Coğrafi işaretli ürün · Kahramanmaraş
Kahramanmaraş’ın Afşin ilçesinde et, domates, yeşilbiber ve tescilli Koçovası Sarımsağı tepside fırınlanır. Soğan ve baharat kullanılmadan hazırlanan yemek, geleneksel yer sofrasında tırnaklı pide ve ayran eşliğinde kendi tavasında sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Afşin Tava nedir?
Afşin Tava; kuşbaşı doğranmış küçükbaş hayvanın but eti veya büyükbaş hayvanın sırt eti, domates, yeşilbiber, 787 sayıyla coğrafi işaret olarak tescilli Afşin Koçovası Sarımsağı ile hazırlanıp fırında pişirilen yemektir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Et ve yerel sarımsak
Küçükbaş hayvanın but eti veya büyükbaş hayvanın sırt eti kullanılır. Afşin Koçovası Sarımsağı tescilli zorunlu girdidir. Soğan ve baharat kullanılmaz.
Yağ oranının girdi kapsamı
Sicil kullanılan ette %30 hayvansal yağ bildirir; oran düşükse küçükbaş kuyruk yağı eklenebileceğini belirtir. Bu oran bitmiş sebzeli yemeğin yağ analizi değildir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 200–250 g küçükbaş hayvanın but eti veya büyükbaş hayvanın sırt eti
- 1 adet orta boy domates
- 1 adet yeşilbiber (tercihen acı biber)
- 3–4 diş Afşin Koçovası Sarımsağı
Etin ve kuyruk yağının hazırlanması
Kuyruk yağı (küçükbaş hayvan eti kullanılıyorsa kuyruk yağı eklenmez veya çok az eklenir.) Coğrafi sınırda yetiştirilen küçükbaş hayvanın but eti veya büyükbaş hayvanın sırt eti kuşbaşı doğranır. Doğranan etler pişirme kabı/tepsinin tabanına düzenli bir şekilde yerleştirilir.
Fırında pişirme
Üzerine sırasıyla doğranan yeşilbiber, sarımsak ve küp şeklinde doğranan domates eklenip yerel/mahalle fırınlarında pişirilir. Fakat evde hazırlanması durumunda; önceden ısıtılmış 200 ℃ derece fırında, ilk etapta üzeri kızarana kadar beklenir. Üzerinin kızarmasını müteakip tepsi, kaşık ile sebzeleri ezmeden karıştırılır. Bu işlem, ürünlerin suyunun azalıp ve yağ ile lezzetli bir kıvam almasına kadar tekrar edilir.
Tuz ise isteğe göre pişmeye yakın atılır.
Yemeğin pişme süresi; tepsi boyutu, ürün miktarı ve fırın tipine göre değişkenlik göstermekte olup ortalama bir saattir.
Yöresiyle bağı nedir?
Yöresel üretim bilgisi, bileşen seçimi ve mutfak geleneği ürünün Afşin ilçesi ile ün bağını oluşturur. Sicil, bütün üretim aşamalarının belirlenen coğrafi sınırda gerçekleştirilmesini zorunlu tutar.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Yer sofrasında tırnaklı pide ve ayran ile yemeğin piştiği tava üzerinde, servis tabağı ve çatal kullanılmaksızın “sokum” olarak tabir edilen yöntemle yenen Afşin Tava, günlük tüketimin yanı sıra; düğün, bayram, festival, asker uğurlama, misafir ağırlama gibi özel günlerde de ikram edilir. Bu sebeplerle Afşin ilçesi ile ün bağı bulunur. Afşin Tava, tırnaklı pide ve ayran ile birlikte servis yapılır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Afşin ilçesinin mutfak kültüründe önemli bir yeri vardır.
Afşin Tava, Afşin ilçesinde köklü bir geçmişe sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1570 tescil numaralı Afşin Tava mahreç işareti olarak 17 Nisan 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Afşin Tava ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Afşin Tava ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Afşin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün koordinatörlüğünde; Afşin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Afşin Belediyesi ve Afşin Esnaf ve Sanatkârlar Odasından ürün konusunda uzman birer kişinin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu, üretim metoduna uygunluk ve Afşin Tava ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
