Coğrafi işaretli ürün · Hatay
Hatay’da kuzu eti, eritilmiş kuyruk yağı ve sebzeler toprak güveçte birleştirilir. Üstü yağlı kâğıtla örtülüp taş fırında pişirilen yoğun, sulu yemek, yufka veya tırnaklı pideyle sunulur; kıymalı hazırlık da mümkündür.
UNESCO ilişkisiHatay gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Belen Tava nedir?
Belen Tava, iri kuşbaşı şeklinde doğranan kuzu eti, kuyruk yağı, salça, domates, soğan, sarımsak, yeşil biber, kırmızı biber ve baharatlar kullanılarak hazırlanan yemektir. Güveç kaplarda hazırlanan Belen Tava, odun ateşiyle ısıtılan taş fırınlarda pişirilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Belen Tava, sulu olmakla birlikte yoğun kıvamlı bir yemektir.
Güveçte kuzu eti ve sebzeler
İri kuzu kuşbaşı, eritilmiş kuyruk yağı ve sebzelerle sulu fakat yoğun bir yapı elde edilir. Bileşen listesi isteğe bağlı kuzu kıymasına da izin verir.
Toprak kapta taş fırın pişirmesi
Toprak güveç odunla ısıtılan taş fırında kullanılır. Etlerin kurumasını önlemek için üstü yağlı kâğıtla örtülür; acılı hazırlıkta Samandağ Biberi isteğe bağlıdır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Et seçimi ve reçete kapsamı
Belen Tava üretiminde kullanılan bileşenlere ve üretim metoduna aşağıda yer verilmektedir. Üretimde kuzu eti tercihen coğrafi sınırdan temin edilir.
Malzemeler ve ölçüler
- 250 g kuzu kuşbaşı eti (isteğe bağlı olarak kuzu kıyma kullanılabilir)
- 200 g domates
- 100 g kuru soğan
- 60 g yeşil biber
- 60 g kırmızı biber
- 20 g sarımsak
- 5 g domates salçası
- 100 ml su
- 50 g kuyruk yağı
- 15 g tuz
- 2 g karabiber
- 2 g kırmızı toz biber
- 2 g kekik
Kuyruk yağının eritilmesi ve güveçte pişirme
Küp küp doğranan kuyruk yağı, yaklaşık 65 °C sıcaklıkta 15 dakika tahta kaşıkla karıştırılarak eriyene kadar pişirilir. Kuyruk yağının yanmaması gerekir. Yağ tamamen eridiğinde, eriyen kısmı kullanmak için ayrılır. Kırmızı biber, yeşil biber, domates ve soğan küp küp doğranır. Sarımsak biraz ezilir ve ardından küçük küçük doğranır. Hazırlanan malzemeler güvece eklenir.
Üzerine tuz, karabiber, kırmızı toz biber ve kekik eklenerek karıştırılır.
Etler, kuşbaşından biraz büyük olacak şekilde doğranır ve güvece eklenir. Üzerine, bir kabın içinde su ve domates salçası karıştırılarak dökülür ve tüm malzemeler karıştırılır. Üzerine, her tarafına eşit gelecek şekilde eritilmiş kuyruk yağı dökülür. Etlerin kurumadan pişmesini sağlamak için üzerine yağlı kâğıt örtülür.
Fırında pişirme
Yaklaşık 200 °C sıcaklıkta taş fırında 15–20 dakika üst tarafı kızarıncaya kadar pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Yöresel üretim bilgisi, bileşen seçimi ve mutfak geleneği ürünün Hatay ili ile ün bağını oluşturur. Sicil, bütün üretim aşamalarının belirlenen coğrafi sınırda gerçekleştirilmesini zorunlu tutar.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Coğrafi sınırda öğünlerde tüketilmekle birlikte düğün, davet, bayram ve festival gibi özel günlerde de ikram edilir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Belen Tava sıcak olarak, yufka ekmeği veya tırnak pide ile servis edilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Belen Tava coğrafi sınırda uzun bir geçmişe sahiptir. Hatay ilinin mutfak kültüründe önemli bir yeri vardır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1645 tescil numaralı Belen Tava mahreç işareti olarak 3 Ekim 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Belen Tava ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Belen Tava ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
İsteğe bağlı olarak acılı üretim için 887 tescil numarası ile tescil edilen Samandağ Biberi de kullanılabilir.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Hatay Valiliği koordinatörlüğünde, Hatay İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden 2 ve Hatay Valiliğinden 1 kişi olmak üzere ürün konusunda uzman 3 kişinin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler, düzenli olarak yılda en az bir kere yapılır. Ayrıca şikâyet üzerine ve gerekli görülen hallerde her zaman yapılır.
Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler, denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu. Pişirme süresi başta olmak üzere üretim metoduna uygunluk. Belen Tava ibaresi, logosu ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Hatay gastronomi kültürü: Belen Tavada et ve sebzeler yağlanmış güveçte taş fırına verilir; pişerken kurumaması gözetilir. Yufka ekmeği veya tırnak pideyle sıcak sunulur. Hatay’ın fırın yemekleri ve sofra alışkanlıklarıyla ilişkilidir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
