Coğrafi işaretli ürün · Şanlıurfa
Şanlıurfa’nın Hilvan ilçesine bağlı Ovacık Köyü’nde yetişen Azezi üzümünden hazırlanır. Un ve nişastayla koyulaştırılan şıra, ince tabaka halinde güneşte kurutulur; adı köyün eski adı olan Hasenik’ten gelir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Hasenik Pestili nedir?
Hasenik Pestili; tane şekli oval, rengi sarı-yeşil, ince kabuklu, sulu ve tatlı yerel üzümden geleneksel yöntem ile üretilen pestildir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Biçim, renk ve doku
Hasenik, Ovacık Köyünün eski adıdır.
Bileşenler ve kaplama
Hasenik Pestilinin coğrafi sınırda köklü geçmişi bulunur.
Nasıl hazırlanır?
Üzümün ve durultma toprağının seçimi
Hasenik Pestili, coğrafi sınırda yetiştirilen ve şıralık olarak bilinen yerel Azezi üzümünden üretilir. Azezi üzümlerinin olgunluğa erişip tam tadını kazandığı eylül-ekim aylarında bağ bozumu yapılır. Azezi üzümlerinden pestil şırası elde edilirken, şıranın berraklaştırılması-durultulması, asitliliğinin ve ekşiliğinin giderilmesi, şıra içinde kalan posanın çöktürülmesi ve tadı geliştirmek için, killi-karbonatlı pekmez toprağı kullanılır. Pekmez toprağının temel bileşeni (CaCO3+Ca(HCO3)2+MgCO3 karbonat karışımı) %78 oranında kireçtaşıdır.
Şıranın durultulması ve koyulaştırılması
Killi-kireçtaşı veya beyaz toprak olarak adlandırılan bu pekmez toprağı beyaz-sarı renkli, bazik özelliklidir. 100 litre şıraya ortalama 1,5 kg pekmez toprağı eklenip 5–15 dakika kadar kaynatıldıktan sonra şıranın içerisindeki tortular dibe çökerken mevcut asitlik de kireçli toprak sayesinde nötralize olur. Bu işlem ile şıranın asitliği düşürerek tatlanır.
Süzme işlemi yapıldıktan sonra %10 oranında yarı yarıya nişasta ve buğday unu eklenip karıştırılarak kaynatılıp koyulaştırılır.
Serme, kurutma ve bezden ayırma
Bulamaç kıvamına ulaştığında temiz pamuklu patiska bezlere 2–3 mm kalınlığında yayılarak güneşte bir gün bir gece hava akışının olduğu alanda kurumaya bırakılır. Nem oranı %11,5 değerine ulaştığında bezden ayırıp tahta kerevetler üzerinde havalandırılarak katlanıp kesilir.
Nasıl muhafaza edilir?
Rutubetsiz, güneş ışığı almayan ve serin ortamda en az bir yıl muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Hasenik Pestilinin coğrafi sınırda köklü geçmişi bulunur. Coğrafi sınırda yetiştirilen Azezi üzümünden pestil üretimi yapılır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Hasenik Pestili, gıda ile temasa uygun bir ambalaj içerisinde tüketime sunulur.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Coğrafi sınırın mutfak kültüründe ve ekonomisinde önemli yere sahiptir. Bu sebeplerle üretim aşamalarının tamamı, coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir.
Tescil ve denetim bilgileri
Hasenik Pestili logosunun kullanımı isteğe bağlıdır.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1581 tescil numaralı Hasenik Pestili mahreç işareti olarak 29 Nisan 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Hasenik Pestili ibareli ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Hasenik Pestili ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Hilvan Yerel Eylem Grubu Derneği koordinatörlüğünde ve Hilvan Yerel Eylem Grubu Derneği ile Hilvan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden ürün konusunda uzman birer kişinin katılımı ile oluşan denetim merci tarafından periyodik olarak ve ihtiyaç halinde her zaman ayrıca şikâyet üzerine denetimler yapılır. Denetim mercii tarafından; Azezi üzümünün kullanılması, üretim metoduna uygunluk, Hasenik Pestili ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
