Coğrafi işaretli ürün · Hatay
Hatay’da kırmızıbiber, tahin, ceviz ve zeytinyağıyla hazırlanan kıvamlı bir mezedir. Ekmek ve baharatlarla bütünleşen karışım kahvaltılarda, günlük öğünlerde ve özel günlerde sunulur; ceviz ve zeytinyağıyla tamamlanır.
UNESCO ilişkisiHatay gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Hatay Cevizli Biber / Hatay Muhammarası nedir?
Hatay Cevizli Biber/Hatay Muhammarası; kırmızıbiber, tahin, ceviz içi, zeytinyağı, kuru soğan, sarımsak, ekmek, nar ekşisi, toz beyaz şeker, tuz ve baharatlar ile hazırlanan Hatay iline özgü bir mezedir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Temel bileşenler
Biber, tahin, ceviz, zeytinyağı ve ekmek, mezenin temel bileşenleri arasındadır.
Kıvam ve hazırlama ustalığı
Bileşenlerin seçimi, hazırlanması ve servis aşamaları ürünün yerel yöntemini oluşturur. Kıvamın ayarlanması ve bileşenlerin homojen karıştırılması ustalık gerektirir.
Üretim metodunun tüm aşamalarında; Hatay Cevizli Biber/Hatay Muhammarasının hazırlanması ustalık becerisi gerektirir.
Nasıl hazırlanır?
Malzemeler ve ölçüler
Malzeme miktarları 6 porsiyon tarif içindir.
- 300 g kırmızıbiber ve/veya 150 g kurutulmuş kırmızıbiber
- 100 ml zeytinyağı
- 50 g tahin
- 50 g ceviz içi
- 30 g bayat ekmek ve/veya ekmek kırıntısı
- 20 ml nar ekşisi (isteğe bağlı)
- 10 g tuz
- 10 g kimyon
- 10 g sarımsak ve/veya kuru soğan (isteğe bağlı)
- 10 g pul kırmızıbiber (isteğe bağlı)
- 5 g toz beyaz şeker (isteğe bağlı)
- 3 g karabiber (isteğe bağlı)
Biberlerin hazırlanması ve bileşenlerin karıştırılması
Sicilde biberlerin közlenmesi veya fırınlanması, lezzeti geliştiren hazırlık biçimi olarak belirtilir. Tohum, damar, sap ve kabuk kısımları temizlenen biberler dövülerek püre haline getirilir. Diğer bileşenler eklenir ve kıvamlı, homojen bir karışım oluşana kadar karıştırılır.
İsteğe bağlı olarak bu karışım ayrıca bir süzgeçten geçirilebilir. Böylelikle Hatay Cevizli Biber/Hatay Muhammarası hazırlanmış olur.
Kıvamı ayarlama ve servis hazırlığı
Burada mezenin kıvamlı yapısının ayarlanması ve bileşenlerinin homojen bir şekilde karıştırılması aşamaları ustalık becerisi gerektirir. Böylelikle Hatay Cevizli Biber/Hatay Muhammarası servise hazır hale getirilmiş olur.
Yöresiyle bağı nedir?
Hatay ilinde uzun bir geçmişe sahip olarak üretilen, bileşenlerinin seçimi, hazırlanması ve servisi aşamaları ile ustalık becerisi gerektiren Hatay Cevizli Biber/Hatay Muhammarasının; üretildiği Hatay ili ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle; Hatay Cevizli Biber/Hatay Muhammarasının üretildiği; Hatay ili ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Servis tabağına alınan mezenin üzerine ceviz içi konur ve zeytinyağı gezdirilir. Sicilde soğuk veya isteğe bağlı olarak oda sıcaklığında sunum belirtilir.
Kökeni ve üretim geleneği
Hatay ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan Hatay Cevizli Biber/Hatay Muhammarası özellikle kahvaltılarda olmak üzere günlük öğünlerde tüketimin yanı sıra; misafir ağırlama, düğün, davet, bayram, festival gibi özel günlerde de ikram edilir. Bu sebeplerle; Hatay Cevizli Biber/Hatay Muhammarasının tüm üretim aşamaları, Hatay ilinde gerçekleştirilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1584 tescil numaralı Hatay Cevizli Biber/Hatay Muhammarası mahreç işareti olarak 6 Mayıs 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Hatay Cevizli Biber/Hatay Muhammarası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılır. Ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Hatay Cevizli Biber/Hatay Muhammarası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Hatay Valiliğinin koordinatörlüğünde; Hatay Valiliği ile Hatay İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Hatay Valiliği tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim merci tarafından, denetimde aranılacak kriterlere aşağıda yer verilmektedir: – Üretimde kullanılan bileşenler listesinin uygunluğu, – Hatay Cevizli Biber/Hatay Muhammarasının hazırlanması ve servisi aşamalarının uygunluğu, – Hatay Cevizli Biber/Hatay Muhammarası ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanım biçiminin uygunluğu. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Hatay gastronomi kültürü: Hatay Cevizli Biberinde temizlenen biberler ezilir ve diğer malzemelerle kıvamlı bir karışıma dönüştürülür. Közlenmiş biber kullanılması sicilde tavsiye edilir. Ceviz ve zeytinyağıyla sunulan bu meze, Hatay’ın biberli sofra hazırlıklarına örnektir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
