Coğrafi işaretli ürün · Hatay
Hatay’da zahter, susam ve tatlı biber salçasıyla hazırlanan hamur küçük daireler halinde fırınlanır. Sarımtırak yüzeyde yeşil, beyaz ve kırmızı benekler görülür; dışı gevrek, içi daha yumuşak olan ürünün aroması zahterden gelir.
UNESCO ilişkisiHatay gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Hatay Zahterli Kahkesi nedir?
Hatay Zahterli Kahkesi yapımındaki en önemli bileşen yörede yetişen zahter (Thymbra spicata L.) bitkisidir. Hatay Zahterli Kahkesi, Hatay mutfağına özgü yöresel baharatlarının karışımı ile yapılan bir hamur işidir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İçeriğindeki zahter, susam, biber salçasından dolayı üzerinde beyaz yeşil ve kırmızı benekler görülür.
Hatay Zahterli Kahkesi gevrek bir yapıya sahiptir.
İçerisindeki zahter baharatı bu kıtırlık hissini pekiştirir.
Kahkenin dış kabuğu sarımtırak ve hafifçe kızarmışken, iç kısmı daha yumuşaktır.
Bu yumuşaklık kurabiyenin içerisindeki yağlardan kaynaklanır.
Hatay Zahterli Kahkesi, Hatay bölgesinde Hatay zahterli kurabiyesi, Hatay kekikli kurabiyesi ve Hatay zahterli ekmeği olarak da bilinir.
Bitki ve meyve özellikleri
Bu bitki dağ kekiği olarak da adlandırılır.
Doku, renk ve tat özellikleri
Hatay Zahterli Kahkesi yuvarlak 4 cm çapında 1 cm kalınlığında ve sarımtırak renktedir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Üretimde kullanılan bileşenler
Hatay Zahterli Kahkesi üretimi için bileşen oranları aşağıdaki gibidir.
Malzemeler ve ölçüler
- 300 ml zeytinyağı
- 100 g salamura veya taze zahter (tercihen coğrafi sınırda yetişen)
- 100 g tatlı biber salçası
- 100 g beyaz susam
- 100 g kırmızı susam
- 50 g çörekotu
- 15 g tuz
- 15 g küzbera (kişniş)
- 500 ml su
- 2 g tarçın
- 20 g kabartma tozu
- 1600 g un
Zahterli karışım ve hamurun yoğrulması
Derin bir kaba zeytinyağı ve su eklenir. Su ve yağ içerisine tercihen coğrafi sınırda yetişen zahter, biber salçası ve susamlar, çörekotu, kişniş ve tarçın eklenir. Bu karışım homojen hale gelene kadar yaklaşık 2 dakika boyunca karıştırılır. Un azar azar eklenip karışım yoğrulmaya başlanır. Ardından kabartma tozu da ilave edilerek ele yapışmayan yumuşak kıvamda bir hamur elde edilir.
Hamurun yoğurma süresi yaklaşık 8–10 dakikadır.
Daire biçimi verme ve tepsiye dizme
Yoğrulan hamurdan yaklaşık 30–40 gram ağırlığında ceviz büyüklüğünde parçalar koparılıp ustalık gerektiren teknik ile iki el kullanılarak avuç içinde 4–5 cm çapında daireler oluşturulup yağlanmış tepsiye dizilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Hatay Zahterli Kahkesinin tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir.
Hatay Zahterli Kahkesi, Hatay ilinde uzun bir geçmişe sahiptir. Coğrafi sınırın mutfak kültüründe önemli bir yeri vardır. Hatay Zahterli Kahkesinin coğrafi sınırda uzun bir geçmişi vardır. Hatay ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
25 dakika 180 ℃ fırında pişirildikten sonra Hatay Zahterli Kahkesi tüketime hazır hale gelir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1847 tescil numaralı Hatay Zahterli Kahkesi mahreç işareti olarak 4 Mayıs 2026 tarihinde tescil edilmiştir. Hatay Zahterli Kahkesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılır. Ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Hatay Zahterli Kahkesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Hatay Valiliğinin koordinatörlüğünde ve Hatay İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Hatay Valiliğinden ürün konusunda uzman birer kişinin katılımıyla en az iki kişiden oluşan denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu, üretim metodunun uygunluğu, Hatay Zahterli Kahkesi ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Hatay gastronomi kültürü: Hatay Zahterli Kahkesinin hamurunda zahter, susam, salça ve baharatlar bulunur. Küçük parçalar avuç içinde biçimlendirilip fırınlanır. Yerel aromatik bitkilerin hamur işinde kullanılması Hatay’ın mutfak çeşitliliğini gösterir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
