Hatay
Hatay, Türkiye’nin güneyinde Akdeniz kıyısı ile Suriye sınırı arasında yer alır. Amanos Dağları, Amik Ovası, Kuseyr Platosu ve Asi Nehri ilin başlıca yer şekillerini oluşturur.
75 tescilli ürün · 75 ürün ayrıntısı yayında
Ürünleri keşfedin
Hatay hakkında
Hatay, İskenderun Körfezi’nin doğu kıyılarından Suriye sınırına uzanan bir geçiş bölgesidir. Amanos Dağları, Akdeniz ile Amik Ovası arasında kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda yükselir. Mığır Tepe bu dağların il içindeki başlıca yükseltilerindendir. Güneyde Asi Nehri ile sınır arasında Kuseyr Platosu, kıyıda ise İskenderun, Dörtyol, Payas ve Erzin ovaları bulunur. Asi’nin denize ulaştığı kesimde bir delta ovası oluşmuştur. [1]
İlde yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı Akdeniz iklimi hâkimdir. Yükselti ve dağların denize göre konumu yerel farklılıklar oluşturur. Dörtyol’un doğusundaki Amanos yamaçlarında denizden gelen hava yükselerek orografik yağışlara yol açar. Amik Gölü’nün kurutulmasıyla geniş tarım alanları ortaya çıkmıştır; Gölbaşı ve Yenişehir gibi küçük göller ile Yarseli ve Yayladağı baraj gölleri su coğrafyasının parçalarıdır. [1]
Antakya’nın kuruluşu, Seleukos döneminde MÖ 300’lü yıllara uzanır. Roma ve Bizans dönemlerinin ardından bölge farklı siyasî yönetimler altında kalmış, 1516’da Osmanlı egemenliğine girmiştir. Hatay Devleti 1938’de kurulmuş; meclisin 29 Haziran 1939 tarihli katılma kararı ve aynı yıl tamamlanan işlemlerle Hatay Türkiye’ye katılmıştır. Akdeniz kıyısı ile iç bölgelere ve sınır bölgesine açılan geçitler, ilin tarihî ulaşım ve ticaret ilişkilerinde belirleyici olmuştur. [2] [3]
Amik Ovası’nda buğday ve pamuk, Altınözü çevresinde zeytin; kıyı ovalarında ise turunçgil yetiştiriciliği öne çıkar. Bu üretim çeşitliliği ilin mutfağı ve zanaatlarıyla birlikte kültürel yapısını şekillendirir. Künefe, oruk ve firik gibi yemekler yöresel mutfak repertuvarında yer alır. İpek böcekçiliği ve dokuma, serpantin taş işçiliği, iğne oyası ve cam üfleme de resmî kültür tanıtımlarında belgelenen el sanatlarıdır. [4] [5] [6]
Hatay’ın coğrafi işaretli ürünleri
Hatay’ın coğrafi işaretli ürünleri, yerel yemek ustalığıyla bitkisel kaynaklara dayanan üretimi birlikte yansıtır. Antakya Künefesi, kentle özdeşleşen tatlıcılık geleneğinin tanınmış örneğidir. Hazırlama ve servis bilgisinin ustalar arasında aktarılması, ürünün Antakya adıyla kurduğu bağı sürdürür.
Hatay Defne Sabunu, Amanos çevresindeki defne varlığıyla ilişkili başka bir üretim alanıdır. Defneyi değerlendiren yerel bilgi, doğal çevreyle geleneksel işleme faaliyetlerini buluşturur. Künefecilik ve sabunculuk, Hatay’ın ürünlerinde mutfak kültürüyle farklı zanaatların bir arada yer aldığını gösterir. Antakya Künefesi ve Hatay Kaytaz Böreği, Avrupa Birliği’nde de coğrafi işaret olarak tescil edilmiştir.
Hatay ve UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı
Hatay, 2017 yılında gastronomi alanında UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na katılmıştır. UNESCO’nun şehir profili, kentin mutfak kültürünü ve gastronomi alanındaki çalışmalarını açıklamaktadır.
UNESCO şehir kaydını incele
