Coğrafi işaretli ürün · Şanlıurfa
Şanlıurfa ilinde yetiştirilen biberleri kapsar. Sicil, ürünü yirmi biber çeşidi üzerinden tanımlar; kendine özgü tatlımsı, fazla yakıcı olmayan tadını ve farklı kullanım biçimlerini anlatır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Şanlıurfa Biberi nedir?
Şanlıurfa Biberi, Şanlıurfa ilinde üretilen ve sicilde biber (isot) olarak tanımlanan üründür. Belge, yirmi biber çeşidini kapsayan tanımıyla tatlımsı ve fazla yakıcı olmayan tadı öne çıkarır.
Biber tipleri ve kaynak ölçümleri
Sicilde 100 g kırmızı pul biber ve 100 g taze yeşil tatlı biber için verilen bileşimler aşağıda aktarılır. Belirsiz veya olağandışı birimler tahminle değiştirilmemiştir.
Sicilde 100 g kırmızı pul biber bileşimi
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Sicilde 100 g taze yeşil tatlı biber bileşimi
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu görüntüle · 6 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Sicildeki değer |
|---|---|
| Enerji | 29 kalori |
| Protein | 1,1 g |
| Yağ | 0,2 g |
| Su | 92,6 g |
| Karbonhidrat | 4,2 g |
| Selüloz | 1,4 g |
Tatlı ve acı biber sınıflarının sicil değerleri
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu görüntüle · 7 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Tatlı: 1. sınıf | Tatlı: 2. sınıf | Acı: 1. sınıf | Acı: 2. sınıf |
|---|---|---|---|---|
| Yabancı madde, en çok | 0.02 | 0.03 | 0.02 | 0.03 |
| Rutubet, en çok | 11.0 | 11.0 | 11.0 | 11.0 |
| Toplam kül, kuru madde, en çok | 7.0 | 8.5 | 8.5 | 10.0 |
| Hidroklorik asitte çözünmeyen kül, kuru madde, en çok | 0.5 | 1.0 | 1.0 | 1.6 |
| Eter ekstraktı, kuru madde, en az | 15.0 | 15.0 | 15.0 | 15.0 |
| Uçucu yağlar, kuru madde, ml/100 g | 1.15 | 1.35 | 1.35 | 1.35 |
| Selüloz, kuru madde, en çok | 25 | 25 | 25 | 30 |
Sicildeki tat karşılaştırması
Sicilde glikoz ve kapsaisin oranı görece yüksek, tadı ise daha tatlımsı ve fazla yakıcı olmayan biçimde nitelenir. Aynı paragraftaki “alfatoksin oluşmaz” ifadesi, ölçüm ve deney ayrıntısı verilmeyen özgün belge ifadesidir.
Farklı meyve tipleri
Belge, biberleri tip, et kalınlığı ve acılığa göre 5–10 grupta anlatır. Capsicum annum L. adıyla verilen grupta meyveler tek tek oluşur; kırmızı, yeşil ve sarı tatlı biberlerle acı veya tatlı toz biberler bulunur. “Capsicum fruets L.” adıyla yazılan grupta her çiçek demetinde birkaç çiçek ve meyve görülür; kuş, kiraz ve salkım biberi tipleri sayılır.
Kalem, çarliston ve dolmalık biberler
İnce uzun kalem biberinin sarısı tatlı, yeşili acıdır. Çarliston uzun, daha iri, kalın duvarlı ve etlidir. Sarı dolmalık biber 3–4 bölümlü, ince kabuklu ve orta büyüklüktedir; tatlı ve acı tipleri vardır. Yeşil dolmalık biber de 3–4 bölümlü, ince kabuklu, orta büyüklükte ve tatlıdır.
Kırmızı biber tipleri
Kırmızı domates biberi domatese benzer; rengi ve eti çok kırmızı, tadı tatlıdır. Kırmızı toz biber yapımında konik veya uzun konik ve acı tipler kullanılır.
