Altınözü Cimemi

Buğday saplarının hazırlanması ve boyanması

Altınözü Cimeminin üretiminde kullanılan buğday sapları, coğrafi sınırdan temin edilir. Üretimi buğday saplarının toplanması ve ayıklanması, boyanması, kurutulması ve örülmesi aşamalarından oluşur.

**Boyama işlemi:** 2.1. Boyama Suyunun Hazırlanması Genellikle demir veya bakır kazan ya da sac leğenlere, 20–25 litre su ve 20–30 g tuz konup odun ateşinde kaynama sıcaklığına gelmesi beklenir. Tuz, boyanın çözülmesini ve boyanın kalıcı olmasını sağlar. 2.2. Sapların Boyanması 15–20 g kök boyası, odun ateşinde ısınan suya eklenip ahşap bir çubukla karıştırılarak iyice çözünmesi sağlandıktan sonra bir bağ buğday sapı konup ahşap çubukla bastırılır.

**Kaynatma işlemi:** Üzerine ağırlık yapması için taş konur ve 15–17 dakika kaynatılır. Taş alınır, buğday sapları ters çevrilip üzerine tekrar taş konur ve 15–17 dakika daha kaynatılır. Buğday sapları homojen bir şekilde boyandıktan sonra sudan çıkarılır. Üretimde kullanılacak her renk için aynı işlem tekrarlanır.

Boyama işlemi tamamlanan buğday sapları düz bir zemine serilerek 1 gün güneşte kurutulur.

Sarma bağlama ve biçimlendirme

**Örme:** 4.1. Buğday Saplarının Hazırlanması Altınözü Cimeminin üretiminde, boyalı ve boyasız buğday sapları kullanılır. Uzun ve düzgün şekilli olan buğday sapları sarma işleminde, kısa ve boyasız olanlar ise içlik olarak doldurma amaçlı kullanılır. Doldurmada kullanılan saplar boğum yerlerinden kırılarak, sap kısmını saran ince dallar tamamen temizlenir. 4.2. Buğday Saplarının Islatılması Sarma amaçlı kullanılacak boyalı saplar, daha esnek olmaları için örülmeden önce ıslatılır.

Islatma işlemi iki şekilde yapılır. Kuruyan saplar soğuk suda 25–30 dakika kadar ıslatıldıktan sonra örme işlemine geçilir veya 100 ℃’de kaynatılmış sıcak su doğrudan sapa dökülür ve beklemeden örme işlemine geçilir. 4.3. Örme Altınözü Cimeminde sarma bağlama tekniği kullanılır. Ürünün tabanının ortasından örülmeye başlanır. Başlangıç kısmı için 5 tane buğday sapı alınır ve düğüm atılır.

**Sapların hazırlanması ve örme:** Düğüm atılan yerde oluşan halkanın tam ortası, biz denilen demir tığ ile bir sıra işlenir. Yapılacak motife ve renklere göre tığ ile örme işlemine devam edilir. Örme işleminde açılan deliklerin yerlerinin ve mesafelerinin iyi ayarlanması gerekir. Tabanı oluşturulan cimemin ana gövdesinin örülmesi için, sarma ve doldurmada 2 buğday sapı kullanılır. Dolgu olarak 15–25 adet sap kullanılır. Bu sayı cimemin kalınlığını belirler.

Sarma işleminde kullanılan buğday sapı 1 adettir ve bittikçe ucuna eklenir. Dolgu olarak kullanılan buğday sapının dışından sarılan buğday sapı, örülen her sıranın üst kenarına biz ile açılan delikten geçirilir, 3–4 kez dolgu malzemesine sarılır. Cimemin arka kısmında örgü boyunca yatay devam eden, dikiş örgüsü gibi bir sıra bulunur.

**Biçimlendirme ve örgünün tamamlanması:** Dikiş ipi gibi kullanılan buğday sapından oluşan sarma ipi, her sarımdan sonra öne ve arkaya örgü boyunca geçirilir. Böylelikle örülen her sıra birbirine bağlanmış olur. Bu dikiş için 1–2 adet buğday sapı kullanılır. Cimemin taban sıra sayısı 8–10 arasında değişir. Cimem büyüdükçe tabandaki sıra sayısı artar. Cimemin taban kısmı yapıldıktan sonra tabak şekli verilmesi için belirlenen noktadan iç tarafa doğru katlanarak örme işlemine devam edilir.

Bu işlemden sonra cimemin şekli ortaya çıkar. Kenar sıra sayısı da tabana göre ayarlanır. 4.4. Cimemin Bitiş Noktası Cimemin tamamlanmasına kadar, içine dolgu malzemesi konulmaksızın, sarma ve bağlama işlemine azaltılarak devam edilir. Bitince iyice sarılır. 4.5. Cimemin Kenarı Cimemin kenarı üç şekilde yapılır. En yaygın kenar şekli, düz olandır. Coğrafi sınırda kulaklı olarak adlandırılan modelin kenarında tek bir asma yeri vardır.

Nadiren zikzak şeklinde de örülür.

Buğday saplarının kurutulması ve saklanması

Altınözü Cimemi, mayıs-haziran aylarında hasat edilen buğdayın kuru sapları, boyanmak için nem olmayan, gölge bir ortamda boğumlar halinde saklanır. Kuruyan saplar yerden toplanır, duvara dikey şekilde yaslanarak nemsiz ve ışık almayan bir ortamda saklanır.