Coğrafi işaretli ürün · Hatay
Kemiksiz dana veya koyun incik, dövme buğday ve nohutla hazırlanan Hatay yemeği, tahta tokmakla özleştirilir. Biber salçalı karışım kimyonlu tereyağıyla tamamlanır; bayram ve adak sofralarında isteğe bağlı cevizle sunulur.
UNESCO ilişkisiHatay gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Hatay Aşur Yemeği nedir?
İncik eti, dövme buğday, nohut, soğan ve biber salçasının pişirilip tahta tokmakla dövüldüğü Hatay yemeğidir. Son karışım kimyonlu tereyağıyla tamamlanır; ceviz isteğe bağlıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İncik ve dövme buğday
Kemiksiz dana veya koyun incik, dövme buğday, haşlanmış nohut, soğan ve biber salçaları pişirilir. Ardından aşur döveceği denen tahta tokmakla özleştirilir.
Kimyonlu tereyağı
Kızdırılmış tereyağı ve kimyon pişmiş karışıma katılıp karıştırılır. Dövülmüş ceviz son sunumda isteğe bağlıdır; ana üretim girdisi gibi zorunlu sayılmaz.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 1–1,2 kg kemiksiz dana veya koyun incik eti
- 1–1,2 kg dövme buğday
- 250–300 g haşlanmış nohut
- 300–350 g kuru soğan
- 125 g acı biber salçası
- 125–150 g tatlı biber salçası
- 100–125 g tereyağı
- 20–25 g kimyon
- 20–25 g karabiber
- 20–25 g tuz
- 5–6 lt su
- 100 g ceviz içi (üzeri için-isteğe bağlı)
Et, buğday ve nohutlu karışımın pişirilmesi
Tencerenin içerisine dana veya koyun incik eti, dövme buğday, nohut, biber salçası, dörde bölünmüş soğan, karabiber, tuz ve su ilave edilip kaynadıktan sonra kısık ateşte 1,5 saat süreyle pişmeye bırakılır. Ardından aşur döveceğiyle tüm malzemelerin özdeşleşmesi için iyice dövülür. Ayrı bir tavada tereyağı ve kimyon kızdırılır.
On iki kişilik reçete
Sicilde verilen bileşen miktarları ve hazırlık yöntemi on iki kişilik aşur üretimi içindir.
Yöresiyle bağı nedir?
Hatay ilinin gastronomi kültüründe önemli bir yere sahiptir ve coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Hatay ilinin gastronomi kültüründe önemli bir yeri olan Hatay Aşur Yemeğinin coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Hatay Aşur Yemeği üzerine dökülür ve iyice karıştırılıp isteğe bağlı üzerine dövülmüş ceviz ilave edilerek servisi yapılır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Coğrafi sınırda uzun bir geçmişe sahip olan Hatay Aşur Yemeği, coğrafi sınır içerisinde aşir, aşşür, hrisi, dövme adıyla da bilinir. Hatay Aşur Yemeği coğrafi sınırda uzun bir geçmişe sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1687 tescil numaralı Hatay Aşur Yemeği mahreç işareti olarak 9 Ocak 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Hatay Aşur Yemeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Hatay Aşur Yemeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler Hatay Valiliğinin koordinasyonunda yürütülür. Sicil İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Valilikten uzman birer kişi sayarken merciyi üç kişi olarak belirtir; üye sayısının kapsamı teyit bekler. Düzenli denetim yılda bir kez, ayrıca ihtiyaç veya şikâyet üzerine yapılır.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Hatay gastronomi kültürü: Hatay Aşur Yemeğinde et, buğday ve nohut pişirildikten sonra aşur döveceği denilen tahta tokmakla özdeşleştirilir. Sicil özellikle bayramlarda ve adaklarda hazırlandığını belirtir. Hatay’ın toplu yemek ve paylaşma kültürünü temsil eder. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
