Gaziantep
Gaziantep, Güneydoğu Anadolu’da, Fırat havzasına açılan vadiler, ovalar ve platolar ile batıdaki dağlık alanlarda yer alır.
111 tescilli ürün · 111 ürün ayrıntısı yayında
Ürünleri keşfedin
Gaziantep hakkında
Gaziantep ve çevresi tarih öncesi yerleşimlerden Hitit, Asur, Pers, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine; Selçuklu, Memlük ve Osmanlı yönetimlerine uzanan güçlü bir tarihsel sürekliliğe sahiptir. Dülük ve Zeugma gibi antik merkezler, kaleler, hanlar, bedestenler ve geleneksel çarşılar bölgenin ticaret ve zanaat geçmişini belgeler. Kentin Millî Mücadele’deki savunması, Antep adının Gaziantep’e dönüşmesiyle simgeleşen yakın dönem kimliğinin temel unsurlarındandır. [1]
İl toprakları Fırat Nehri ile kollarına açılan vadiler, Gaziantep platosu, Araban ve İslahiye ovaları ile kuzey ve batıdaki dağlık kuşaklardan oluşur. Akdeniz ve karasal iklim etkilerinin karşılaştığı bu geçiş alanı, kuraklığa dayanıklı bahçe tarımı ile sulanabilir ovalardaki tarla üretimini bir arada mümkün kılar. Fırat kıyısındaki Karkamış ve Nizip ile Amanos geçitlerine açılan İslahiye-Nurdağı hattı farklı doğal ve tarihî peyzajlar sunar. [1]
Antep fıstığı, üzüm, zeytin, kırmızı biber, buğday ve küçükbaş hayvancılık Gaziantep’in kırsal üretim temelini oluşturur. Bakırcılık, yemenicilik, kutnu dokumacılığı, taş işçiliği ve tarihî çarşı kültürü bu hammaddeleri işleyen zanaat birikimini tamamlar. Mahalle fırınları, kasaplar, baklavacılar ve ev mutfağı arasında aktarılan hazırlama teknikleri; malzeme seçimi, kurutma, öğütme, pişirme ve sunum aşamalarını kapsayan özgün bir gastronomi sistemi meydana getirir. [1]
Gaziantep’in coğrafi işaretli ürünleri
Gaziantep’in coğrafi işaretli ürünleri, kentin yemek kültürüyle zanaat birikimini birlikte yansıtır. Usta-çırak ilişkisiyle aktarılan baklavacılık, bu üretim kültürünün tanınmış örneklerinden biridir. Antep Baklavası’nın 2013’te Türkiye’den Avrupa Birliği’nde tescil edilen ilk coğrafi işaret olması, kentin ürün tarihinde önemli bir dönüm noktasıdır. Baklava ve diğer yöresel yemekler, Gaziantep’in gastronomi turizmiyle tanınmasında da yer tutar.
El sanatlarında Gaziantep Bakır El İşlemeciliği, ustaların bezeme bilgisi ve kuşaktan kuşağa aktarılan el becerisiyle öne çıkar. Selçuklu ve Osmanlı motiflerinin yanı sıra doğadan alınan desenler, bu zanaatın kültürel birikimini günlük kullanım eşyalarına taşır. Yemek üretimi ve bakırcılık, Gaziantep’in coğrafi işaretli ürünlerinde yerel kimliğin hem mutfak hem de zanaat yoluyla sürdürüldüğü iki farklı alanı oluşturur. Araban Sarımsağı ve Antep Lahmacunu da Avrupa Birliği’nde tescil edilmiş ürünler arasındadır.
Gaziantep ve UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı
Gaziantep, 2015 yılında gastronomi alanında UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na katılmıştır. UNESCO’nun şehir profili, kentin mutfak kültürünü ve gastronomi alanındaki çalışmalarını açıklamaktadır.
UNESCO şehir kaydını incele