirilir. Bunlardan ilki plastik ve tek kullanımlık kapaklı şeffaf kutu içerisine konularak satışı gerçekleştirilen şeklidir. İkincil hali ise yine pamuklu bez keseden imal edilmiş ve ön kısmı kesenin içi görünecek haliyle şeffaf bölümü olan şekilde satışa sunulmuş halidir.
Nasıl muhafaza edilir?
Afyon Velense Hamur Aşı / Afyonkarahisar Velense Hamur Aşı paketi açılmadan da açıldıktan sonra da raf ömrü boyunca saklanabilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Geçmişi eskiye dayanan Afyon Velense Hamur Aşı / Afyonkarahisar Velense Hamur Aşının üretimi, ustalık becerisi gerektirmesi gerektirir ve coğrafi sınır ile ve geleneksel üretim yöntemiyle yöreye ün bağı ile bulunur. Bu sebeple, hamurun üretimi ve kurutulması, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Ürün ambalaj olarak iki çeşit halinde satışa sunulur. Afyon Velense Hamur Aşı / Afyonkarahisar Velense Hamur Aşı hamurunun kurutulmuş hali, çeşitli gramajlarda ambalajlanarak satışa sunulabilir. Kevgir ile haşlama suyundan çıkarılıp süzülerek servis yapılacak tabağa yerleştirilir. Servis tabağındaki hamur aşlarının üzerine dökülür.
Servis sıcaklığı
Yemek sıcak ya da soğuk olarak tüketilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
737 tescil numaralı Afyon Velense Hamur Aşı / Afyonkarahisar Velense Hamur Aşı mahreç işareti olarak 29 Nisan 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Afyon Velense Hamur Aşı / Afyonkarahisar Velense Hamur Aşı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Afyon Velense Hamur Aşı / Afyonkarahisar Velense Hamur Aşı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Afyonkarahisar Belediyesinin koordinasyonunda ve Afyonkarahisar Belediyesi, Afyonkarahisar İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ile Afyonkarahisar İl Sağlık Müdürlüğünden konuda uzman birer kişinin katılımlarıyla oluşan toplam 6 kişilik denetim mercii tarafından yapılır.
Yılda bir kez düzenli olarak yapılacak denetimler, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde her zaman yapılır.
Denetim mercii; üretimde kullanılan malzemelerin ve oranlarının uygunluğunu; hamurun şeklinin uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğu, ambalajlı satılan kurutulmuş hamurların uygunluğunu ve Afyon Velense Hamur Aşı / Afyonkarahisar Velense Hamur Aşı ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Tescil belgesinde açıklığa kavuşturulması gereken kayıt 1
Tescil belgesine ilişkin açıklama: Sicil kuru hamurun paket açılmadan veya açıldıktan sonra raf ömrü boyunca saklanabileceğini bildirir; süre, nem ve açılmış ambalaj koşulları belirtilmez.
Bu kaynak farkı bu sayfada kesin bir ölçüm, uygulama talimatı veya uygunluk sonucu olarak yorumlanmamıştır. Tescil ettirenin veya TÜRKPATENT’in yazılı açıklaması gereklidir.
UNESCO ile bağlantısı
Afyonkarahisar gastronomi kültürü: Afyon Velense Hamur Aşında küçük kareler halinde kesilip kurutulan hamur, yemek hazırlanırken haşlanır. Taziye, sünnet düğünü ve çeşitli aile törenlerinde ikram edilmesi sicilde anlatılır. Afyonkarahisar’ın davet yemekleri arasındadır. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
