Şanlıurfa

Şanlıurfa hakkında

Şanlıurfa Platosu güneye ve Fırat Vadisi’ne doğru alçalır. Kuzeydoğudaki Karacadağ volkanik kütlesi ile Tektek, Germüş ve Arat dağları ilin başlıca yükseltilerindendir. Harran, Suruç ve Viranşehir ovaları geniş tarım alanları oluşturur. Fırat Nehri ve Atatürk Baraj Gölü, su kaynakları ve bölgesel sulama bakımından önemlidir. Kent merkezindeki Halilürrahman ve Aynzeliha gölleri ise tarihî çevrenin doğal unsurlarıdır. ^{[1] [2]}

Yazlar çok sıcak ve kurak, kışlar yağışlıdır. Güneydoğu Anadolu Projesi kapsamındaki sulama, ovalardaki üretimi destekler. Pamuk, buğday, arpa, mercimek, fıstık, biber ve nar yetiştiriciliği ile hayvancılık önemli geçim alanlarıdır. Fırat kıyısındaki Birecik ve Halfeti’de farklılaşan mikroklima, sebzecilik ve meyveciliği etkiler. Geleneksel süt ürünleri, özellikle İvesi koyunlarının sütünden hazırlanan sadeyağ, tarımsal üretim ile mutfak kültürünü birleştirir. ^{[1] [2] [4] [5] [6] [7] [8]}

Anadolu ile Mezopotamya arasındaki ticaret ve ulaşım yolları, Urfa’nın tarihî konumunu şekillendirmiştir. Göbeklitepe ve çevredeki arkeolojik yerleşimler Neolitik geçmişi gösterir. Edessa adıyla da bilinen kent, Roma, Bizans, İslam ve Osmanlı dönemlerinin izlerini taşır. Fransız işgaline karşı yerel mücadele 11 Nisan 1920’de işgalin sona ermesiyle sonuçlanmıştır. Urfa adı, 1984’te çıkarılan kanunla Şanlıurfa olarak değiştirilmiştir. ^{[1] [2]}

Balıklıgöl çevresi, peygamberlerle ilişkilendirilen anlatılar ve tarihî ibadet yapıları inanç kültürünün önemli parçalarıdır. Halk müziği, geleneksel çalgılar, halk oyunları ve sözlü anlatılar yöresel kültürü besler. Keçecilik, kazazlık, culha dokumacılığı, halı ve kilimcilik ile telkâri geleneksel zanaatlar arasındadır. Bulgur, et, isot ve sadeyağın kullanıldığı yemekler; kebap, köfte, boranı ve ekmek çeşitleri yerel mutfağın geniş birikimini yansıtır. ^{[2] [3] [5]}