Pul ve toz biberin işlenmesi
Yetiştirme koşulları
Sicilde tınlı-kumlu veya tınlı-hafif killi, organik maddece zengin, pH değeri 6,0–6,5 olan topraklar tarif edilir; bitkinin toprak bakımından fazla seçici olmadığı yazılıdır.
Fabrikada ayıklama ve kurutma
Fabrika işlemesinde kızarmış biberler yıkanır. Çürük, tamamen kızarmamış meyveler ve saplar ayrılır. Patlatma makinesinde iki parçaya ayrılan biberler küp biçiminde kesilerek kurutulur.
Güneş ve fırın kurutması
Doğal veya “ağ” kurutma güneşte yapılır. Fırın kurutma ise ısıtıcı fanlarla ve dört fırının birleşimiyle gerçekleştirilir. Sicilde 75–80 °C sıcaklıkta 1,5–2 saat uygulama verilir.
Kırma ve karartma
Kırma elekleri için sicilde 2,5; 3,0; 3,25; 3,50 ve 3,75 değerleri yazılıdır; bu satırda birim belirtilmez. Siyah pul biber için kırmadan önce karartma makinesinde, belgede 75–80 olarak verilen ısıdan geçirilir. Tankların üstü bir süre örtülerek ısı transferi ve renk değişimi sağlanır.
Karıştırma ve son eleme
Tuz ve yağ karıştırılır. Ürün 8–10 saat dinlendirilir ve son aşamada eleklerden geçirilir.
Evde ayıklama ve ilk kurutma
Evde işlemede yıkama sırasında çürük veya tamamen kızarmamış meyveler ayrılır; sap ve tohumlar temizlenir. Büyüklüğe göre iki veya üç parçaya ayrılan biberler beton zemine veya naylon sergiye iç kısımları yukarı bakacak şekilde serilir. Güneşte 3–4 gün, nem yaklaşık %20’ye inene kadar kurutulur.
Renk gelişimi
Kurutulan biberler naylon torbalarda tekrar güneşe bırakılır; geceleri torbadan çıkarılıp serilir. İşlem iki veya üç gün sürdürülür. İstenen renk oluştuğunda biberler tamamen kurumaları için güneşe serilir.
Kırma ve öğütme
Kuruyan biberler bez torbalarda tokmakla kırılır. Elenen pula tuz ve yağ katılarak karıştırılır ve güneşte bir veya iki saat bekletilir. Değirmende öğütme 3–4 defa tekrarlanarak toz biber elde edilir. Son olarak bir miktar yağla karıştırılır ve renk kıvamını kazanması için dinlendirilir.
Yetişme çevresi
Sicilde uygun yetişme sıcaklığı 20–30 °C, toprak nemi %60–70 olarak belirtilir.
Kullanım ve sunum
Taze yeşil tatlı biberin bileşim açıklamasında A, B1, B2, C, P ve K vitaminleri ile alkaloidler sayılır. Biber tohumlarının yağ oranı %25–28 olarak verilir.
Tescil, kaynak notları ve denetim
Coğrafi işaret markalama yoluyla kullanılır. Sicilin birinci sınıf kırmızı biberi karakteristik kırmızı, ikinci sınıfı pembeden kırmızıya değişen renklerle tanımlanır.
Denetim Şanlıurfa Belediye Başkanlığı koordinatörlüğündedir. Şanlıurfa Belediyesi, Ticaret ve Sanayi Odası, Esnaf Dernekler ve Birim Başkanlığı, Ticaret Odası ve Ziraat Odasından birer uzman katılımıyla en az üç kişilik komisyon oluşturulması ve rapor hazırlanması sicilde yazılıdır.
Bileşim metninde “152 gram magnezyum”, “2 B2 vitamini”, “1 miligram B vitamini” ve “24,9 lif” yazılıdır. A vitamini gösterimi “41610 I U” biçimindedir. Eksik veya olağandışı birimler bilimsel besin değerine çevrilmemiş; özgün belgenin gösterimleri korunmuştur.
